سما
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سما
آرشیو وبلاگ
      اعتقادی (بنام خدا آزادی وبلاکهای ((طتنجیه )) برای خداست و بهیچ حزب وگروهی وابسته نیست . سما .)
مَن هو الممیت لبدعة الشیخیة الناطقیة؟ نویسنده: سما - دوشنبه ٢٩ مهر ۱۳٩٢


                                بسم اللّه الرحمن الرحیم  

                               ردی فراگیر برشیخیه ناطقیه               
الحمد للّه و سلام علی عباده الذین اصطفی
قال اللّه تعالی : و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قری ظاهرة و قدرنا فیها السیر سیروا فیها لیالی و ایاما آمنین


 و قال الباقر علیه السلام فی هذه الایة بل فینا ضرب اللّه الامثال فی القرآن فنحن القری التی بارک اللّه فیها و ذلک قول اللّه عزوجل فیمن اقر بفضلنا حیث امرهم ان‏یأتونا فقال «و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها» ای جعلنا بینهم و بین شیعتهم القری التی بارکنا فیها «قری ظاهرة» و القری الظاهرة الرسل و النقلة عنا الی شیعتنا و فقهاء شیعتنا و قوله سبحانه «و قدرنا فیها السیر» و السیر مثل للعلم سیر به فیها «لیالی و ایاما» مثل لما یسیر من العلم فی اللیالی و الایام عنا الیهم فی الحلال و الحرام و الفرائض و الاحکام «آمنین» فیها اذا اخذوا عن معدنها الذی امروا ان‏یأخذوا منه آمنین من الشک و الضلال و النقلة من الحرام الی الحلال و عن القائم عجل اللّه تعالی فرجه فی هذه الایة قال علیه السلام نحن و اللّه القری التی بارک فیها و انتم القری الظاهرة

فالقری هی الرجال علی مصطلح الکتاب و السنة کما ان البیوت ایضاً هی الرجال و قد قال سبحانه : فی بیوت اذن اللّه ان‏ ترفع و یذکر فیها اسمه الی قوله تعالی رجال لاتلهیهم تجارة و لا بیع عن ذکر اللّه الایة و کما ان المدینة ایضاً تطلق علی الانسان قال صلی الله علیه و آله انا مدینة العلم و علی بابها و فی روایة انا مدینة الحکمة و علی بابها
ولاشک ان الاطلاق فی کل هذه الالفاظ الثلاثة و غیرها حقیقی و لاتجوز فیه لانه قد ثبت من قواعد اهل اللّه : ان البواطن و الاسرار کلها حقائق اولیه و الظواهر و القشور حقائق ثانویه فلیس عندهم مجاز. اضف الی ذلک ان الباطن اصل و الظاهر فرع فلوکان اطلاق هذه الکلمات علی الرجال مجازاً للزم ان یکون الاصل فرعا و الفرع (ای القری المحسوسة و البیوت الملموسة و المدن المشهودة) اصلا.
فالقری حقیقة فی الذوات و الرجال مبارکة کانت ام ظاهرة و لکن المراد من القری المبارکة رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذکر اللّه یعنی لاتشغلهم مقتضیات الانیة عن ذکر اللّه سبحانه لایصیبهم شک و لاوهم ولا ریب و لاوسوسة ولاظن وقد قالوا علیهم السلام  بلسان عابدهم و سجادهم الذی هوزین العابدین وسید الساجدین علیه و آبائه و ابنائه صلوات المصلین فان الشکوک و الظنون لواقح الفتن ومکدرة لصفوالمنائح و المنن و هم الذین بارک اللّه سبحانه فیهم بکمال البرکة و ذکر من خصالهم هذه الخصلة و اطلقها من کل قید و ما حدّها بحدّ لیعرفنا ان المراد بها البرکات کلها و لا شک عند احد من المسلمین ان الذین قد حازوا البرکات کلها و اختصهم اللّه تعالی بها و اظهر منهم الفیوضات باسرها و جعلهم معادن ظهوراته و محال تجلیاته هم محمد و اهل بیته صلوات اللّه علیهم فهم المراد من القری المبارکة کما ورد النص بذلک من طریق اهل البیت علیهم السلام و اما المراد من القری الظاهرة فهم الذین قال صلی الله علیه و آله فیهم علماء امتی کأنبیاء بنی اسرائیل الذین توجهوا بکلهم الی ائمتهم فاستشرقت سرائرهم من انوارهم و استضائت بواطنهم من نور اسرارهم و ظهر فیهم سرهم علی حذو ماقاله امیرهم علیه السلام فی وصف الملاء الاعلی و قد سئل عن العالم العلوی قال علیه السلام  صور عالیة عن المواد عاریة عن القوة و الاستعداد تجلی لها فاشرقت و طالعها فتلألأت و القی فی هویتها مثاله فاظهر عنها افعاله. الحدیث
فتأدبوا بآدابهم و نهجوا منهجهم و سلکوا مسلکهم و حصل لهم الانقطاع الیهم و الاختصاص بهم فقالوا عنهم و سکتوا عن غیرهم و مالوا الیهم واعرضوا عن اعدائهم فبذلک صاروا هم الوسائط بینهم و بین الرعایا والارکان الوثیقة للضعفاء و الاعوان للفقراء والعدول الذین ینفون عن الدین القویم تحریف الغالین و انتحال المبطلین و تأویل الجاهلین. ولما قصروا انظارهم فی ائمتهم و شخصوا ابصارهم الی مشارق امداداتهم و مدوا اعناقهم الی سموات فیوضاتهم و استمدوا بجمیع مراتبهم من انوارهم فظهروا لهم به و تجلوا لهم بحقائهم فاندکت جبال انیاتهم و تلاشت ارکان ماهیاتهم فنظروا فی الاشیاء بنور التوسّم وعلموا بغیر التعلم و عرفوا اسرار الوجود من الغیب و الشهود و اطلعوا علی نقطة العلم التی کثرها الجاهلون و انکرها الضالون المضلون و اقر بها المخلصون المخبتون
فبعد ذلک امر اللّه الایتام المنقطعین عن الاباء العظام القاصرین عن معرفة الکرام بالسیر فیهم ای هؤلاء الوسائط و الاخذ عنهم فی لیالیهم (ای مدة اخذهم عن محض التقلید من دون النظر الی الدلائل و البراهین) و ایامهم (ای حین التحصیل الدلیل و البرهان العقلی و مشاهدة الافاق و الانفس و الاخذ عن البصیرة و البینة ووعدهم الامن فی کل هذه الاحوال عن الخطاء و الغفلة و السهو فالسائرون فی هذه القری الظاهرة الی القری المبارکة فی امن و اطمئنان من غیر تشویش و اضطراب فقال سبحانه الا ان اولیاء اللّه لاخوف علیهم و لا هم یحزنون فنحمده جل جلاله بما من علینا بهؤلاء الوسائط و الهمنا معرفتهم و رزقنا التسلیم لهم حمدا کثیرا
ومن هؤلاء الوسائط الذین اظهر اللّه امرهم و سددهم و ایدهم مشائخنا الاربعة مولانا الاجل الاکرم الاعظم الاوحد الشیخ احمد بن زین الدین الاحسائی و السید القمقام و الحبر العلام علم الاعلام البحر الزاخر ذی الشرف الفاخر السید کاظم الرشتی و العالم العامل و الحکیم الکامل اسوة العلماء الروحانیین و قدوة الحکماء الربانیین مولانا الحاج محمدکریم الکرمانی و العالم الربانی و الحکیم الصمدانی مولانا المؤید و شیخنا المسدد الحاج میرزا محمد باقر الهمدانی اعلی اللّه مقامهم و رفع فی الدارین اعلامهم
فتصدی شیخنا الاوحد لتأسیس بیان احکام ظهور البواطن و الاسرار و صارت الظواهر تابعة للبواطن فسطع برهانه و ارتفع شأنه فطلبه الطالبون و انشرحت ببیانه صدورهم و استنارت ببراهینه قلوبهم و اطمأنت بادلته نفوسهم فانحلت بیمنه المعضلات و استحکمت بحکمه المتشابهات و تبینت ببیانه المجملات فصار حاملا للرکن الاول من عرش العلم (ای علم النبی المطلق والولی المطلق فقد روی فی شأن سلمان رضوان اللّه علیه انه قد ورث علم الاولین و الاخرین و روی ایضاً فی تفسیرهما قد ورث علم محمد و علی صلی اللّه علی محمد و آله اجمعین) ثم تصدی سیدنا الاجل لتشیید ما اظهره استاذه الاکبر فاوضح المراد و ابان الدلائل و ازداد و رفع اعلام الارشاد و استمدت من مشرق فیضه و امداده جوامع الاستعداد و حضرته من النواحی القریبة و البعیدة قوابل الاستمداد فأمد علی رؤسهم ظل عطفه و رزقهم من الطیبات کلا علی حسبه و صار حاملا للرکن الثانی من عرش العلم.
ثم تصدی بعده مولانا الافخم لشرح جمیع ما اظهره الشیخ الاوحد و شیده السید الاجل اعلی اللّه مقامهم فاوضح الحقائق فاظهرها و ابان البواطن فافشاها و کشف الاستار عن الاسرار فاعلنها و استنبط الخفایا من الالفاظ و العبارات فبینها و استخرج الدرر المکنونة من اصداف الاشارات فنشرها و ابرز جمیع ما کان فی مکامن الامکان من موات المرادات فاحیاها، فاحرز بذلک حمل الرکن الثالث من عرش العلم.
و بعده نهض مولانا الاکرم لاماتة کل باطل اظهره المبطلون فی هذه الطریقة المثلی و دفع کل بدعة ابتدعه المبدعون فی هذه المدرسة الکبری و قام لحفظ هذا الامر من کل تحریف و تغییر قیام الخبیر البصیر و ثارعلی کل ملحد الحد فیه من دون معین و قد نصره صاحب هذا الامر بقیة اللّه وعون کل مستضعف و مستبصر عجل اللّه تعالی فرجه و سهل مخرجه صلوات اللّه علیه و آبائه الطاهرین و صار بذلک حاملا للرکن الرابع من عرش العلم. فان ابرز ما یکون فی حیاته الطیبة حفظه لهذا الامر من کل تغییر و تحریف لان افسد شی‏ء للمکاتب العلمیة و المدارس الفکریة و اضره التحریفات الطاریة من قبل متفکریها و التغییرات الواردة من سوء فهم حاملیها ان ما اتی العلم من سوء فهم سامعه.
فدفع الشبهات و هزم جنود الشیاطین و نصر المؤمنین و اورث قلوب اهل الایمان الیقین.
و اشنع الالحادات و ابشع البدعات الذی ظهر فی زمانه ادعاء لزوم وحدة الواسطة و حامل الفیض و الناطق عن المعصوم علیه السلام و اتاح ابلیس لعنه اللّه لتلک البدعة جمیع الشرائط و اللوازم و ان کانت فی نظر اهل الحق کخوار عجل السامری او کبیت العنکبوت بل اخس من ذلک و اوهن من ذاک و لکن اجابه کل من لم‏یستحکم قواعد الدین و لم‏یعض علی العلم بضرس قاطع.
فقام اعلی اللّه مقامه لدفع تلک البدعة بکل طاقاته و کتب فی ابطالها الکتب و الرسائل و اجهر ببطلانها علی رؤوس المنابر و جاهد مبدعها و اتباعه حق الجهاد حتی اظهر الحق و رکزه و ابطل الباطل و هتره فنجی من نجی بفضله و هلک من هلک بمخالفته.
و انفذ سلاحه فی هذه المکافحة التفریق بین الضروریات و النظریات و بیان حدودهما و تشریح مواردهما و تبیین احکامهما و اثبات ان الخارج من الضروریات خارج من الدین و انه لا خلاف فی الضروریات و لایجوز الاختلاف فیها و ان محل الخلاف النظریات و یجوز فیها الاختلاف و لایخرج المخالف بمخالفته فیها من الدین فابان بهذا السلاح النافذ بطلان تلک البدعة المبرقشة و اتعب نفسه الشریفة فی ابطالها مدی حیاته الغالیة و اضاء الطریق باضوء براهینه النیرة
و زاول ایضاً بهذا السلاح العتامة التی صدرت من الخائسین و هی الظلمة التی احدثها انکار المعاندین فکفروا فیها مروج التوحید علی النهج القویم و مؤسس قواعده علی القسطاس المستقیم فکشف بهذا السلاح عن الفرق بین میزان الذین عاندوا الحق اهل التردد و التلکؤ و التعنت و النکوص و میزان الذین اقروا به اهل السلم و الطمأنینة و الاستقرار، و اظهر بهذا الاسلوب من الاستدلال و البیان المنهج الفکری الصحیح الاسلامی و اعطی الحریة الکاملة الواسعة بکل متفکر فی سبیل تفکیره و قاد القلوب الی مصدر النور و الحمی الامن و الایة الصدق و الباب مفتوح من الرب الودود و النبی الرؤوف و الامام العطوف . . . و مع الاسف صار هذا الاسلوب من الاستدلال الیوم ضائعا فی الامة المسلمة مبهما ملامحه مجهولا سماته و لاتجد الامة وحدتها الاّ علی اساسه لا علی اساس آخر و لاتجد مجدها و عزها الاّ علی هذا المنهج لا علی منهج آخر و کیف تحصل لها الوحدة بالحیدة عن اساس الوحدة فدعا الامة المسلمة بل البشریة کلها ان‏تفی‏ء الیه و ان‏تجتمع تحت رایته و الامة اذا استجابت بهذه الدعوة تدخل فی عالم کله سلم و کله سلام عالم کله ثقة و اطمئنان و کله رضی و استقرار لااضطراب فیه و لاحیرة و لاشرود فیه و لاضلال.
هذا هو المیزان الحق فالمؤمن یعلم قیمته الحقیقیة فی هذا المیزان و یمضی فی طریقه لایحفل سفاهة السفهاء و سخریة الساخرین و مابدلت الامة هذا المیزان الاّ اصابها العقاب الشدید فی حیاتها علی الارض قبل عقاب الاخرة و من یبدل نعمة اللّه من بعد ماجاءته فان اللّه شدید العقاب عقاب الاختلاف و التشتت عقاب الشقوة و النکدة عقاب القلق و الحیرة فکفر بعضها بعضا و قتل بعض البعض و ان هذا الاّ عقاب اللّه للذین یحیدون عن منهجه و میزانه و لایستمعون لدعوته یا ایها الذین آمنوا ادخلوا فی السلم کافة، قل یا اهل الکتاب تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم
فما اصاب الامة فی عهد المؤسس العظیم ما اصابها من التفوه بتکفیر الموحد الاوحد الا بحیدتها عن هذا الاساس و میلها عن هذا المیزان القویم حتی انتهی الامر الی القتل و النهب و الحرق و وقع فی عصر مولانا المترجم کل هذه الاحداث حین عاش هذا العظیم فی بلدة همدان اکثر من ثلثین سنة و قد قرره علی ذلک استاذه الکریم فما اشتغل فی طوال هذه المدة الا بالوعظ و التدریس و نشر علوم الائمة الاطهار علیهم السلام و بیان فضائلهم و مناقبهم و تنویر القلوب و تزکیة النفوس و تلطیف العقول و ترویج الحکمة الحقة الالهیة و تصنیف الکتب و الجواب عن المسائل و الاصحار بالحق و الدعوة الیه فاحدقوا به من کل جانب فکفروه و کفروا تابعیه من الصلحاء و الاخیار و اضاعوا حقوقهم و هتکوا حرمتهم التی جعلها الاسلام لکل من اقر بالشهادتین و هم یرون انهم مااستحلوا حراما و ماحرموا حلالا و ماانکروا ضروریا و ماابتدعوا بدعة و مع ذلک شنوا علیهم الغارات فقتلوا بعضهم و حرقوا بعضهم و نهبوا اموالهم و اخرجوهم من دیارهم و لقد حق علیهم قول ربهم و اذ اخذنا میثاقکم لاتسفکون دمائکم و لا تخرجون انفسکم من دیارکم ثم اقررتم و انتم تشهدون ثم انتم هؤلاء تقتلون انفسکم و تخرجون فریقا منکم من دیارهم تظاهرون علیهم بالاثم و العدوان و ان یأتوکم اساری تفادوهم و هو محرم علیکم اخراجهم أ فتؤمنون ببعض الکتاب و تکفرون ببعض فما جزاء من یفعل ذلک منکم الاّ خزی فی الحیوة الدنیا و یوم القیامة یردون الی اشد العذاب و ما اللّه بغافل عما تعملون اولئک الذین اشتروا الحیوة الدنیا بالاخرة فلایخفف عنهم العذاب و لا هم ینصرون.
فهاجر مع اهله من بلدة همدان الی قریة جندق اقتداء برسول اللّه صلی الله علیه و آله و اقام بها الی ان الحقه اللّه بساداته الکرام فسلام علیه یوم ولد و یوم مات و یوم یبعث حیا.
و من سیر کتب هؤلاء الاجلاء وجدها کلها طافحة بالتحقیق و الدقة فلایجد فیها مایخالف ضروریا من الضروریات الاسلامیة بل یتلقی القاری من کل صفحة من صحائفها الحقائق الراهنة و یجدها یوافق کل ما فیها الاصول الاصلیة التی قد اعترف بها المسلمون اجمع اضف الی ذلک الامانة التی راعوها هؤلاء العظماء فی دراساتهم و مواعظهم و تصنیفاتهم و رسالاتهم حق رعایتها فلم‏ینصبغ نظریاتهم الثمینة بصبغ غیر اسلامی لان طباعهم لم‏تتطبع بطبع غیر فطری فلم‏یأخذوا اصلا من غیر الکتاب و السنة و لم‏یفرعوا فرعا علی الاصل غیر مأثور فنالوا بذلک مقام الامناء فی الامة لانه قال صلی الله علیه و آله العلماء امناء الرسل و قال علی علیه السلام یا کمیل لاتأخذ الاّ عنا تکن منا و لیس ذلک حظ کل من ینتحل العلم بل ذلک شأن الذین قال فیهم رسول الامة صلی الله علیه و آله علماء حلماء کادوا من الحکمة ان یکونوا انبیاء الذین قالوا: ما قال آل محمد علیهم السلام  قلنا و ما دانوا به دنا و صدقوا فی قولهم و صدق فعلهم قولهم و ما انا و ما خطری؟ حتی استطیع ان امثل لک ایها القاری‏ء الکریم الصورة الجامعة و المحدودة لتلک الشخصیات الوضیئة و الیک بنص جامع من احدهم یمثل لک صورة کاملة متکفلة لبیان حدود تلک الشخصیات المقدسة.
قال اعلی اللّه مقامه : «اعلم ان لاهل الحق علامات بها یمتازون عن غیرهم فاذا وجدتها فی احد فاعلم انه القریة الظاهرة التی قد امرت بالسیر فیها الی القریة المبارکة و تلک العلامات علی وجهین منها ما یتعلق بعلمهم و منها ما یتعلق بعملهم اما الاولی فاعلم انهم اذا نظروا فی مسئلة من المسائل لاینظرون فیها حتی ترتفع ثلث خصال و تجتمع خمس خصال اما الاولی فاولها ان‏یتمحض قصدهم و نیتهم فی معرفة تلک المسئلة من العلم للّه سبحانه لیتوصل بها الی طاعته و رضاه من عمل او قول او ظهور قدرة و عظمة یوجب کمال الخوف او نعمة و احسان یوجب الرجاء و الطمع او جلال یقهره عن نفسه او جمال یجذبه الیه و یفقده عن نفسه لینقطع الی ربه و امثال ذلک من الاحوال الراجعة الی الحق سبحانه و لایطلبها لیعاند بها العلماء و یماری بها السفهاء او یصرف الیه وجه الناس او لیغزر علمه لیعرف بذلک و یشتهر به و امثال ذلک من انواع العصبیة و الجدال و المراء کما تری فی اغلب احوال الناس و ثانیها ان لایکون حین النظر مأنوسا بطائفة من اهل العلم او غیره لیمیل قلبه الیهم و الی ما یقولون فان حبک للشی‏ء یعمی و یصم و قد یکونون علی باطل و خطاء فیقع فیما وقعوا فیه بل یکون انسه باللّه و میله فیما عند اللّه و رغبته فیما اختاره اللّه سبحانه من کان یرید ثواب الدنیا فعند اللّه ثواب الدنیا و الاخرة و ثالثها ان لایکون عنده قاعدة قد اخذها من غیر اهل بیت العلم علی النمط الذی نذکره ان‏شاءاللّه تعالی فان من عنده قاعدة لایأمن ان‏یرکن الیها و یصرف العلم الیها و قد تکون باطلة فاسدة فیقع فی الخطاء و الغلط کما تری الان اغلب الناس یطرحون الاخبار الصحیحة المتکثرة و ینکرونها لمخالفتها لقاعدتهم و قد تکون القاعدة باطلة.
و اما الثانیة من الخصال الوجودیة فاولها ان یکون باقیا علی الفطرة الاصلیة الاولیة غیر مغیر لها بمتابعة الشیطان فلم‏تسبقه الشکوک و الشبهات و علامته ان‏یکون دائم النظر و التفکر فی خلق اللّه من السموات و الارض و خلق نفسه و احواله و عظیم التحیر حین ما ینظر الیها و علامة ذلک صفاء طویته و ذکاء سریرته و علامته ان لایشغله علم عن الاخر بل یکون الاشیاء عنده بعضها دلیلا للاخر فلایقال فیه انه کامل فی علم دون العلم الاخر بل العلوم کلها عنده علی حد سواء لان الباقی علی الفطرة یری آیة الوحدة فی کل شی‏ء فعین بصیرته مفتوحة فلاتفرق عنده فی الرؤیة بین شی‏ء و شی‏ء کما فی العین الجسمی اذا کانت مفتوحة یری الاجسام علی اختلاف الوانها و احوالها و کذا عین القلب اذا کانت مفتوحة و اما الذی یقتصر علی شی‏ء فلایعرف الاخر فهو کالاعمی الذی یعلمونه بعض الاشیاء فلایعلم الا الذی علم و قولی کل العلوم عنده علی حد سواء مرادی انه علم اللطیفة الساریة فی العلوم کلها و هی النقطة التی قالها علیهم السلام و لایلزم ان‏یکون ظهورات تلک النقطة علی التفصیل کلها حاضرة عنده بلی اذا طلب کلما اراد منها وجد بمشاهدة تلک النقطة فیها و یستدل بکلها علی کلها کما مرّ فهم من فهم.
و ثانیها ان یجد لها دلیلا من کتاب اللّه سبحانه من الایات المحکمات التی هن ام الکتاب بحیث لایمکن انکارها و لااعتذارها للمنصف و اما المعاند فلایقطعه الف حجة و لایتشبث فی الاستدلال بالمتشابهات و هی التی لم‏تظهر دلالتها و اما المراد منها اما بنفسها او بامر خارج منها کالاخبار الموضحة لها المعینة للمراد منها و ان کانت هی علی الظاهرة مجملة فانها حینئذ لیست من المتشابهات
و ثالثها ان‏یجد لها دلیلا من الاحادیث اهل البیت علیهم السلام  کما ذکرنا فی الکتاب و یجتنب عن الاحادیث التی لم‏یقبلها الاصحاب الاّ اذا کانت راجعة الیها و ان لایکون لها معارض اقوی بل لایجد معارضا اصلا اذ التعارض فی الاخبار امر صوری لاحقیقة له و اما تغییر المغیرین و المبدلین و سهو الساهین و الناسین فی الروایة و امثالها فجعلوا علیهم السلام  فی ارشاداتهم قراین و ادلة تنفیها و تثبت الامر الواقعی المراد و لولا ذلک لما استقام قولهم علیهم السلام ان لنا اوعیة من العلم نملأها علما لننقله الی شیعتنا فخذوها و صفوها تجدوها نقیة صافیة و ایاکم و الاوعیة فنکبوها فانهم اوعیة سوء هذا معنی الحدیث لولا القرائن الناصة لما تتأتی التصفیة فان الخلق جهال لایعلمون شیئا الاّ ما علموهم ایاه کما قال علیه السلام ما معنا یابن عباس لاتجد فی ید احد حقاً الاّ بتعلیمی و تعلیم علی علیه السلام  و الکلام فی هذا المقام طویل و الاشارة کافیة لمن اهتدی الی السبیل و لم‏یتعود بالقال و القیل فمجمل القول انه لایتمسک بروایة علی خلاف القانون الذی جرت العادة بین الفرقة المحقة فی التمسک بها فان هذه الطائفة لاتزال علی الحق حتی تقوم الساعة.
و رابعها ان‏یدل علیها العقل المستنیر بنور اللّه و المستوقد بضیاء ائمة الهدی علیهم السلام و معناه انه تربی و نشأ فی شدة الاعتناء و النظر فی اخبارهم مع الاعتقاد الجازم بانهم علیهم السلام لایهملون رعایاهم و غنمهم و عالماً بانه حین ما ینظر و یلاحظ الاخبار هو بین یدی امامه و سیده یتعلم منه علیه السلام کما قالوا: نحن العلماء و شیعتنا المتعلمون و سایر الناس غثاء و هو علیه السلام لاتمنع غیبته عن مشاهدة رعیته و اصلاح احوالهم و طرد الشیاطین و الباطل عنهم کما قال تعالی و دخل المدینة علی حین غفلة من اهلها فوجد فیها رجلین یقتتلان هذا من شیعته و هذا من عدوه فوکزه موسی فقضی علیه و قال هذا من عمل الشیطان انه عدو مضل مبین و قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله کلما کان فی الامم الماضیة یکون فی هذه الامة حذو النعل بالنعل و القذة بالقذة و هذا هو العقل المستنیر فیجب ان‏یکون له دلیل عقلی علیها ای علی المسئلة زایداً عما دل علیه الکتاب و السنة لیکون علی بصیرة و معرفة.
و خامسها ان‏یجد لها دلیلا عیانیا شهودیا فی العالم فانه کتاب اکبر کتبه اللّه بیده و بناه بحکمته و رباه بقدرته و حفظه بصنعه و جعله من اعظم آیاته و حث الناس بقرائته حیث یقول قل انظروا ماذا فی السموات و الارض و یقول و یضرب اللّه الامثال للناس و ما یعقلها الاّ العالمون و کأین من آیة فی السموات و الارض یمرون علیها و هم عنها معرضون سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق ثم ان اللّه سبحانه بین کیفیة الاستدلال بتلک الایات فقال و ان کل لما جمیع لدینا محضرون فهذا هو المدعی ثم جعل لهذا آیة و دلیلا لیعرف الخلق کیفیة هذا الحشر و العود بعد موت الخلق و اضمحلالهم فقال سبحانه و آیة لهم الارض المیتة احییناها و اخرجنا منها حباً فمنه یأکلون و جعلنا فیها جنات الایة ثم شرح هذه الایة فی سورة «ق» حیث قال سبحانه و نزلنا من السماء ماء مبارکا فانبتنا به جنات و حب الحصید و النخل باسقات لها طلع نضید رزقا للعباد و احیینا به بلدة میتا کذلک الخروج و القرآن مشحونة ببیان هذه الاحوال و بالجملة ماخلق الله سبحانه شیئا و ماکلف العباد بأمر الاّ و قد بینه باکمل التبیان و البیان الکامل انما یتم بالبیانین الحالی و المقالی فالبیان الحالی هو العالم و المقالی هو الکتاب و السنة و کل منهما شرح و بیان للاخر و مطابق له و فی صورة المخالفة یظهر بطلان الاستدلال فلاتخالف السنة الکتاب ابدا و لا العکس و لا العالم الامرین فاذا تطابقت هذه الادلة الاربعة مع عدم مخالفة الفرقة المحقة التی لازال الحق فیهم ففی مخالفتهم عدول عن الحق و العادل عن الحق لاینجو و مع بقاء الفطرة الاصلیة الغیر المعوجة و مع رفع تلک الخصال وجب ان یکون حقا و الا کان الحق سبحانه مغریا بالباطل او مخلفا للوعد تعالی ربی عن ذلک علوا کبیرا اما الوعد فقد قال اللّه عزوجل الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و ان اللّه لمع المحسنین و المجاهدة فی اللّه ما تحقق علی اکمل المراتب الا کما ذکرنا لانه هو الطریق المؤدی الی الحق قطعا و لاتصح ان تکون المجاهدة بالادبار و الاعراض عن الحق سبحانه کما فی مقابلات ما ذکرنا فیجب علی اللّه سبحانه الهدایة و لاتحسبن اللّه مخلف وعده رسله و اما الاغراء بالباطل فلایمکن فرض وقوعه بالنسبة الی اللّه سبحانه مع ان اللّه سبحانه نص بوفاء العهد الذی عاهد من هدایة المحسنین حیث قال: فهدی اللّه الذین آمنوا لما اختلف فیه من الحق باذنه و اللّه یهدی من یشاء الی صراط مستقیم فاثبت الهدایة للمؤمنین ثم شرح الایمان و اوضح حقیقته فیما یتعلق بالعلم او مع العمل بقوله الحق فلا و ربک لایؤمنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم ثم لایجدوا فی انفسهم حرجا مما قضیت و یسلموا تسلیما و المخاطب فی الظاهر هو رسول اللّه صلی الله علیه و آله و فی الباطن هو امیرالمؤمنین علیه السلام و الاخلاص فی حکم امیرالمؤمنین علیه السلام هو الذی ذکرنا لک من ملاحظة الادلة الاربعة ثم بین اللّه سبحانه اصابة المؤمنین فیما صاروا الیه من معتقداتهم و اعمالهم و عدم خطائهم فیما ینسبون الی اللّه عزوجل بقوله تعالی و جعلنا بینهم و بین القری التی بارکنا فیها قری ظاهرة و قدرنا فیها السیر سیروا فیها لیالی و ایاما آمنین و قال مولانا الباقر علیه السلام نحن القری التی بارک اللّه فیها و القری الظاهرة شیعتنا فنص سبحانه و تعالی باتباع الشیعة المؤمنین الذین هدیهم اللّه للحق مع اختلاف الناس فی الاداء و نص ایضاً علی انهم لایخطأون اذ حکم للسایرین فیهم الاخذین عنهم بالامن و لا یکون الا الامن من الخطاء فاثبت صحة مجاهدتهم فی اللّه لترتب الاثار علیهم و هی الهدایة و قد قلنا ان المجاهدة فی العلم لاتکون الا کما ذکرنا و کلما سواه طریق الهلاک و الوبار و سبیل الخسران و النار ثم ان کل شی‏ء لما کان له ثلث جهات جهة الی الحق و جهة الی نفسه من حیث انه اثر لغیره و جهة الی غیره من حیث ارتباطاته لترتب نظام معیشته فی دنیاه و آخرته علیه و لکل مقام احکام و اقتضاءات تجری علی ذلک المقام و لکل مرتبة دلیل خاص بتلک المرتبة فللثالثة دلیل المجادلة و للثانیة دلیل الموعظة الحسنة و للاولی دلیل الحکمة و فی کل مقام یجب تحقق تلک الخصال کلها من الوجودیة و العدمیة فیکون للعارف من المؤمنین الممتحنین و الشیعة المخلصین اربعة و عشرین دلیلا و میزانا فی معرفة کل شی‏ء و فی کل شی‏ء واحد ربما یتطرق فیه الخطا و اما اذا اجتمعت فیمتنع ذلک لما ذکرنا فاذا عجز عن اتیان هذه الامور کلها فی شی‏ء من الاشیاء و ان تمکن عنه فی اغلبها و اکثرها فذلک لایوثق به و اما اذا کان فی کل شی‏ء بحیث لایشذ عنه شی‏ء أتی بالمذکورات فهو المؤمن الذی امتحن اللّه قلبه للایمان و شرح صدره للاسلام و وجب علی الخلق اتباعه و الاقتداء به فیما یجهلون من امور دینهم و دنیاهم و آخرتهم و عقباهم و هو القلیل من المؤمنین و هو اعز من الکبریت الاحمر و هؤلاء الذین عندهم من الاسرار ما لایتحمله الا الصدیقون و الابرار فاذا سمعت منهم شیئا فلاتقابله بالانکار و سلم الامر له تسلم بشرط تحقق الامر الثانی فیهم کما نذکره ان‏شاء اللّه فاذا رأیت فیهم ما یخالف ذلک فتتبرء منهم فانهم اعداء الدین و خصماء النبیین و خلفاء الشیاطین هذا الذی ذکرنا هو علامة اهل الحق فی العلم.
و اما العلامة الثانیة و هی العمل و هو ان‏یکون جمیع اعماله و اقواله کلها مطابقة لما علیه الشریعة الغراء النبویة العامة للمخلوقین کلها فلاینکر شیئا منها بادعاء ان الباطن غیر الظاهر و ان هذه الاعمال لاهل الظاهر و اما المطلوب من العارفین فاخلاص القلب و لطافة السر لا هذه الاعمال المشترک فیها العوام و سایر الخلق فان ذلک من صفات الفسقة اهل الجور حیث تثاقلوا عن الطاعات بل یکون امؤمن کما وصفه امیرالمؤمنین بعض صفاتهم لهمام و انا اذکر الحدیث ان‏شاء اللّه بطوله لما فیه من المنافع الجلیلة و اظهار اهل الحق و امتیازه عن الباطل روی الکلینی باسناده» . . . . و یذکر الحدیث بتمامه ثم یقول «فهذه الاوصاف هی علامات لایمان المؤمن العارف باللّه عزوجل فبهذه الاوصاف و الاعمال تصفو قابلیته و تزکو سریرته فیشرق علی قلبه نور الیقین و علی فؤاده نور المحبة و علی صدره نور العلم فکلما ازداد حبا و یقینا و علما ازداد عملا و توجها و اقبالا فازداد استنارة و استضاءة لان اللّه عزوجل قریب المسافة فمن دعاه اجابه و من سأله اعطاه فاذا استنارت قابلیته تحملت لظهورات المثال و تلک الظهورات لیست عند من کثفت قابلیته و خبث اعماله فاذا تکلم مثل هذا الشخص بشی‏ء من الاسرار فیصدق و لاینکر علیه لانه لایقول شیئا یخالف ما علیه عامة المسلمین الموحدین و ان لم‏یدرکوا وجه المطابقة کما ان مولینا و سیدنا القائم عجل اللّه فرجه یخبر اصحابه بتلک الکلمة فیتفرقون عنه علیه السلام سوی الوزیر و احدعشر نقیبا فاذا تفرقوا و جالو الارض و لم‏یجدوا ملجأ غیره یأتونه مسلمین قابلین لعلمهم بانه علیه السلام معصوم لایخطو فکذلک اذا وجدت شیعتهم یتخلقون باخلاقهم و یتأدبون بآدابهم و لایخالفونهم باقوالهم و اعمالهم فتظهر فیهم نقطة مثالهم فیصدر عنهم مثل اقوالهم و اعمالهم فی مقام لافرق بینک و بینها الا انهم عبادک و خلقک و هذا التصدیق لایکون الا بعد الاختبار بالعلامات المذکورة مع ان المخلصین من الشیعة لم‏یظهر منهم ما هو صریح مخالفة عقول الخلق و لایظهرون الحکمة لغیر اهلها کیف و ان اذاعة سرهم علیهم السلام من افسق الفسق و هم لایتجرؤن الی مثل ذلک انتهی.( شرح الخطبة التطنجیة للسید الاجل اعلی اللّه مقامه ص 275)
و اما الصورة المجملة من حیاة عظیمنا: هو الشیخ محمدباقر بن محمدجعفر بن محمدصادق بن عبدالقیوم بن اشرف بن محمدابراهیم بن محمدباقر المحقق السبزواری (صاحب الذخیرة و الکفایة) ولد فی سنة 1239 هـ فی قریة قهی من نواحی اصبهان و لما قضی ایام صباه فی کفالة والده المرحوم العالم الزاهد الورع التقی المیرزا محمدجعفر سافر الی اصبهان و تلمذ عند الاکابر من العلماء و اخذ الالیات و الفقه و الاصول و الفلسفة و الکلام و کان اصبهان فی ذلک الیوم عاصمة العلم بایران و قد اعترف الاساتذة و التلامذة کلهم بعلو مکانته فی العلم و دقة نظره فی التحقیق و وضوح فضله فی الدراسة و انبساط نفسه القدسیة للاسرار و المعضلات من العلوم و استعجب الکل ما منحه المولی سبحانه من ملکات فاضلة و نفسیات نفیسة و روحیات قدسیة و خلائق کریمة و مکارم و محامد و علی الاخص زهده فی هذه الدنیا الدنیة و اعراضه عن اعراضها الزهیدة و اهتماماتها الصغیرة لانه کان ینظر الیها من عل مع قیامه فیها بواجباته الخطیرة و کان یمد ببصره وراء الواقع الزهید المحدود فوهبه ایمانه و یقینه و بصیرته رفعة الهدف و ضخامة الاهتمام و شمول النظر لان المانح الوهاب الذی یمنح من یشاء و یفیض علی من یشاء قد خلق هذا العظیم للذی هو الابقی و الاعلی خلقه لان یقود البشریة الی ما هو ارفع و اکمل خلقه لان‏یرکز رایة الخلق فوق هامات المکاتب العلمیة و المعارف البشریة و المدارس الفکریة فلم‏یجد فی العاصمة العلمیة (اصبهان) من یقدر علی اثارة کوامنه و استخراج دفائنه و احیاء طاقاته فاحس بضیق المجال و عزم علی الترحال فهاجر الی عاصمة الحکمة الحقة الالهیة (کرمان) لانه عرف فیها المؤمن الذی تلقی قیمه و موازینه و تصوراته من ید اللّه (القرآن و العترة) و رفعه هذا التلقی عن سفساف الحیاة و اعراضها و اهتماماتها الصغار الارضیة و بذلک حقق انسانیته الغالیة و صار سیدا للحیاة لاعبدا لها و تعلق بایمانه لا بانیته فوجده کعبة المقصود و بذله تمام الوجود و التقی المکمل بالمتکمل بل اجتمع المؤثر بالمؤثر و استضاء الضوء من الضوء علی حذو قوله علیه السلام انا من محمد صلی الله علیه و آله کالضوء من الضوء و اقبل الیه بکله فاعطاه کله و بعد ما وجده الاستاذ اهلا للهدایة و الارشاد و انه لم‏یدع مأثرة الاّ و قد حازها ارسله الی بلدة همدان و فوض الیه امر الهدایة و التعلیم و التهذیب و التثقیف و تنفیذ مبادی الانسانیة و توفیر الدواعی السامیة فی نفوس ابناء شعبها و الدعوة الی الحق و الاخذ بایدی الناس من مزال المهالک و الضلال. فاقام فی هذه البلدة اکثر من ثلاثین سنة و قام باصلاح شعبها و قیضهم للحرکات الدینیة الالهیة و ادی کل واجب علیه و عرفهم المعارف الحقة و علمهم التوحید الصحیح و التشیع الاصیل و جذوره و اسسه الواقعیة السلیمة عن ید التحریف و الشاهد علی ذلک موسوعاته القیمة و فی خلال هذه السنوات اصابت الطائفة الفاجعة العظمی و هی موت زعیمها و قائدها بکرمان فالعظیم یفقد عظیما و تنتقل العاصمة الحکمة الالهیة الحقة من کرمان الی همدان و ادهی من تلک الفاجعة ما اصاب الطائفة من الفتنة البشیعة و هی ادعاء لزوم وحدة الناطق فنهض باعباء رسالته الخالدة فقد ادخره اللّه لیومه ذلک فهو اعظم ما انعم به اللّه جل و عز علی هذه الطائفة الحقة المحقة بعد ما انعم علیها بالمؤسس الاوحد ففتح اللّه سبحانه به البصائر و ذلل به المصاعب و اعطاه التوفیق کله من الحجة القویة و المعارضة الشدیدة و المحاورة الجمیلة و المعانی البدیعة حتی تبین الرشد من الغی و کان اعلی اللّه مقامه یکافح معسکرات من جنود ابلیس فی معرکة واحدة فمن جانب یکافح هذه البدعة البشیعة و مبدعها المخادع الذی ابتلاه اللّه بالعلم و العزة و الزکاء و الدهاء و القدرة علی الخداع الذی لایجد فی نفسه الجرأة علی مواجهة الحق بالانکار الصریح و لاالتصریح بحقیقة تصوره و صمیم نفسیته و انیته فیمجمج فی القول مرة و یهز برأسه اخری و یصرح بالتلویح مرة و یلوح بالتصریح اخری و من جانب یکافح البسطاء المخدوعین الذین یحاولون ان‏یبرروا المبدع و بدعته و بجانبهم المنافقون الذین هم من علیة الطائفة و یتخذون لانفسهم مکان المرتفع علی الجماهیر یدعون الایمان بالمبادی الحقة و فی الحقیقة لیسوا بمؤمنین.
و من جانب یکافح المنکرین المعاندین ذوی الطبیعة الجامدة المظلمة الصلدة طبیعة الجحود العنید التی لاتستجیب للنذیر و لاتصغی الی البشیر و من جانب یتوجه الی المؤمنین و یحاول ارتقاء انسانیتهم و احیاء طاقاتهم العقلیة و یربی شخصیاتهم حتی یکونوا ربانی التصور و ربانی الشعور و ربانی السلوک. الی جوانب اخری من مکافحاته و محاولاته حتی حکمت بواعث الغی و الشقاق بعداوته و واجهته النعرات الجاهلیة من الحساد و الجنایات المنهجیة التی ارتکبوها المنکرون المعاندون فبعدوا عن الحق الصریح و ابعدوا و صدوا الناس عن المهیع السوی و کان یتسع صدره و صدر اتباعه من الاخیار و الاذکیاء لای امر یواجههم فی سبیل اللّه و سبیل الاسلام و سبیل نشر الفضائل و المعارف و ارشاد الناس الی ولاء اهل البیت علیهم السلام و کان لایجول فی صدورهم الاّ حنین الاسلام و فورة الایمان و لایهمهم الاّ الانسان و هدایته و انجائه و رفع کیان الامة ولکن اعداء الانسان اباحوا علی هذا العظیم و اتباعه مایمکنهم من الاذی من القتل و النهب و الحرق کما اسلفنا فهاجر هو مع اهله فارین الی اللّه بدینهم مؤثرین عقیدتهم علی ذخائر المال و اسباب الحیاة ناجین بایمانهم وحده هاجر الی قریة جندق اوقل مدینة المؤسس او بیت العقیدة و اقام بها سنوات قلیلة و لم‏یبرح بها اماما و قائدا و زعیما یعظم الشعائر و ینشر المآثر الدینیة و اسوة و قدوة لرجال العلم و الفنون فتخرج من حوزته العلمیة عدة من رجالات العلم و الاخلاق و تفرقوا فی البلاد و القری و کانوا رواد التهذیب و الثقافة و هداة الخیر و الفضیلة و شیوخ الاجتماع و الکرامة و حاملی الحیاة الایمانیة.
و جائه یومه المحتوم فی سنة 1319 هـ و لحق بموالیه الکرام علیهم السلام و حمل جثمانه الطاهر الی الروضة المنورة الرضویة و دفن بجوار قبر مولاه الرضا علیه السلام و قبره المنور مشهور معروف واقع فی الضلع الشمالی من الصحن الجدید الشریف یزوره المؤمنون و یبترکون به و یسئلون اللّه تعالی عنده حوائجهم و یتوسلون الی الائمة المعصومین علیهم السلام بالمدفون فیه اتباعا لقول سیدهم و امامهم زین العابدین علیه السلام فی حدیث مروی عه فی البحار ولکن الرجل کل الرجل نعم الرجل هو الذی جعل هواه تبعا لامر اللّه و قواه مبذولة فی رضی اللّه الی ان قال علیه السلام فذلکم الرجل نعم الرجل فبه فتمسکوا و بسنته فاقتدوا و الی ربکم به فتوسلوا فانه لاترد له دعوة و لاتخیب له طلبةو اما تصانیفه القیمة
فقد عد منها ثلاث و اربعون تصنیفا باللغة العربیة و تسعون تصنیفا باللغة الفارسیة و کلها مشرقة وضائة علمیة فنیة تربویة اصلاحیة اجتماعیة و لاتکون تصانیف بالمفهوم الضیق لهذه الکلمة بل هی فی واقعها مکتبة کبیرة ضخمة واسعة شاملة علی اعلی المستویات العالمیة من حیث محتویاتها الثمینة الغالیة
اضف الی ذلک ما جمع من مواعظه و دروسه المبارکة التی کلها آثار صادقة و حقائق راهنة و ثمار شهیة تنکشف امام السامع او القاری المبادی الحقیقیة و النظریات الصحیحة من التشیع الصحیح الاصیل الوضیی.
فالواجب المتحتم علی شعبنا الذی یرید ان‏یقوم من جدید و یقاوم مقاومة حادة فی وجه ای ظلم و انحراف و جهل و یفک الاغلال عن الاعناق ان یعاضد تلک المدرسة الفکریة الحقة الالهیة و یتهالک فی بث امرها حتی یؤدی الواجب علیه و یرفع مستوی البشریة الی أسمی مرتبة مهیئة.
اما القول حول هذا الکتاب القیم:
فما الذی یمکن للباحث ان‏یقوله فی الثناء علی هذه الموسوعة النفیسة الوحیدة التی هی دلیل عقل مصنفها و لایسع الباحث مجال التعرف بهؤلاء الاعاظم و بیان مقاماتهم العلمیة و موقعیة تصانیفهم القیمة فی الجوامع البشریة ولکن یمکنه ان‏ینوه بما فیها من علم صحیح و نقد منهجی و سراج التقدم و مشعل التحرر و مصباح الرشاد و سمة السداد و بث الحقائق.
هذا هو الشأن فی هذا الکتاب المستطاب فکل حرف منه قد کتب بنور مشرق من افق الولایة العلویة و کل کلمة منه قد سطرت بمداد قد نزلت من سماء امداد الجعفریة فالاجدر ان تسمی هذه الموسوعة بالاصول الصادقیة و کفانا القول حول هذا الکتاب الثمین بهذه التسمیة فاعبر من هذه النظرة العاجلة سریعا و اقدم الی القاری‏ء الکریم ثلاث تذکارات حول الکتاب لانی احس بلزوم الاشارة الیها شدیدا.
ثلاث تذکارات حول الکتاب:
1ـ جلالة الانتخاب و عظمة التعبیر آیة عبقریته العقلیة و رایة حریته فی تعریف موضوع الکتاب تعریف علم الاصول و بجانبه تعریف علم الفقه فالفقهاء و المتتبعون و المحققون لفی حاجة شدیدة الی الاخذ بهذا التعریف الحق الصحیح لیکون رائدهم فی مباحثهم و یتبعوه بروحهم و افکارهم فینالهم الراحة من تعب الابحاث الکثیرة حول موضوع العلم و تنتقی قلوبهم و طقوسهم من ادران الاقوال العامیة العمیاء و تصفی عقولهم من هواجس الشک و نزوات الظنون فهذا التعریف الذی هو من النفحات العلویة لجدیر بالاطلاع علیه و الاحاطة به و نشره فی المجامع العلمیة و المدارس الفکریة و یدلنا هذا الانتخاب و التعبیر من المصنف اعلی اللّه مقامه علی انه یرید فی تفکیره علی هذا النحو ان ینشی‏ء منهجا فکریا صحیحا سلیما عن الانصباغ بالاصباغ الاجنبیة عن حقیقة التشیع و ان‏یغلق سبل الانحراف و الغوایة عن الفطرة الالهیة علی وجوه الناس و هذا محاولة عملیة للحیلولة دون وصول السهم الاولی المسموم او خطوة ابتدائیة فی تحکیم علائق القلوب بالمبادی الحقة او هاتفة مثیرة تستثیر الکوامن الفطریة فی جو نظیف حیوی او اطارة اخاذة توقظ المشاعر و الوجدانات بما هو مرکوز فیها من الحقائق التی تغشیها الغفلة قائلة ان هذا القرآن یقص علی بنی اسرائیل اکثر الذی هم فیه مختلفون و انه لهدی و رحمة للمؤمنین ان ربک یقضی بینهم بحکمه و هو العزیز الحکیم فتوکل علی اللّه انک علی الحق المبین انک لاتسمع الموتی و لاتسمع الصم الدعاء اذا ولوا مدبرین و ما انت بهادی العمی عن ضلالتهم ان تسمع الی من یؤمن بآیاتنا فهم مسلمون.
2ـ لون التفکیر و الاسلوب المنهجی فی تنسیق المباحث و ارتقاء المبادی لون توحیدی یظهر فیه الشهود التوحیدی و یشاهد منه تمام الصنع و اتصال التدبیر و کمال التقدیر و القصد و وحدة الارادة المنشئة و هذا من البدائع المنهجیة فی ترتیب مباحث العلوم الذی یختص بهؤلاء العظماء فانهم یزاوجون بین جمیع العلوم و ینتقلون من کل علم الی کل علم لانهم اخلصوا للّه سبحانه الوحدانیة الحقیقیة فیرون فی کل شی‏ء ارادته و علمه و حکمته لان کل شی‏ء صنعه و یسیرون علی ضوء التوحید الصادق الخالص و یتناسق عندهم کل شی‏ء مع کل شی‏ء و کل علم مع کل علم. فاللّه سبحانه فی هذا التصور هو المالک لکل شی‏ء المهیمن علیه و بیده ناصیته و هو المتصرف فیه و ممسکه بنوامیسه المتناسقة ذلک التناسق العجیب و بعنایته الحاضرة التی لاتغیب تحفظ هذه النوامیس فلاتفتر و لاتختل و لاتضطرب غمضة عین یبصر کل شی‏ء و یبصر امره و یرعی کل شی‏ء فی کل لحظة فالتصور التوحیدی الخالص یقر فی الضمیر حقیقة القدرة المطلقة و الهیمنة المطلقة و الکمال المطلق و العلم المطلق و الحفظ المطلق و التصرف المطلق للّه سبحانه وحده بلاشریک و لاوکیل و لاوزیر. و یقوم علیه تصور الموحد لربه و تصوره للوجود و ارتباطه بخالقه. و منه ینبثق منهج حیاة المؤمن کله منهجه مع ربه و مع نفسه و مع غیره مع الکون کله و به یتکیف شعوره و ضمیره و شخصیته.
فمن ذلک نری المصنف اعلی اللّه مقامه کیف یبدء البحث فی هذا العلم الشریف الذی هو علم من العلوم من معرفة اللّه سبحانه و معرفة صفاته و اسمائه و معرفة انبیائه و معرفة الاوصیاء و معرفة امناء الاوصیاء من العلماء و الروات و الثقات و معرفة الاسس الاجتماعیة و النظم المدنیة و معرفة الاصول الفطریة و کیف یربط هذا العلم بتلک المعارف. فهذا هو الشعور الیقظ الدائم و الاحساس الحی باللّه تعالی وحده. و اما الباحثون فی هذا العلم المنقطعون عن هذا الاسلوب فتجدهم ضالین عن طریق اللّه محرومین من هداه یخبطون خبط عشواء یصطدمون بنوامیسه و مخلوقاته لانهم یتعرضونها فی سیرهم و یتخذون لهم مسارا غیر مسارها و طریقا غیر طریقها فهم ابدا فی تعثر و ابدا فی ضلال و عناء. أ فمن یمشی مکبا علی وجهه اهدی ام من یمشی سویا علی صراط مستقیم؟
3ـ جودة السرد و فصاحة المنطق و بلاغة الافادة و بداعة الاستدلال و حسن الاسلوب فی التحبیر احسان الی القارئین و الباحثین و انه جعل الموسوعة تلک التی بین یدیک بحیث تتجاوب اصداؤها و نحل محلاً سامیا و یمتزج روحها مع الارواح تلهمهم الایمان العمیق و الحریة الناجحة و الحقائق الخالدة و تلقی الاضواء علی منحنیات المباحث و الزوایا و تنکشف المواقف و الخفایا و تربی الشخصیات و ترتب تأثیراتها و استجاناتها وفق منهج اللّه تعالی فی الحکمة و یحس القاری بالصلة المباشرة بینه و بین الواقع و ینتظر الباحث ان‏ینفتح علیه باب بعد باب و لایملک الافلات منها او الاعراض عنها و لایملک الاّ التسلیم للحق الواضح المبین ولکن الباحثین فی هذا العلم الغافلین عن منهج اللّه فی الحکمة و الحائدین عن الطریق الالهی الذین یعیشون فی الارض ارض التقالید و ارض العادات، یبنون مباحثهم علی الاصول المأخوذة عن الاسلاف و علی الفلسفات و التصورات الاجنبیة و الاساطیر الفکریة التی لاتنتج یقینا و یستدلون بادلة لاتفید حقیقة من الهدی و النور ادلة صلدة مظلمة جامدة ظلمات بعضها فوق بعض فلاتوافق الفطرة و لاتجد لها محلا فی القلوب الصافیة و الارواح اللطیفة قل ان هدی اللّه هو الهدی و لئن اتبعت اهوائهم بعد الذی جاءک من العلم مالک من اللّه من ولی و لانصیر الذین آتیناهم الکتاب یتلونه حق تلاوته اولئک یؤمنون به و من یکفر به فاولئک هم الخاسرون.
و اما منهجه الثوری و تفکیره السیاسی:
فانه اعلی اللّه مقامه کان یری ان الحرکات الثوریة و الاصلاحیات الحیویة التی تقام علی الاساس الاعتقادی و الشعور الروحی و الوعی الوجدانی و الثقافة الراسخة اعمق انتاجا و ابعد غورا و اشد اثرا و امنع جانبا من ایدی التحریف التی تهدد الحرکات الثوریة و تخرجها عن مسارها و کان یری ان الحجر الاساسی فی کل توجیه ثوری و حرکة اصلاحیة لرفع القیم الحقة و اعلاء الکلمة الالهیة هو التعلیم و التعلم فان من واصل السیر فی تقصی الکشف عن علل التأخرات و المعرات و الویلات التی اجروها اعداء الاسلام الی المسلمین فتفرق بذلک صفوفهم و تخرب بلادهم و تشتت افکارهم و فقدوا عزهم العلمی و السیاسی و کل شی‏ء من حقوقهم و حریتهم و نجاحهم و ثقافتهم یعلم بوضوح ان العلة الرئیسة فی کل ذلک هی ابعاد الشع عن الفهم و العلم و الوعی و الثقافة و اطفاء المشعل الفکری الوضاء المنیر ای التعلیم و التعلم و نری امامنا الصادق علیه السلام یقول: اذا اراد اللّه بعبد خیرا فقهه فی الدین و اطلق علیه السلام الخیر حتی ینبسط مفهومه و یبلغ ما بلغ و قال امامنا الباقر علیه السلام الکمال کل الکمال التفقه فی الدین الحدیث و یقول الصادق لاخیر فیمن لایتفقه من اصحابنا یا بشیر ان الرجل منهم اذا لم‏یستغن بفقهه احتاج الیهم فاذا احتاج الیهم ادخلوه فی باب ضلالتهم و هو لایعلم و یقول علیه السلام لوددت ان اصحابی ضربت رؤسهم بالسیاط حتی یتفقهوا.
و القرآن یرسم لنا هذه العلة الرئیسة و یسمیها الاستخفاف و یکشف لنا عن مدیها فی قصة فرعون هذا الطاغی و هذا الطاغوت و قد سمی بذلک لا لانه کان یأخذ الاموال و الاراضی و لا لانه کان یظلم و یجور و لا لانه کان یقتل و یضرب و لا و لا و لا . . . بل لانه کان یعبد من دون اللّه و کان یقول انا ربکم الاعلی کان یحلل و یحرم.
کان هذا الطاغوت یخلب عقول البسطاء بمنطق زهید خداع و نادی فرعون فی قومه قال یا قوم أ لیس لی ملک مصر و هذه الانهار تجری من تحتی أ فلا تبصرون؟ ام انا خیر من هذا الذی هو مهین و لایکاد یبین؟ فلولا القی علیه اسورة من ذهب او جاء معه الملائکة مقترنین؟
انظر کیف یخادع فی المنطق و کیف یستخف الجماهیر: ملک مصر العیون الجاریة ـ لها برق خادع ـ مهانة موسی ـ لیس ملکا و لیس له الملک و العیون الجاریة یخدم نفسه و هو ضعیف و لایفصح فی الکلام (کان فی لسانه عقدة و لکن ارتفع بعد النبوة و لایعلم به فرعون) ما القی علیه اسورة من ذهب و ما تتابع علیه الملائکة کل ذلک کلام خداع و منطق سطحی یأخذ القلوب و یستغفلها و یستخف العقول و یستعبدها و یعزل المشاعر عن طرق المعرفة و یحجبها عن الحقائق فتلین القلوب و یسهل قیادتها و تنطبع النفوس و المشاعر بمایلقی الطواغیت فی روعها فاستخف قومه فأطاعوه انهم کانوا قوما فاسقین و لاغرابة فیه فانهم نسوا الحقائق و یذهب الطاغوت بهم ذات الیمین و ذات الشمال و لایعود لیبحثوا عن ورائهم عن ملک السموات و الارض و تصرف موسی فیها و الخوارق التی جرت علی یدیه و الایات التی ظهرت منه و کلمة الحق التی معه و ادعاء النبوة و الدعوة الی التوحید الخالص و الانجاء من العقاب.
و انظر الی آخر الایة الکریمة انهم کانوا قوما فاسقین خارجین عن فطرة اللّه خائدین عن طریق اللّه غیر متمسکین بحبل اللّه التارکین سنة اللّه انظر کیف یعلل القرآن سلطة الطاغوت و نفوذه فانها بالاستخفاف و کیف یعلل تمکن الطاغوت من الاستخفاف فانه بفسقهم و خروجهم عن المنهج القویم و من ذلک کان عظیمنا اعلی اللّه مقامه یری الاستخفاف اعظم بلاء و اشد عناء اذا حل قوما ماترک لهم عزا و لاحیاة و لاحقوقا و لاحریة و لانجاحا و لااقتصادا و لاثقافقة لافنا و لانهضة و لاحرکة و لاسیاسة و لااستقلالا و لااستقرارا و و و . . .
و من ذلک نراه لایرضی من تلامذته ان‏یکونوا عبادا متحنکین فی المحاریب و المقصورات جالسین فی الزوایا آخذین باللحایا متأوهین مدیرین سبحاتهم قائلین: لاحول و لاقوة الاّ باللّه بل نراه یأمرهم ان‏یصمدوا الی الاهداف الغالیة الحیویة و یأخذوا بایدی الناس الی المناهج الصالحة و یکتسحوا المعاثر المتکدسة امام طرق الرقی و یرفعوا فی المجتمعات و مزدحم الجماهیر عقیرتهم و یلقوا علی الجمیع دروسه المنیرة و یقیظوا المشاعر بالتعلیم و التعلم حتی لایبقی بین ایدیهم مستخف و یزاوجوا کل ذلک بالامانة و العلم و الصدق و التقوی و النیة الطیبة و الاخلاص العمیق و الولاء الخالص و الیک بنص نیر ذهبی منه نسجله هنا احیاء لهذا الاساس الثوری و ان کان النص باللغة الفارسیة ولکن یفید شعبنا الایرانی و اخرجنا النص من رسالته التی ارسلها الی تلمیذه المرحوم المغفور العالم العامل الشیخ ملارضا الانارکی قال اعلی اللّه مقامه فیها:
. . . اما در خصوص نوع سلوک جناب شما با رفقای آنجا و سلوک ایشان با جناب شما از قراری که مسموع شده و می‏شود نماز جماعت می‏کنید و رفقا هم حاضر می‏شوند ولکن به منبر نمی‏روید و موعظه نمی‏کنید مگر قلیلی و حال آنکه تمام ترقی و استکمال در تعلیم و تعلم است و مراد خدا و رسول صلی الله علیه و آله و ائمه هدی سلام اللّه علیهم در این است چنانکه می‏فرمایند: طلب العلم فریضة علی کل مسلم و مسلمة و باز می‏فرمایند: اطلب العلم من المهد الی اللحد و آموختن مطالب حقه و معارف الهیه از واجبات اولیه است و عبادت عابد بی علم و معرفت چنانکه فرموده‏اند مثل الاغی است که به آسیاب بسته باشند که خسته می‏شود به واسطه راه رفتن زیاد ولکن راهی طی نمی‏کند و به جائی نمی‏رسد و حقیر می‏خواهم که رفقای آنجا اینطور نباشند و همه صاحب علم و معرفت باشند پس در صورت امکان و بودن جناب شما در آنجا البته در روزها و اوقات لایقه مناسبه به منبر روید و بیان مطالب و معارف حقه را بنمایید و رفقا و دوستان کثر اللّه امثالهم هم خیر دنیا و نجات آخرت خود را ملاحظه نموده اجتماع نموده استماع خواهند کرد و این فقره را هم رفقا ملتفت باشند که امتیاز میان اهل حق و اهل باطل به اعتقاد صحیحه و دانستن معارف حقه است و الا نماز پنجگانه را تمام هفتاد و سه فرقه اهل اسلام می‏خوانند و در این فقره مخصوص قدری هم مسامحه از خود جناب شما است چرا که حقیر بعضی از نوشتجات که دلالت بر این مطلب دارد به جهت شما نوشته‏ام که نشان رفقای آنجا بدهید تا بدانند جناب شما مطالب و معارف حقه را زیاده از آنچه ایشان محتاجند می‏دانید که برای آنها در منبر بیان کنید معلوم می‏شود که آن نوشتجات را به حضرات رفقا نشان نداده‏اید البته همین نوشته و سایر نوشتجات دیگر را به رفقا نشان بدهید و برای آنها بخوانید تا ایشان مطمئن شده و مطلع گردیده و شما را وادارند به موعظه و بیان مطالب و معارف و از این فیض عظیم محروم نمانند . . .
و اما نفسه الشریف فقد جمع لحرکته الثقافیة و ثورته الدینیة و نهضته الاصلاحیة جمیع المواد العلمیة و الاسس الفکریة و قد المحنا الیها عند البحث عن تصانیه الخالدة و نرجو ان‏یوفقنا اللّه تعالی ان‏نبحث عنها فی رسالة مستقلة
ولکن نود ان نشیر هنا الی نموذج من تفکیره الثوری و منهجه السیاسی فی کتابه الموضوع للفقه العملی الی الاحکام الشرعیة و الرسالة العملیة الفها باللغة الفارسیة و سماها بکفایة المسائل و قد مضی من تألیف ذلک الکتاب الثمین قریب الی مأة سنة یحتوی علی انظمة الاسرة و انظمة المجتمع و القوانین الفردیة و الاجتماعیة و الاقتصادیة و السیاسیة یبدء البحث فیه من مکانة ذلک الکتاب الخالدة و التحلیل الدراسی عن ذلک الخلود و یبین انه الاسلام الحقیقی و الدین الیقینی و ان العمل به هو الاستسلام للالوهیة الواحدة الحقة المطلقة فکما ان هذه الالوهیة الوهیة یقینیة فدینه ایضا یقینی لاشک فیه و لاظن و هذا الکتاب هو هذا الدین من ناحیة اعماله الظاهریة الذی هو المنهج الربانی الخالد الذی نزل علی محمد بن عبداللّه صلی الله علیه و آله لاینحرف بانحرافات البشریة و لایتبدل بتبدلات المصلحة یخرج الناس من الظلمات الی النور و من طاعة الطواغیت الی طاعة اللّه و یخلص الانسان من الجاهلیة الرهیبة الی تدمر کیان الامة و یتیح الفرصة للناس لیقیموا حیاتهم علی الخیر و یؤمنوا بانه الحق من ربهم و انه سبیل الخلاص و الثبات و الطمأنینة و الاستقرار ان الدین عند اللّه الاسلام و الاسلام هو الذی یرد الامور الی مکانها الحق الواضح المستقیم و هو نور اللّه الذی یهتدی به المهتدون و یبین فی هذا الکتاب ان قضیة الالوهیة الواحدة الحقة هی محور ارتکاز الحیاة الانسانیة و لایقوم لها بناء و لاتستقیم حیاتها الاّ اذا استقامت هذه القضیة فی نفوس البشریة و رسخت فی ضمائرهم و هی الاساس الذی یقوم علیها کل البناء و یثبت ان من مقتضیات هذه الالوهیة المطلقة ان تکون الحاکمیة للّه وحده و ان‏یأخذ الناس تشریعهم عن اللّه و لایعقل ان‏یعبد الانسان هذه الالوهیة ثم یأخذ نظام حیاته عن غیر اللّه و قد قال تعالی و من لم‏یحکم بما انزل اللّه فاولئک هم الکافرون و فاولئک هم الظالمون و فاولئک هم الفاسقون فقضیة التشریع هی قضیة الالوهیة و ان اللّه سبحانه وحده هو الاله فهو وحده صاحب التشریع و یشمل تشریعه الکون و الحیاة و الانسان فاللّه هو الذی خلق الکون و یستمد الکون وجوده و حتمیات وجوده من اللّه و یسیر بمقتضی سنته و یهتدی بهداه و اما الحیاة فلیس هذه وحدها حیوة الدنیا بل هی الحیاة المقدمة و یترتب علیها الحیوة النتیجة حیوة الاخرة کل نفس ذائقة الموت و انما توفون اجورکم یوم القیامة فالانسان المطیع لهذه الالوهیة الحاکمة حین یعرف ان هذه الحیاة الدنیا لیست نهایة الاحداث یعتدل حیاته کلها و لاینحرف فی سلوکه و اخلاقه فلایظلم و لایتقبل الظلم و لایبرد الوسیلة بالغایة فیسلک فی جمیع شئونه بالتطهر و النظافة و اتقاء الفساد و اما الانسان فهو ایضاً خلق من خلق اللّه سبحانه کائن مزدوج من النور و الظلمة قادر علی الارتفاع قدرته علی الهبوط انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا فبمقتضی قدرته علی الهبوط و الرفعة و اختیار الممنوح له لیختار به بین الهبوط و الرفعة یترک فی الارض لیعمل و یجازی علی عمله فی دنیاه و آخرته فلا انفصال بین دنیاه و آخرته و بین مثله و واقعه و عمله و اخلاقه و عقیدته و شریعته هو الانسان انسان بجسمه و روحه و شعوره و سلوکه و اخلاقه و عقیدته و لم‏یمنح نفسه هذه المزایا و کلها مواهب اللّه تعالی فالرد علی هذه العطایا و المواهب هو الشکر و التعبد فالعبودیة لاتحق الا للّه الواحد الحق.
و یری هذا العظیم حین یستقیم هذا التصور الواضح المضی فی ضمیر الانسان تستقیم حیاته کلها علی الارض و ان من استقامة التصور ینشأ استقامة السلوک و استقامة الحیاة و انها البانیة للانسانیة الرشیدة و الهادمة للانحراف و الطغیان و المدمرة للطواغیب و حکوماتها. فالکرامة الانسانیة و عزتها و تحررها بصورة حقیقة واقعیة بحیث لاتنحرف بالانحرافات الجاهلیات لاتتحقق قط الاّ فی عبادة اللّه المتفرد بالالوهیة و الحاکمیة الغنی عن عبادة العابدین ماارید منهم من رزق و ماارید ان یطعمون و هذه العبادة هی الدیانة بدین اللّه الذی هو الاسلام.
ثم یعرض العظیم مفاهیم الاسلام الحقیقیة علی صورة الکتب و الابواب و المسائل و یشیر فی کل مسئلة الی مبادئها الاولیة القرآن و الحدیث و الاجماع علی الحدیث و یشیر حینا الی محل الخلاف و نری ذلک العظیم یذکر فی هذه الموسوعة الکبیرة الخالدة العملیة بجانب کتاب الصلوة و الصیام و الزکوة و الحج کتاب الجهاد و الامر بالمعروف و النهی عن المنکر و جهاد النفس و یواصل الکتب حتی ینتهی الی الحکومة فی الاسلام و بیان نظامه السیاسی و الاجتماعی و شرائط الحاکم و اثبات ولایة الفقیة او العدول من المؤمنین و تحدید هذه الولایة و یبین الحدود و الدیات و القصاص و و و . . .
و لایسع بحث مجمل کهذا، لعرض ما تحتوی علیه هذه الموسوعة الثمینة من المکان الهائل الرفیع و اما البحث التفصیلی فمجاله کتاب مستقل موضوع لذلک
و مجمل القول هو العظیم الوحید الذی عرض الاسلام الحقیقی السلیم من ای انحراف علی المجتمع و نشر مفاهیمه الصحیحة الواقعیة من الواجبات الفردیة و الاجتماعیة و الاخلاقیة و الاقتصادیة و السیاسیة فی الشعب الایرانی بحیث ینالها ایدی الطالبین الباحثین من کل الطبقات فجزاه اللّه عن الاسلام و المسلمین خیر الجزاء
وعلیک بالموسوعة المذکورة فی خلال مقالاتنا الآتیة

  نظرات ()
مطالب اخیر تراحم وپیشی گرفتن در حرم تراحم وپیشی گرفتن در حرم ابزار جادوگران تفسیر گوشی قضاوت کانال طتنجیه ماجرای طلوع وغروب طلسم ترجمه جامع الاحکام کاذب ضلالت
کلمات کلیدی وبلاگ