سما
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سما
آرشیو وبلاگ
      اعتقادی (بنام خدا آزادی وبلاکهای ((طتنجیه )) برای خداست و بهیچ حزب وگروهی وابسته نیست . سما .)
الرد الشامل علی الشیخیة الناطقیة نویسنده: سما - دوشنبه ٦ آبان ۱۳٩٢

                الرد الشامل علی الشیخیة الناطقیة

                     ردی فراگیر برشیخیه ناطقیه

                        بسم الله الرحمن الرحیم         
و صلی الله علی محمدوآله الطاهرین. کتب رسالة التصریح محمد باقر الهمدانی اعلی الله مقامه فی اوجوبة محمد صادق خان الکرمانی سنة 1297  الی ان قال اعلی الله مقامه :

 


                الرد الشامل علی الشیخیة الناطقیة

                        بسم الله الرحمن الرحیم         
و صلی الله علی محمدوآله الطاهرین. کتب رسالة التصریح محمد باقر الهمدانی اعلی الله مقامه فی اوجوبة محمد صادق خان الکرمانی سنة 1297  الی ان قال اعلی الله مقامه :

و اما لزوم اتحاد الناطق فی جمیع الازمان بالنسبة الی جمیع الاشخاص نبیاً کان او اماماً علیهما السلام  او شیعیاً فیجب الرجوع الیهم فی فهم هذه المسألة کسائر المسائل اما اتحاد النبی صلی الله علیه و آله  و انحصار الامر و رجوعه الیه فذلک واضح اوضح من جمیع مسائل الدین بحیث صار من اوضح ضروریات المسلمین فلما جعل الله معرفته صلی الله علیه و آله  تکلیفاً علی جمیع المسلمین بلغ امره الیهم اجمعین بحیث لم‏یوجد احد من المسلمین لم‏یصل الیه امره و لم‏یوجد منکر بینهم و کذلک الحال فی خلیفته علیه السلام  فلما جعله امیراً للمؤمنین و هادیاً للخلق اجمعین بعد النبی الامین بلغ امره الیهم اذ لایکلف الله نفساً الاّ ما آتاها فسلم له من سلم و انکره من انکر فصار امره علیه السلام  ضروریاً بین المؤمنین بایصال رب العالمین لا خفاء فیه بین المسلمین و ان جحد الجاحدون و جحدوا بها و استیقنتها انفسهم فان کان فیهم طفل غیر ممیز او مجنون او کبیر خرف فاعذرهم الله بقوله الاّ المستضعفین من الرجال و النساء و الولدان لایستطیعون حیلة و لایهتدون سبیلاً فالمستضعفون من کل طبقة غیر مکلفین عقلاً و نقلاً و لیس خروجهم من بین المسلمین مانعاً لصیرورة امره علیه السلام ضروریاً بین المؤمنین و لا عذر لاحد من المکلفین فی الشک فی امره او التوقف او الانکار فی حقه علیه السلام  و کذلک حال کل امام من الائمة من ولده علیهم السلام فی زمانه فلما کان معرفته و انحصار الامر فیه تکلیف جمیع الخلق المکلفین جعل الله امره بینهم ظاهراً واضحاً لا خفاء فیه بایصال رب العالمین و هو بالغ امره و واضحة حجته و سبیله فاقر بذلک من اقر و انکر من انکر و جحدوا بها و استیقنتها انفسهم ظلماً و علواً و لم‏یکن جحودهم مانعاً من صیرورة امرهم علیهم السلام  ضروریاً بین المؤمنین صغیرهم و کبیرهم و عالمهم و عامیهم و عربهم و عجمهم و رجالهم و نسائهم و ان کان فیهم المستضعفون الذین لایستطیعون حیلة و لایهتدون سبیلاً.
فکل من تعلق به التکلیف من الله سبحانه وصل امره سبحانه الیه اذ لایکلف الله نفساً الاّ ما آتاها و لا عذر لاحد من المکلفین فی الشک و التوقف و الانکار لامرهم علیهم السلام  و لا عذر لعامی من عوام الناس غیر مستضعف فی الشک و التوقف فیهم و الانکار لهم بالتمسک بشک علماء العامد و توقفهم و انکارهم لهم علیهم السلام  و ان کانوا کبیضاوی و ابن عربی کحال عوام الیهود غیر المستضعفین فی الشک فی امر النبی صلی الله علیه و آله  و توقفهم و انکارهم له بالتمسک بشک علمائهم و توقفهم و انکارهم له صلی الله علیه و آله  کما ورد عن اهل العصمة علیهم السلام فی تفسیر قوله تعالی و منهم امیون لایعلمون الکتاب الاّ امانی لتساوی علم عوامهم و علمائهم فی معرفة النبی صلی الله علیه و آله  و یعرفونه کما یعرفون ابناءهم فلا عذر لعوامهم فی تقلید علمائهم فی تکذیب النبی صلی الله علیه و آله  و انکارهم و کذلک حال جمیع طبقات العوام فی الشک و التوقف و الانکار لاهل الحق فی کل طبقة و لابد لکل عامی غیر مستضعف من اجتهاد فی نفس و تقلید عالم علی بصیرة و یقین من غیر ظن و تخمین و کل من قلد غیر اهل الحق حاله کحال عوام الیهود و النصاری و غیر اهل الحق فی تقلید علمائهم فلو جاز تقلید العوام للعلماء و اجازه الله تعالی لهم لکان جمیع عوام غیر اهل الحق من المؤمنین و ذلک خلاف جمیع اهل الادیان الحقة و الباطلة و خلاف عقول جمیع العقلاء.
بالجملة فلاتغفلوا و تذکروا و تدبروا هل تجدون غیر ذلک فاعلموا بالعلم القطعی العقلی ان کل ما کلف الله به عامة الخلق جعله بینهم ضروریاً بحیث لا عذر لاحدهم فی الشک و التوقف و الانکار له و ان کان عامیاً غیر مستضعف کامر التوحید و النبوة و الامامة و الولایة لاهل الحق و البراءة من اعدائهم و وجوب طاعتهم و حرمة التخلف عنهم فی امرهم و نهیهم فی عقائدهم و وجوب الصلوة و الصوم و الزکوة و الخمس و الحج و الجهاد و حرمة الخمس و المیسر و المیتة و الدم و لحم الخنزیر و نکاح المحارم و المحصنات و اکل اموال الیتامی و الناس بغیر حق و قتل الناس بغیر حق و الزنا و اللواط و الفواحش ما ظهر منها و ما بطن فجعلها الله کلها اموراً عامة و تکلیفاً لکل مکلف فی العمل فجعلها ضروریاً من الدین یساوی فیها العالم و العامی فان انکر واحداً منها العالم فالعامی البصیر غیر المستضعف مکلف بتکفیره فان لم‏یعتقد کفره فیصیر بنفسه کافراً و کذا العکس فما زعم بعض الجهلة الظاهر فی لباس الطلبة المموه للفجرة من ان العامی مایعرف ضروریات الدین و مایدری الضروری و غیر الضروری و انما یعلمها العالم الفقیه و یمیز الحق و الباطل بهما دون العامی فانما هو تمویه اظهره الله تعالی بلسانه و اکده باصراره و ابطله و فضحه لدی الطالبین للحق لیحق الحق و یبطل الباطل و لو کره المشرکون.
علم المحجة واضح لمریده
 واری القلوب عن المحجة فی عمی
و لقدعجبت لهالک و نجاته
 موجودة و لقدعجبت لمن نجی
و العجب کل العجب من عجبه لجعل ضرورة الدین و المذهب میزاناً لتمییز الحق و الباطل و قال ان جعل الضروری میزاناً هو خلاف الضروری فما ادری ان لم‏یجعل الامر المتفق علیه میزاناً لتمییز الحق و الباطل فکیف یعقل او ینقل ان‏یجعل الامر المختلف فیه میزاناً و امور الادیان امران لا ثالث بینهما بحصر العقل و النقل امر لا اختلاف فیه و امر فیه اختلاف فاعتبروا یا اولی الابصار من احقاق الله تعالی الحق و ابطال الله تعالی الباطل بلسان اهل الحق و الباطل بهذه الصراحة من غیر سترة و غبار فلعله موه بان نفس الضرورة من غیر ناطق بها غیر ممیز للحق و الباطل فلعله یشعر بان الکتاب و السنة من غیر ناطق بهما غیر ممیز فکیف اذعن بحجیة الکتاب و السنة و جعلهما میزاناً و جعل میزان الضرورة خلاف الضرورة فسبحان من افضح الباطل بافضح الفضائح و اقبح القبائح أفماتدری ان الحجة فی محکم الکتاب و محکم السنة لا فی متشابههما افلایصیر المحکم محکماً و المتشابه متشابهاً بالضرورة و لولاها لم‏یمیز المحکم من المتشابه و هی الصورة الانسانیة التی اکبر حجة الله علی خلقه فی مقام البیان و هی الجسر الممدود بین الجنة و النار و الحجة علی کل جاحد من تمسک بها نجی و من تخلف عنها هوی و هی القاضیة الفاصلة بین الحق و الباطل قضت لکل حق بالحقیة و علی کل باطل بالبطلان حتی قضت بین المختلفین فی اختلافهم الذی اوقع المعصوم علیه السلام  بین الناس بان تکلیف کل واحد هو ما استنبطه من الکتاب و السنة و اداه نظره منهما و هی القاضیة علی کل ناظر فی حلالهم و حرامهم عارف لاحکامهم بانها احکام الله و هی القاضیة بوجوب اتباعها علی الناظر و علی الاخذ عنه و هی القاضیة بان مخالفتها عصیاناً فسق ان کانت فی الوجوب و الحرمة و هی القاضیة بان مخالفتها استحلالاً کفر و شرک و لو من نفس الناظر فالعدول الذین شهد الله و رسوله و الائمة علیهم السلام  بعدالتهم و علمهم لنفی تحریف الغالین و انتحال المبطلین و تأویل الجاهلین غیر جاهلین و لا غافلین عن ذلک اذ الجاهل الغافل لایقدر علی الهدایة و حفظ الدین عن کل غائلة.
فالقول بان المستفرغ فی وسعه ان اجتهد فی شی‏ء من الاحکام و اخطأ و خالف ضروریاً من الضروریات غفلة لیس بفاسق فضلاً عن ان‏یکون کافراً لو سامحنا فی حقه جار فی غیر العدول الذی جعلوا لحفظ الدین عن کل ما القی الشیاطین فیه فالمخطی مقصر فی اجتهاده لامحالة اذ لا شک ان کل واحد من ضروریات الدین و المذهب سبیل الله تعالی الواضح للسالکین و بمقتضی قوله و الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا لم‏یخطی‏ء المجاهد لصدق الوعد المؤکد باللام و النون المؤکدة فالمخالف للضرورة اما جاهل او غافل او کافر وهم غیر العدول الذین شهد الله و رسوله صلی الله علیه و آله  والائمة علیهم السلام  بعدالتهم و عدم تقصیرهم و علمهم وعدم جهلهم وغفلتهم فالقول بعدم حجیة الضروریات کلها و عدم وقوع الافتنان و الامتحان بها خروج من الدین اما جهلاً او غفلة او عمداً قل فلله الحجة البالغة و قال علیه السلام  ای الواضحة والواضحة لکل مکلف غیر مستضعف طالب للدین معتن به هو الامر الشامل لجمیعهم لا الامر المخصوص ببعض دون بعض وهی المسمی بضرورة الدین و المذهب و لاجل ذلک روی عن الشیخ الاوحد اعلی الله مقامه متواتراً بل متجاوزاً عن التواتر بان مراداتی من کلماتی المشکلة او المتشابهة هی ما علیه اهل السوق من المسلمین و قداصرعلی ذلک وابرم وکررواکد فی الارشاد وغیره انارالله برهانه و قال وقد حمل المعاند ذلک الکلام علی الحیلة و اوله المنافق و صدقه الموافق المؤمن و قد اوردت بعض کلماتهم اعلی الله مقامهم فی التوضیح.
بالجملة، فالعاقل المدبر البصیر یعلم ان کل من ضل عن السبیل سبیل الحق من الاولین والاخرین و غوی وهلک وهوی فقد ضل بمخالفته عن الحجة البالغة و المحجة الواضحة فان الناس اذا جهلوا وقفوا و لم‏یجحدوا لم‏ یکفروا والجحود لایکون الاّ عن الامر الواضح وجحدوا بها واستیقنتها انفسهم والامرالواضح البالغ لکل مکلف هو الامر العام الشامل لا المخصوص ببعض دون بعض و المخصوص مخصوص بالذی خص به هو و ایضاً بالضرورة اختص به کما عرفت ان شاء الله.
فاذا علمت ذلک و تذکرت ما هنالک علمت ان المؤمن المتدین لایستبد بعقله الناقص الاّ ما وافقه العقول السلیمة و لایقول بقول الاّ ما یوافق الاقوال السلیمة المعصومیة و لایقول علی الله الاّ الحق و الحق هو ما قال الله و قال رسول و الائمة علیهم السلام  و محکم اقوالهم هو المتبع و اتباع متشابهها هو الزیغ فتدبروا فیما سألتم بانه لو کان وجوب وحدة الناطق و لزوم التمسک بها فی الدین فی غیر الائمة المعصومین علیهم السلام  فی کل قرن و حین لعامة المکلفین المؤمنین مما نزل به الروح الامین علی الامین و نطق بها او اودع الائمة الطاهرون علیهم السلام  لاشاعوا و اذاعوا حتی بلغت جمیع اسماع المکلفین کوجوب القول و لزوم الاعتقاد بوحدة کل واحد منهم علیهم السلام  فی عصره و لصارت ضرورة من ضروریات المذهب کما صارت وحدة کل واحد منهم من ضروریات المذهب فلو صارت کذلک لماخفیت علی العوام فضلاً عن العلماء الاعلام کما لا خفاء عند العوام الذین غیر مستضعفین لاجل الطفولیة او لاجل الخرافة و الجنون و السفاهة و غیر من لایطلب الحق و لایعتنی به من الفسقة الفجرة وجوب الصلوة الیومیة و عدد رکعاتها و هیأتها و تقدم القیام علی الرکوع و الرکوع علی السجود و السجود علی التشهد و امثالها و وجوب صوم شهر رمضان و ابتداءه من آخر اللیل و انتهاءه آخر الیوم و وجوب الحج مع الاستطاعة و وجوب الخمس و الزکوة و وجوب الجهاد مع الامام علیه السلام  و حرمة المیتة و الدم و لحم الخنزیر و الکلب و السباع و الخمر و المیسر و امثال ذلک و حرمة الزنا و اللواط و حرمة نکاح ما نکح(ینکح ن خ ) الاباء و الامهات و البنات و الاخوات و العمات و الخالات و بنات الاخ و بنات الاخت و امهات الرضاعة و الاخوات من الرضاعة و امهات النساء و الربائب و حلائل الابناء و الجمع بین الاختین و المحصنات و حلیة ماوراء ذلک و حرمة مال الغیر الاّ عن تراض و حرمة القتل بغیر حق و الظلم و الفساد و الغصب و السرقة و القطع و امثال ذلک من الامور التی یجب علی کل مکلف الدیانة بها و العمل بمقتضاها فتدبروا فی کل کیف جعلها الله ضروریاً من الدین و المذهب حتی لا خفاء فیها عند العوام الذین لم‏یقرؤا کتاباً و لم‏یعرفوا خطاً فکیف خفی علیهم و علی العلماء و الحکماء البلغاء فی طول هذه المدة التی هی قریبة من ثلثمأة بعد الالف لزوم وحدة الناطق فی دائرة الرعیة.
و لعمری لو کانت هذه الفریة من دین الله تعالی لصارت من اوضح الضروریات بین العوام فضلاً عن العلماء الاعلام حتی یحتاج سائل یسأل(سأل ن خ) عنها فکیف لایحتاج سائل و ان‏ یسأل(سائل سأل ن خ ) الیوم عن حرمة نکاح المحارم التی هی واحدة من التکلیفات العامة التی یکلف بها جمیع المکلفین و یحتاج الی السؤال عن وحدة الناطق الذی یرجع الیه جمیع امور الدین بین المؤمنین و والله لو لم‏یکن شی‏ء من الادلة فی بطلان هذا المطلب الاّ احتیاجکم الی السؤال عنه و خفائه عنکم لکفی فی بطلانه و عدم کونه من عند الله تعالی فانه علی زعم مدعیه مرجع جمیع المکلفین و الحاکم بجمیع الاحکام بعد الائمة الطاهرین علیهم السلام  فلم لم‏یعرفوه و لایعرفونه و والله لم‏یدع الی هذه الازمان مدع منتحل باطل فضلاً عن اهل الحق و کم ترک الاول للاخر حتی قائل به القائل و اغتر به الغافل و اتبعه الجاهل الجائر و علی الله قصد السبیل و منها جائر و سأل عنه السائل و استحیی عن جوابه العاقل وافتنة شوهاء خرقاء استعظمت علی اهل الارض و السماء کظلمات فی بحر لجی یغشاه موج من فوقه موج من فوقه سحاب ظلمات بعضها فوق بعض فلم لم‏یکتب فیها کتاب و لم‏یجر فی خطاب من صدر الاسلام الی هذه الایام و قدکتب فی جمیع امور الدین من المعتقدات و الاحکام العملیة کتب عدیدة بالفارسیة و العربیة من صدر الاسلام الی الیوم فکتب فی التوحید و النبوة و الامامة و الولایة و الاحکام فی جمیع القرون و الاعصار و لم‏یکتب فی مدعاهم کتاب واحد من مبدع واحد بآیة متشابهة او حدیث متشابه فضلاً عن اهل الحق و آیة محکمة و سنة غیر متشابهة و لا دلیل عند اهل الحق الاّ المحکم هو الذی انزل علیک الکتاب منه آیات محکمات هنّ ام الکتاب و اُخَر متشابهات فأمّا الذین فی قلوبهم زیغ فیتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنة و ابتغاء تأویله و مایعلم تأویله الاّ الله و الراسخون فی العلم.
فتذکرا و تدبروا فی امر هذا الباب المرتاب حیث قام و اراد الادعاء استحیی عن ان‏یدعی لنفسه انحصار النطق به و الحکومة بین الناس اجمعین حتی اضطر الی ادعاء الامامة فقال انا الامام المنتظر الذی انتم منتظرون فاوّل الایات و الاخبار و ادّعی و لم‏یقل انا الناطق المؤسس فی جمیع القرون و الاعصار واحد غیر الائمة الاطهار علیهم السلام  و انا ذلک الواحد لما رأی من ظهور بطلان هذا الادعاء لدی الخواص و العوام و قد سلب من مدّعی ذلک الحیاء و ادّعی فلما سئل عنه بان هذا الواحد انت ام غیرک عرفته ام لم‏تعرفه توحل و قال ماکنت ذلک الناطق و ماعرفته فهل الناس مکلفون بمعرفة غیر معروف بینهم یرجعون الیه فی جمیع امور دینهم جمیعاً فهل الناس مکلفون بمعرفة رجال الغیب باعیانهم و قداراد ان‏یثبت الناطق الواحد بین الرعیة و انحصار امور الدین الیه و عدم خلو زمان منه لغیاب الامام المنتظر عجل الله فرجه فتدبروا فی ذلک فلم لم‏ یدع احد من العلماء و لم لم‏ یعرفه احد من المکلفین الی هذه الایام التی اخبر بها المنادی بین الانام باعلی صوته مکرراً غیرمرة وانتم حاضرون مشاهدون سامعون مستمعون بان الفتنة و الفساد بعدی اشد و اشد من الفتنة بعد السید النبیل اعلی الله مقامه و قیام الباب المرتاب فهل الفتنة بعده اعلی الله مقامه التی هی اشد قول من یقول بان الضروریات من الدین و المذهب هی الموازین القسط یوزن بها کل حق و باطل فما وافقها حق و ما خالفها باطل او قول من یقول جعل الضروریات الموازین خلاف الضرورة من المذهب او من الدین و قداحببت ان‏اورد فی هذا المقام کلاماً من ذلک البحر القمقام فان کلام الملوک ملوک الکلام و اوضح للاحتجاج عند اهل اللجاج الاّ ان‏یعرضوا عن ذلک المنهاج بالمرة لتعلموا و تعرفوا ان الموازین القسط هی الضروریات من الدین او المذهب و الله المستعان و علیه التکلان.
قال اعلی الله مقامه و انار برهانه و وفقنا لاذعانه و ابعدنا عن انکاره فی الدرة الیتیمة: و من اسباب الیقین الیوم ضروری المسلمین و هذا خاص لمن آمن بمحمد صلی الله علیه و آله  فاذا دخلت فی الاسلام بیقین و عرفت نبوة محمد صلی الله علیه و آله  فعلیک ان‏تطمئن بما اجتمعت الامة و تطمئن قهراً ان لم‏ تکن مخاطراً بنفسک و لم‏یکن فی نفسک عیب مما قدمضی فعود نفسک بالسکون عند ضروری المسلمین فلو ترددت عندها خرجت من الاسلام البتة و کنت مستحقاً للهلاک الابدی فانه قداقام الله الحجة و وجب علیک القبول سواء اقرت به الملل ام لم‏ تقر قام دلیل عقلی ضروری علیه ام لم‏یقم حسسته ام لم‏تحسه فاسکن یرحمک الله عند ضروریات الاسلام وان لم‏یکن لک علیها دلیل عقلی و سلم تسلیم العبد الذلیل و لاتطلب دلیلاً عقلیاً او تصدیق سائر الملل اوتقول هذا ینقاد و هذا لاینقاد و هذا نعقله و هذا لانعقله او هذا مسلم و هذا غیر مسلم و هذا مممکن و هذا غیر ممکن فتکون من الهالکین و قدقامت لله علیک الحجة بیقین فتدبر و انظر لنفسک.
و من اسباب الیقین لنا الیوم ضروری الشیعة و ذلک مخصوص بنا فمن دخل فی مذهب الشیعة بیقین و بصیرة فعلیه ان‏یأخذ بما اجتمعت علیه الشیعة و یحصل له الیقین و سکون القلب و الاطمینان ان دخل فی مذهبنا عن بصیرة فمن شک فی ضروریاتنا فهو منبی‏ء عن دخوله من غیر یقین او وساوس و خطرات من الشیاطین فمن لم‏یخاطر بنفسه و لایرید ان‏یلقیها الی التهلکة وجب علیه عدم الالتفات الی المخالف فان الریب فیها یوجب الشک و الشک یوجب الکفر نعوذ بالله فلاتطلب علیها دلیلاً عقلیاً و لاتجعله شرط سکون قبلک فان «ما کل ما یتمنی المرء یدرکه »و مااوتیتم من العلم الاّ قلیلاً و لم‏یؤت الانسان الضعیف علم کل شی‏ء و ان اتاک متشابهات من الادلة التی مضت فلاتعادلها بها فتضطرب فیها بل خذها بتسلیم و سکون و اطمینان فان عرفت الدلیل العقلی علیها فهو و الاّ فاترک الادلة و خذ به و استرح و کم من عالم هلک فی هذه البوادی و یحسبون انهم من الحکماء الا انهم هم السفهاء ولکن لایشعرون فالمؤمن لایرتاب فی الضروریات و لایعدل عنها الی المتشابهات و هو مسلم مؤمن و ماارتد فرقة من فرق الاسلام من اثنین و سبعین فرقة الاّ لمخالفتهم هذه القاعدة الشریفة و ممن خلقنا امة یهدون بالحق و به یعدلون فخذ بضروریات الشیعة کلا سواء احسسته ام لم‏تحس عقلته ام لم‏تعقل قام علیه ضروری الملل و المسلمین ام لم‏یقم فانه الحجة الکافیة و القول الثابت و یثبت الله من یشاء بالقول الثابت و یضل من یشاء و هو العدل الحکیم.
و من اسباب الیقین ضروری العلماء و حفظة الدین و الملازمین لآثار رسول الله صلی الله علیه و آله  و الائمة علیهم السلام  فان من المسائل ما هو عام البلوی یحتاج الیه عامة الخلق و منها ما لیس کذلک بل هو مودع عند مستحفظی الدین و کل من دخل فی عرصتهم یری ذلک المطلب عیاناً کما ذکروا فالحق انه اذا حصل یحصل العلم و الیقین بقول الحجة بلا ارتیاب و یقوم لله الحجة به علی عباده فما کان کذلک یجب الاخذ به سواء حسسته ام لا عرفته بدلیل عقلی ام لا قام علیه ضروری الملة و المذهب ام لا فهذا الیقین یکتفی و ان لم‏یقیموا علیه دلیلاً عقلیاً فایاک ایاک ان‏تعود نفسک لطلب الدلیل العقلی او ضروری الملة و المذهب علیه فان وجدته و الاّ انکرت المطلب و رددت.و من اسباب الیقین عدم الضرورة فی الامور العامة البلوی التی یحتاج الیها جمیع المکلفین المتدینین فان کان امر من الامور التی تعم به البلوی و لیس ضرورة علی حکم فیه فلا حکم فیه قطعاً اذ محال فی سیاسة الحجة المعصوم علیه السلام  ان‏ یکون له حکم فی امر شایع و لایبلغه الی المکلفین و لایشیعه فیهم شیوع ذلک الامر فعدم الضرورة علی حکم للامور العامة دلیل علی عدم الحکم فی الواقع فایاک ان‏تحدث لها حکماً و الحجة اهمله عن علم رحمة من غیر نسیان و لاتحدث حکماً بمقتضی عقلک و لاتکمل دین الله بزعمک و لاتشارک نبی الله فی نبوته و لیتنی علمت ان ما اختلفوا فیه من المسائل الکلامیة و الاصولیة هل یختلفون فی الضروریات او فی غیر الضروریات فان کان اختلافهم فی الضروریات فسوءة لمخالفها و ان کان اختلافهم فی غیر الضروریات فاین الدلیل الضروری علی جواز استبدادهم بعقولهم فیما لم‏یبلغ العقول کنهها و بأی شی‏ء حصل لهم القطع من غیر انهائها الی الضروریات و ان اکتفوا بالظن فما الحجة علی اکتفائه و ان خصوا بالیقین فای حجة لهم علی غیرهم و ای تشنیع و لله الحجة البالغة فلو شاء لهداهم اجمعین ألیس ارسال الرسل و نطقهم فی کل جزئی ادل دلیل علی عدم رضاء الله بعملهم بعقولهم و قولهم هذا ینقاد و هذا لاینقاد.
بالجملة هذه اسباب حصول الیقین فی الامور الظاهرة و الاحکام الشرعیة فمن ادعی شیئاً و اقام علیه حجة من هذه الحجج وجب علی جمیع المعترفین بنوع تلک الحجة قبولها و حرم علیهم ردها و یتم کلمة الله علیهم و یبلغ حجته و ما لم‏یقم علیه حجة کذلک فان اقام علیه حجة هی لازمة هذه الحجة بالضرورة فقد تمت کلمته و بلغت حجته و وجب علی من اقیمت علیه قبوله والاّ فلا حجة للمدعی علی غیره و وسع غیره الانکار له و الرد علیه هذا من امر التوحید فما دونه الی ارش الخدش فما فوقه و اما من حدث لنفسه بیقین بادلة غیر ضروریة او بلازم تلک الحجج لزوماً غیر ضروری فهو حجة علیه لا علی غیره و یتم کلمة الله علیه و یسع غیره الرد علیه و الانکار له کائناً ما کان و لا لؤم علیه ولکن من علم ان العقول ما لم‏تکن موزونة بالقطعیات غیر معتبرة و لاتستیقن استیقاناً لاتزول عنها و لاتحول و لربما تستقین الیوم بزعمها شیئاً ثم تتحول عنه غداً الی غیره و لیس بیقین ما تحول الانسان عنه و هو عند اخذه به یجوز علی نفسه التحول عنه و مخالفته للواقع فان هو الاّ ظن و ان الظن لایغنی من الحق شیئاً فمن علم ذلک لایکاد یستقین بما استبد به عقله و یخالفه غیره و لعله اعلم منه و اعقل و قدجرب نفسه فی التحولات و یعلم علماً قطعیاً بما فی عقله من الاصباغ اللهم الاّ ان‏یعرف شیئاً فریباً من البداهة و سکت عنه آخرون او قال بخلافه قائل و قوله مخالف للضرورة و دلیله مخالف للضروری فیمکن حینئذ ان‏یحصل له یقین فی بعض الاحیان.
بالجملة غرضنا من رسم هذه المقدمات ان الواجب علی المؤمن ان‏یکون علی یقین من جمیع امور دینه بحیث اذا قال له رب علی الصراط آلله اذن لکم ام علی الله تفترون یقول بجرأة انت اذنت لنا هذا هو الیقین فیعمل بما حکم علیه الیقین حتی انه لو حکم الیقین له بالاخذ بالظن فهو الیقین و لا تثریب علیه بالاخذ بذلک الظن و من لم‏ینته امره الی الیقین فهو ممن لایستیقن بنجاة نفسه و لیس بمتدین بدین البتة اذ غایة الدین الیقین بالنجاة و لیس هو بمتعبد لله سبحانه اذ لایدری هل هذا الذی هو علیه عبادة الله ام عصیانه و هل یرضی الله به عنه او یدخله به النار غایة الامر انه یظن رضی الله سبحانه و النفس لاتسکن عند الظن الخالص و لاترکن الیه الاّ فی الامور التی لاتتقید بها کثیر تقید و ذلک اجماعی المذهب بل الملة بل الملل بل العقلاء فان کل من یجوز الاخذ بالظن یطلب علی جواز الاخذ بالظن دلیلاً قطعیاً و نحن قلنا بجواز الاخذ بمقتضی الیقین کائناً ما کان فلیکن ظناً و اما الظن بدءاً و عوداً فمما لاتسکن الیه النفس بتة و لاتستقر و لایمکن تعبد الله به وجبلت العقول علی ذلک.
فنقول مسائل هذا المذهب یومنا هذا علی ثلثة اقسام قسم ما هو ضروری بینهم سواء کان من باب انهم عقلاء او من اهل الملل او من المسلمین او من المؤمنین و فیه الحجة بلا خلاف و هو حجة عامة علی اهل جمیع هذا المذهب و من انکره خرج عن المذهب و ارتد و کان من الکافرین و قسم لیس بضروری اهل المذهب ولکنه ضروری حملة الدین و مستحفظی الشرع المبین لان العامة غیر محتاجین الیه کلا فلم‏یضبطوه و لم‏یحفظوه ولکن المستحفظین حفظوه بلا نکیر بینهم و هم مجمعون علیه متفقون علی روایته ففیه ایضاً الحجة و یحصل العلم بقول الحجة علیه السلام  الاّ ان هذا بعد الدخول فی عرض المستحفظین و الاطلاع علی اصولهم و روایاتهم و الفحص عنهم فمن نظر فی اصل من اصولهم او سمع من راو منهم شیئاً لایعلم ان ذلک مما اجمعوا علیه او اختلفوا فیه الاّ انه اذا اخذ به لم‏یخالف الاجماع و دخل فیه و صار من اهله فان ذلک الاصل لایخالف الاجماع و ذلک الراوی لایروی خلاف الاجماع بعد استکمال سائر الشروط و هذا العلم یومنا هذا اسهل حصولا لاجتماع الاصول و ضبط اقوال العلماء بخلاف الصدر الاول بالجملة من حصل له هذا العلم ففیه ایضاً الحجة.
و قسم فی اختلاف و سبیل طالبه الحجة علیه و لا شک ان هذا المختلف فیه لایکاد ان‏یکون من الضروریات لوجود الاختلاف فمن اقام دلیلاً علی مطلبه مما یلزم الضرورة بالضرورة ففیه الحجة و لایمکن التخلف عنه و من لم‏یقم فلا حجة له علی غیره فان حصل له یقین کما ذکرنا یکون حجة علیه و الاّ فلیس لله فیه حجة علی عباده و حجج الله لاتقوم بالظن المحض اللهم الاّ ان‏یقوم دلیل قطعی علی جواز الاخذ بالظن فهو ظن مرکب و لا بأس بالاخذ به اذ هو عمل بالقطع فکل الکلام فی سبیل الیقین بهذا القسم من الدین و هو اکثر مسائله فاقول لا شک فی ان النبی صلی الله علیه و آله  بشر مثلنا بعث فی مکة و عامل الناب بالبشریة فقام صلی الله علیه و آله  و دعا الناس الی الله و شرع الشرائع و حدث الناس بالحلال و الحرام و من البدیهیات انه لم‏یکن یحضره فی کل حین کل امته و الناس متفرقون فی برهم و بحرهم و بلادهم و بوادیهم و انما یحضره آحاد الناس حیناً بعد حین و کل واحد کان یسمع منه شیئاً و یؤدیه الی من لم‏یسع شفاهاً و من البین انه لم‏یأمر امته کلهم بالاستماع شفاهاً مع ما فیه من العسر الظاهر المنفی عن الملة السمحة السهلة و لو کانوا مأمورین بذلک لصار ذلک من الضروریات و اذ لیس فلیس فکان جواز الاخذ بقول الرواة من الضروریات فی الملة و المذهب و علم انه مما قرره و من دینه الذی ارتضاه و من البین انه لم‏یوجب علی امته الاخذ بالخبر المتواتر دون غیره مع ما فیه من تعطیل اکثر الشرایع و عدم حصول التواتر فی اکثرها و لو کان هذا واجباً علی الامة لشاع و ذاع حتی ملأ الاصقاع و طرق الاسماع و صار من الضروریات فانه مما یعم به البلوی و یحتاج الیه المخدرات فی الحجال حتی بنات التسع المکلفات و اذ لیس فلیس لزوم الاخذ بالخبر المتواتر دون غیره من دین النبی المختار قطعاً فیجوز الاخذ بأخبار الاحاد قطعاً و هو من دینه الذی ارتضاه قطعاً.
و ان قیل نعم لایجب الاخذ بالخبر المتواتر دون غیره ولکن ای مانع من الاخذ بالخبر المحفوف بالقرائن القطعیة لوجوب الاخذ بالعلم.
قلت من البین ان القرائن القطعیة علی ما یقولون ماکان یمکن لکل مکلف و منهم بنات التسع و العجائز بل النسوان بل کثیر منهم من عوام الخلق مع تفرقهم فی البراری و القفار و الجبال و انما کان یأتی واحد منهم و یسأل النبی صلی الله علیه و آله  و یذهب و ینذر قومه و انی لهم هذه القرائن التی زعمتموها من اسباب القطع و فی اعصار الائمة علیهم السلام  کان ذلک ابعد حصولاً لشدة تفرق الشیعة فی اطراف الارض و انما کان یذهب الراوی و یخبر من یصل الیه و یأخذ عنه من یثق بخبره و کفاک عدم ضرورة علی تحصیل القرائن القطعیة التی تزعمونها بل عدم ورود روایة واحدة و الاخبار کلها متفقة علی الاخذ بخبر الثقة و سیرة السلف شاهدة بذلک و المراد بالاخذ بالعلم هو العلم الشرعی فاذاً نحن قطعنا ان دین الله الاخذ بروایة الثقة و رأینا الله یقول فلولا نفر من کل فرقة منهم طائفة لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم و الاخبار المتظافرة نادیة بالاخذ بخبر الثقة و السیرة و التتبع شاهدة بذلک و طبیعة العالم لایقتضی غیر ذلک قطعنا ان دین الشارع الاخذ بخبر الثقة هذا و رأینا الشارع قدانزل خبر الثقة فی موارد کثیرة منزلة العلم و اکتفی به فعلمنا علماً قطعیاً ان دین الله الاخذ بخبر الثقة و الاکتفاء به و یکفیک عدم ورد نص واحد فی تحصیل هذه القرائن و عدم امکانه لکل مکلف فالمراد بالعلم هو العلم الشرعی کالاکتفاء بامانة کل ذی صنعة فی الاسلام و ذلک هو العلم الشرعی و حسبک به و من البین ان الرواة لم‏یکونوا یأتون بکل روایة عن مشافهة الحجة علیه السلام  و انما یأتون بلا واسطة و بواسطة و بوسائط قلت او کثرت و هذه التعنعن فی الروایات کلها من تلک الایام و من البین انهم لم‏یکلفوا جمیع الامة فی عصرهم بمعرفة کل الوسائط الذین کانوا فی عصرهم او سوالف عصرهم و لم‏یرد عنهم حدیث واحد امر بذلک فضلاً عن احادیث و فضلاً عن ان‏یکون ذلک ضروریاً و لو کان ذلک من دینهم لصار وجوب ذلک ضروریاً اعظم من الصلوة و الزکوة اذ الیه حاجة جمیع الامة حتی المخدرات فی الحجال حتی بنات التسع و العجائز و ابناء خمس‏عشرة و اذ لیس حتی انه لم‏یرو حدیث واحد فلیس من دینهم.
و اما حدیث خذ بما یقول اعدلهما فهو فی المشافهة للمروی له هذا و الوسائط فی بلاد مختلفة و اعصار متقادمة و قدطال المدی الی تولد الحجة علیه السلام  قریباً من مأتین و سبعاً و ستین سنة و الی قریب سبعین سنة کان یخرج منه التوقیعات و فی کل هذه المدد اتت الروایات معنعنة و لم‏یصدر عن الحجج علیهم السلام  حدیث واحد یأمرون شیعتهم بمعرفة الوسائط و الفحض عن احوالهم و لم‏یکتب کتب الرجال و لم‏یأمروا برسم احوال رجال زمان کل واحد منهم و لم‏یعرفوا الرجال بانفسهم الاّ بعضهم للضرورة و لتجویز الاخذ عنه اذا شافه المروی له مع انه من العسر المرفوع عن دین الله علی الیقین کما تری من عسر معرفة احوال رجال عصرک مع تفرق بلادهم بل معرفة علماء عصرک بل هو من الممتنعات العادیة فکذلک فی تلک الاعصار فلم‏یأمروا الامة بمعرفة الرجال المتقادمین او غیر المشافهین المتفرقین بالبداهة و الضرورة و کیف کان بنات التسع و ابناء خمس‏عشرة فی البصرة اذا الرجل یروی عن حسن الکوفی و حدیثه فی الکوفة عن حسین المکی و حدثه بمکة عن جعفر المدنی و حدثه بمدینة عن کاظم الحلی و حدثه بالحلة عن الحجة مثلاً یمکنهم ان‏یعرفوا هؤلاء الرجال فی البلاد و قدمات منهم بعض و بقی بعض و لم‏یکن الناس معتنین بضبط احوالهم کیومنا بالنسبة الی اهل عصرهم.

 

فتبین ان معرفتهم بالوسائط کان من الحرج و العسر المنفیین و کفاک انه لو کان ذلک من دین اللّه و لازماً لکل احد فی کل خبر لکان من الضروریات الاولیة فی الاسلام فانه مما یعم به البلوی فی کل مسألة لکل احد فی کل عصر فکان ظهوره اعظم من الصلوة و الزکوة و الحج فانها لیست جاریة فی کل مسألة لکل احد فی کل عصر و اذ لیس فلیس من دین اللّه وجوب التفحص عن احوال الوسائط مع انه محال معرفتهم علی الیقین و الاکتفاء بالظن لیس علیه دلیل ضروری قطعی و کفاک فی عدم وجوبه اصلاً الذی عرفت بسبب عدم کونه ضروریاً مع انه یعم به البلوی فیجوز الاکتفاء بمعرفة المشافه قطعاً و الباقی علیه لا علینا کما ان علیه مدار الاسلام فی احوال جمیع الانام انهم امناء اللّه علی الحلال و الحرام فکل ذی صنعة فی صنعه امین اللّه لیس لاحد الفحص عن متقادم وسائطه الی مبدأ تکون ما بیده و لولا ذلک لماقام للاسلام سوق و لذا روی المسلمون عدول بعضهم لبعض فان کان الحجام فی الاسلام مؤتمناً فما بال رواة الاخبار الثقات لیسوا بمؤتمنین فی الاسلام و لست استدل بهذا ولکنی استخرج عجبک به فاذ لم‏تقم ضرورة علی وجوب معرفة الوسائط جاز الاکتفاء بالراوی المشافه مع الشرائط و علیه کان بناء الدین کما عرفت فهم الامناء علی الروایات کسائر ارباب الصناعات.
و من البین ان الفاسق لایصدق علی اللّه و لا علی رسوله و لا یطمئن النفس الی خبره مع العلم بفسقه و قدقال اللّه تعالی ان جاءکم فاسق بنبأ فتبینوا و قد ورد ذلک فی الاخبار و دل علیه صحیح الاعتبار و لا خفاء علیه و لا غبار و ذلک جبلة النفوس و ضروری الملة بل الملل بل العقلاء فالواجب ان‏یکون الراوی ممن تثق به و بخبره و بموافقة هذه الضرورة و الکتاب المستجمع علی تأویله وردت روایات آمرة بالاخذ بروایة الثقة المأمون و من الواجب ان‏یکون الراوی معتقداً بصحة خبره عن المعصوم علیه السلام  و الاّ فلایصدق الاّ علی سماعه عمن یروی و حینئذ لابد و ان‏تنظر فیمن یروی عنه ان امکن او تطلب القرائن علی صحة خبره و اما اذا روی معتمداً علی صحته عن المعصوم علیه السلام  معتقداً به فذلک مما لایحتاج فی الاسلام الی فحص آخر عنه البتة. الی ان قال اعلی اللّه مقامه و انار فی العالمین برهانه:
و من تتبع فی الاثار عرف بلا غبار ان سیرة المسلمین و الشیعة فی السلف کانت ذلک و علیه عملهم و قد قررهم الحجج علیهم السلام  فی کل تلک الاعصار علی ذلک و کیف لم‏یقرروا و لم‏ یرد حدیث احد بلزوم مراجعة الرجال و الاخذ بالمتواتر و ترک الاحاد و تحصیل القرائن المذکورة و لو کان ذلک واجباً علی جمیع المسلمین لشاع و ذاع حتی ملأ الاصقاع و طرق الاسماع و صار اشد بداهة من وجوب الصلوة و الزکوة و لم‏ یکن فی جمیع تلک الایام اجتهاد و تقلید حتی یتکفل هذه التکلفات المجتهدون و یأخذ الباقون عنهم تقلیداً بل کان العالم الامام علیه السلام  و الرعیة مقلدون و الرواة حکاة احکامهم و کل من کان یسأل عن مسألة ان کان یعلم روایة یرویها له و الاّ یقول له لا ادری و کذلک کانت السیرة فلو کانت هذه التکلفات واجبة علی الکل لکانت اوضح عندهم من الصلوة فان بها تعرف الصلوة و غیرها. انتهی ما اردت ایراده من کلامه اعلی اللّه مقامه و رفع فی دار الخلد اعلامه فی تلک الرسالة الشریفة التی اهداها الی طالبی الحق و الیقین فانظروا فی کلماته و اقتبسوا انواراً من مشکاته.
فتدبروا فیما سألتم من لزوم اتحاد الناطق فی کل عصر و وجوب انحصار رجوع الناس کلهم الیه فی جمیع امور دینهم من مشارق الارض و مغاربها لیکون حاکماً بینهم فیما اختلفوا فیه و الفرض ان ذلک الواحد الناطق الحاکم غیر الائمة المعصومین علیهم السلام  و هو محل السؤال فتذکروا و تدبروا فی ذلک انه مما یعم به البلوی ام لا فان لم‏یکن مما یعم به البلوی فهو ناطق لبعض و حاکم علی بعض و مرجع لبعض دون بعض فذلک ادحاض لحجة من اوجب اتحاد الناطق و انحصار الحکومة فیه فلا محیص لموجب اتحاده و انحصار الحکومة فیه من ان‏یقول بأنه مما یعم به البلوی لانه مرجع جمیع الناس من الحکماء و العلماء و العوام من الرجال و النساء و الولدان بنی خمس‏عشرة و المخدرات فی الحجال و بنات التسع لانهم کلهم مکلفون بالاتفاق و لجمیعهم مسائل شرعیة من امر التوحید الی ما دونه الی ارش الخدش فما فوقه و لا محیص لموجب اتحاده ان‏ یقول انه اعم من جمیع ما یعم به البلوی بعد الرسالة و الامامة الخاصة بالائمة الطاهرین علیهم السلام  فتذکروا و تدبروا فی کلماته المحکمة التی کتبها لطالبی الحق و الیقین لایراث الیقین و ابعادهم عن الریب و الشک و التخمین اعلی اللّه مقامه فان کان الاخذ بالتواتر و ترک الاحاد مما یعم به البلوی کما صرح به مراراً کثیرة فوجوب اتحاد شیعی و لزوم انحصار جمیع امور المکلفین به اعم منه و من جمیع ما یعم به البلوی فانه المرجع العام و الحاکم فیما اختلف الناس فیه اجمعون و الحکم فی مسألة التواتر و الاحاد و غیرها مما یختلف فیه و ان کان التواتر مما یعم به البلوی اعم من الصلوة و الزکوة و الحج و امثالها کما صرح به اعلی اللّه مقامه مراراً کثیرة.
فظهور عموم البلوی من وجوب اتحاد الناطق الشیعی غیر خفی عند کل ذی مسکة من العقل و کل ذی مسکة یعرف انه اعم الاشیاء بلوی بعد الرسالة و الامامة الخاصة بالائمة علیهم السلام  فتذکروا و لاتغفلوا من ان الاخذ بالتواتر و ترک الاحاد و الاخذ بالخبر المحفوف بالقرائن القطعیة و ترک ماسواها مع شیوعهما بین العلماء الاعلام و اختیار جمع کثیر و جم غفیر من اعاظم الاعلام لهما کالسید المرتضی علم الهدی و اشتهارهما عند جمیع الفقهاء اذ لم‏یکن فیهما ضرورة من المسلمین او المؤمنین مع کونهما مما یعم به البلوی لیسا من الدین بالیقین و دلیل ذلک و برهانه المورث للیقین عدم کونهما ضروریاً بین المسلمین و المؤمنین وعدم علم بنات التسع و بنین خمس‏عشرة سنة لکونهم جمیعاً مکلفین کما صرح به اعلی اللّه مقامه مراراً کثیرة فما ظنک بل فما یقینک بالذی هو اعم من کل ما هو عام البلوی فاین ضرورة من المسلمین و این ضرورة من المؤمنین و این علم بنات التسع و البنین لخمس‏عشرة سنة بوجوب اتحاد ناطق شیعی بین المؤمنین و لزوم رجوع جمیع المختلفین فی جمیع الاختلافات الیه وحده لا الی غیره حتی النحاس و الحداد فی صنعة النحاس و الحدید و جمیع الصانعین فی صنائعهم لو اختلفوا یجب علیهم الرجوع الی ذلک الواحد او الی الذین جاز لهم ذلک الواحد وحده لا غیر فاین علم ذلک النحاس و این علم ذلک الحداد و این علم جمیع اهل المکاسب بذلک الفرد الذی هو الناطق المؤسس الحاکم الذی لا ثانی له فی النطق و التأسیس و الحکم سوی من عینهم و اجاز لهم فی النطق و الحکم بین الناس اجمعین فی شرق الارض و غربها فبأی معنی یفسر النطق و التأسیس و الحکم و بأی حشیش تمسک مدعی ذلک فقولوا فی جوابه انک اوجبت ما لم‏ یوجبه اللّه تعالی فان ما ادعیت اعم من جمیع ما هو یعم البلوی فان کان ما ادعیته و اوجبته حقاً فاین علم جمیع المکلفین به و این علم بنات التسع و البنین لخمس‏عشرة سنة و این علم اهل المکاسب و الصنایع من المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات فی جمیع القرون و الاعصار فی جمیع الاماکن و البلاد و البراری التی یسکنونها و این اجماع العلماء و این اتفاق الفقهاء علی ما ادعیت و این القائل به بین المسلمین و این القائل به بین المؤمنین و این القائل به بین المنتحلین المبدعین سواک و سوی من تبعک نعوذ باللّه من بوار العقل و قبح الزلل و به نستعین فان هو الاّ بدعة فی الدین و المذهب اذ لم‏ یکن علیه دلیل من ضروری الدین و المذهب اذ هو اعم من جمیع ما هو عام البلوی و ان هو الاّ ایجاب ما لم‏ یوجبه اللّه تعالی فلو ادعی ایجاب اللّه تعالی مع عموم البلوی و لم‏تجد من عندک بنفسک اثراً منه و لا خبراً فاعلم بانه ایجاب له و افتراء علی اللّه سبحانه اذ انت بنفسک واحد من المسلمین و واحد من المؤمنین و انت بنفسک اهل ضروری المسلمین و اهل ضروری المؤمنین فلو کان ادعاءه حقاً فلماذا احتجت الی السؤال عنه و لم لا استغنیت بعلمک عن السؤال عنه و ماکنت طفلاً غیر مکلف غیر ممیز و لا کبیراً خرفاً غیر شاعر و لا سفیهاً ضعیفاً و لا غیر معتن بالدین و الحمد للّه کمن لایبالی بالدین و لا مذهب الذین لم‏یشاؤا و لایشاؤن ان‏یعرفوا الحق و الباطل لیتمسک بهم المدعی بانهم مسلمون بل مؤمنون و لایدرون الضروری من المسلمین او المؤمنین نعم اولئلک کالانعام بل هم اضل اولئک هم الغافلون و مااقول اولئک هم الکافرون.
بالجملة فمرة قال المستمسکون بهذه البدعة الکاشفون لهذه السوءة التی غفل عنها اهل البدع الی هذه الازمان و کم ترک الاول للاخر ان ضروریات الدین و الذهب مما علمه جمیع المکلفین فای فخر و اعتناء بها عند الکاملین و مرة یقولون ما للعوام و فهم الضروریات و الاستدلال بها و وزن الحق و الباطل بها شأن العلماء الماهرین و شأن العوام هو التقلید من اصحاب ذلک الناطق الواحد و اجماعهم علیه و تغافلوا عن ان لکل معلم جمع من المتعلمین قداجمعوا بان معلمهم من اهل الحق فهل یقلد العوام اصحاب ذاک او اصحاب ذاک و مرة یقولون جعل الضروریات میزاناً لتمییز الحق و الباطل و اهل الحق و اهل الباطل او لتمییز الشخص الکامل خلاف الضرورة و المیزان غیر ذلک و قدعلمت مما قال اعلی اللّه مقامه حیث قال ان جمیع الفرق من الاثنتین و سبعین تخلفوا عن هذه القاعدة حتی صاروا هالکین وصرح الشیخ اعلی اللّه مقامه بان الضروریات میزان المریدین فی اختیار المرشدین کما اوردت عبارته اعلی اللّه مقامه فی التوضیح و لایجوز للمریدین ان‏یتمسکوا بمرشد مخالف للضروی فالمریدون ان لم‏یدروا الضروری فکیف یمکن لهم الوزن به و مرة ادعی ان جمیع الفقهاء یقولون بما ادعاه و لعله اعرف بالفقهاء من انفسهم حتی عرف منهم ذلک و هم بانفسهم لایعلمون بل ینکرون. بالجملة فاعتبروا یا اولی الابصار من ابطال الله تبارک و تعالی الباطل و اجرائه علی لسان اهله باصراره و تکراره ولکن:
لقد اسمعت لو نادیت حیاً             ولکن لا حیوة لمن تنادی
علم المحجة واضح لمریده            و اری القلوب عن المحجة فی عمی 
و لقدعجبت لهالک و نجاته              موجودة و لقدعجبت لمن نجی
و ای علم المحجة اوضح من الضروریات و ای شی‏ء اوضح بطلاناً من مخالفها و لولا ذلک لمااخضر للحق عود و لمابقی له عمود اذ کل ماسواها من الحق وزن و یوزن بها حتی صار حقاً و جمیع انحاء الباطل وزن و یوزن بها حتی صارت باطلة.
و ان قلت فعلی ما ذکرت لابد لکل ما هو عام البلوی من المسائل الدینیة من قیام ضرورة من المسلمین او المؤمنین و ان کان کذلک فلایخفی شی‏ء مما هو عام البلوی علی احد من المسلمین و المؤمنین الذین هم غیر المستضعفین و غیر غیر المباین بالدین و ان کانوا عوامهم غیر عالمین و کل ما لم‏یقم علیه ضرورة من الدین و المذهب مما هو عام البلوی من المسائل الدینیة فهو بدعة و ضلالة فی الدین فما المراد من تلویحات المشایخ اعلی اللّه مقامهم بل تصریحاتهم بان امر الرکن الرابع من الدین قدکان خفیاً من جور الظالمین فی قرون و سنین کامر امارة امیر المؤمنین علیه السلام  و خفائه فی سنین الی ان نزل به(بها- ن خ) الروح الامین علی رسول رب العالمین مع انهما کانا مما یعم بهما البلوی بل اعم من کل ما هوعام البلوی لانهما یعم بلواها المکلفین جمیعاً حتی العوام و عموم بلوی کثیر من المسائل مخصوص بالعماء کما لایخفی فان کان کذلک فقد خفی علی المکلفین امر فی قرون و سنین ما قام علیه ضرورة من الدین و المذهب حتی ظهر فاذا ظهر صار الی ما صار فاذا کان کذلک فقد قام الاشکال بان کل ما ظهر بعد حین لم‏یکن علیه قیام من ضرورة السابقین فهو بدعة فی الدین غایة الامر ان امر امارة امیر المؤمنین علیه السلام  فقد سهل علینا الجواب بان الضروریات صارت ضروریات باخبار النبی صلی الله علیه و آله  و قبل اخباره لم‏تکن شیئاً مذکوراً و قدبقی الاشکال فی خفاء الرکن الرابع فی قرون و سنین و ظهوره بعد حین فهل کان بدعة نعوذ باللّه ظهرت لم‏یکن قبل ظهورها قبل ضرورة من المسلمین و المؤمنین علیه ام یکون حقاً و یجوز ان‏یظهر حق عام البلوی لم‏یکن علیه قیام ضرورة قبل ظهوره فما المراد من کلامه اعلی اللّه مقامه ان التواتر مما هو عام البلوی حتی تحتاج الیه المخدرات فی الحجال و بنات التسع فاذ لم‏یقم علیه ضرورة حتی تعلم المخدرات و بنات التسع فلیس من دین اللّه.
فاقول و باللّه المأمول بوساطة آل الرسول صلی الله علیه و آله  لرفع هذا الاشکال و دفع هذا الاعضال الذی هو للاقدام مزال و للاحلام مضال و کم من ذی مقال له قیل و قال فی الطرفین الیمین و الشمال و هما المضلة و الطریق الوسطی هی الجادة و النمرقة الوسطی هی المخدة فاستمع لما یلقی الیک و انتظر لما یحضر لدیک فانه لیس بمائدة جوعها طویل و شبعها قلیل ان لم‏ تکن من الاکثرین و تکون من الاقلین فله جوابان للاکثرین و الاقلین فاما الذی للاقلین فقد مر و کفاهم ان کانوا صادقین فی تصدیق المهدیین الهادین الذین هم المشیدون لهذا الرکن من الدین و الذی نقلت لک کلامه اعلی اللّه مقامه واحد من المشیدین المصرین المبرمین و قد قال اعلی اللّه مقامه ما قال من غیر سؤال سائل و جواب ذی مقال من غیر تقیة و تعمیة ابتداء بانعامه و احسانه الی طالبی الیقین بتهیة اسباب مورث للیقین فعد من اسبابه قیام ضرورة المسلمین و المؤمنین و قدعد من اسبابه عدم قیام ضرورة علی مسألة من مسائل الدین مما هو عام البلوی للمکلفین من العلماء و العوام اجمعین حتی بنات التسع من النسوان و بنی الخمس‏عشرة من البنین دلیلاً علی عدم دلیل و القائل به قائل بغیر دلیل و هو خارج عن السبیل سبیل المؤمنین و من تولی عن سبیل المؤمنین نوله ما تولی فهل زعم زاعم من المسلمین له انه اعلی اللّه مقامه قداقام برهانه علی غیره و هو بنفسه مخالف لما هو علیه من الدلیل ام ضال فی المسألة؟ نعوذ باللّه اشتبه علیه الامر ام هو الرؤف الرحیم الهادی المبتدی‏ء بالانعام و الاحسان و اللّه یحب المحسنین و کذا حال السابقین اعلی اللّه مقامهم فذلک هو المحکم من دینهم و مذهبهم و دیدنهم فی طریقتهم و حقیقتهم ظاهرهم و باطنهم.
و اما الجواب العام فلا شک ان الناس مختلفون فی تحمل الشرایع اما لانسهم بما هم علیه و وحشتهم من خلافه او لطبعهم او لبخلهم او لحسدهم و حقدهم او لبعد شی‏ء عند اذهانهم و غرابته لدیهم او غیر ذلک و ذلک ظاهر عند کل عاقل و قدعلم اللّه تعالی جمیع ذلک فاقتضی حکمته ان‏یعلمهم شرایعه شیئاً بعد شی‏ء و ان‏یکلفهم بالامور شیئاً بعد شی‏ء لیستأنسوا بالتدریج و یتحملوا امراً لم‏یتحملوه قبل ذلک فلاجل ذلک اکتفی رسوله صلی الله علیه و آله بامره تعالی بقوله لا اللّه الاّ اللّه فقال قولوا لا اله الاّ اللّه تفلحوا و لم‏یأمرهم بشی‏ء من الشرایع حتی انتشر امره و استأنسوا بها و صارت الکلمة بینهم ضرورة مسلمة ثم امرهم بشهادة محمد رسول اللّه حتی استأنسوا بها ثم امرهم باقامة الصلوة فاحتملوها شیئاً بعد شی‏ء و استأنسوا بها لعدم زیادة مشقة فیها و عدم ضرر فی ابدانهم و اموالهم حتی صارت ضرورة مسلمة بینهم ثم امرهم بالصیام بعد الصلوة لما فیه من المشقة و الجوع و العطش فتکلفوه شیئاً بعد شی‏ء و استأنسوا به و صار بینهم ضرورة معلومة مسلمة و لم‏یقتض الحکمة تکلیف شی‏ء غیره ثم امرهم بایتاء الزکوة زکوة الفطر تکملة لصیامهم ثم بایتاء الزکوة و الضرر فی الاموال ثم بالجهاد و الضرر فی الابدان فلو حملهم علی جمیع ذلک دفعة واحدة ابتداء لمااحتملوا شیئاً منها و انکروا علیه یوم اول. بالجملة و ذلک معلوم عند کل عاقل لاسیما عند العالم الخبیر المطلع علی سیرته صلی الله علیه و آله  و لم‏یظهر امر خلیفته خوفاً من استکبارهم و حقدهم و حسدهم اذ کل صندید من صنادیدهم قدعد نفسه من رجال دولة الاسلام و سیداً عظیماً بین الانام لقربهم الظاهر فی الخارج و الداخل و هم اهل الحل و العقد ظاهراً و طرف الشوری و المصلحة فی الامور المهمة الاسلامیة و قدعظم علیهم اشد العظمة امارة امیر المؤمنین علیه السلام  و تمکینهم له و اذعانهم بانهم مرؤسون و لا شی‏ء اعظم علی انفسهم من ذلک فلاجل ذلک اخره الی آخر عمره صلی الله علیه و آله  و خاف علی نفسه من اظهاره حتی نزل بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم‏تفعل فمابلغت رسالته و اللّه یعصمک من الناس.
بالجملة و جمیع ذلک معلوم بادنی تدبر و الحمد للّه و مما هو غریب عن اذهانهم بعید عن افکارهم و احلامهم امر رجعة محمد و آله صلی اللّه علیه و آله جمیعاً و رجعة کل ماحض من الایمان و الکفر الی هذه الدنیا و لما حان حین اظهارها لعامة المؤمنین لغرابتها و بعدها عن احلامهم و عدم تحملهم لها فلاجل ذلک مااخبروا جمیع المشاهدین لهم علیهم السلام  فاخبروا واحداً بعد واحد من المسلمین المتحملین و ما حان حین اظهارها لعامة المؤمنین الاّ بعد مضی قرون و سنین حتی وصل اخباره الی جمیع العلماء و تلقوها بالقبول و اثبتوا و احتجوا علی العامة بصریح القرآن و یوم نحشر من کل امة فوجاً ممن یکذب بآیاتنا فکانت غیر معلومة عند الجمیع و اختلفوا فیها حتی صارت ضرورة بین المؤمنین و کذلک امر الرکن الرابع و الضیاء اللامع لما کان بعیداً عن اذهان اغلب الناس بان معرفة اشخاص غیر اشخاص الائمة الطاهرین علیهم السلام  رکن من ارکان الدین و کیف لایکون غریباً بعیداً عن اذهان اغلب الناس و قدخلی اغلب الروایات المحددة للایمان عنه و قدحددوه فی اغلب الروایات بالشهادتین و الصلوة و الصیام و الخمس و الزکوة و الحج و الجهاد و ولایة الائمة الطاهرین علیهم السلام بعد ذلک لعدم تحملهم الناس وقد عظم علی الاکثرین ولایة الائمةالطاهرین مع التصریح من اللّه تبارک و تعالی فی محکم کتابه دون المتشابه قل لااسألکم علیه اجراً الاّ المودة فی القربی فکیف لایکون مودة غیرهم غریبة بعیدة عن الاکثرین بان‏تکون رکناً من ارکان الدین نعم هی مودوعة عند المؤمنین الممتحنین فی جمیع القرون و السنین و هم بانفسهم مأمورن بنشر امر آخر من امور الدین بین المؤمنین کنشر اثبات خلافة امیر المؤمنین و ولایة الائمة الطاهرین و امامتهم علیهم السلام  و بعض فضائلهم الظاهرة و نشر احکام الطهارة و الصلوة و الصیام و الحج و الخمس و الزکوة و الجهاد و البیع و الشراء من العبادات و المعاملات حتی استحکم جمیع ذلک و حان حین اظهار امر الرکن الرابع و النور الساطع بین عامة المؤمنین بعد ان کان بین الخاصة محفوظاً مضبوطاً من غیر نکیر و قدخفی علی عامة المؤمنین فی الجملة لعدم کتب کتاب فی ذلک لاشتغال العلماء بکتب سایر امور الدین و نشرها حتی حان حین اظهاره و کتبه و نشره و اثباته بآیات عدیدة محکمة و روایات کثیرة محکمة و اجماع من العلماء بوجوب ولایة اولیاء اللّه و اولیاء الائمة علیهم السلام  و عداوة اعدائهم لوقوعهما فی کثیر من الادعیة و الزیارات و الروایات سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم و ولی لمن والاکم و عدو لمن عاداکم و ضرورة من المذهب و ضرورة من المسلمین و ضرورة من الملل فی نوع ذلک لا اشخاصهم و دلائل من العقول و آیات الافاق و الانفس و یکون جمیع ذلک محکماً غیر متشابه و فی کل واحد من تلک الادلة بدلیل الحکمة و الموعظة الحسنة و المجادلة بالتی هی احسن.
و کان اول المشیدین لهذا الرکن الشیخ الاوحد اعلی اللّه مقامه و رفع فی دار الخلد اعلامه فقام بین المؤمنین المکلفین من الحکماء و العلماء الی التابعین مصدقاً لما بین ایدیهم و ماکان بدعاً منهم و جاء بامور من الحقایق و الاسرار و فضائل الائمة الاطهار علیهم السلام صلوات الملک الجبار ما لم‏یأت به احد من العالمین العارفین و اقام علیها براهین مما بین ایدیهم من محکم الکتاب دون متشابهه و محکم السنة غیر متشابهها و محکم العقول و محکم الاجماع و محکم الضروریات من المذهب و الدین و محکم دلیل الافاق و الانفس بالادلة الثلثة فی کل واحد منها من محکمها دون متشابهها و اتم الحجة و اظهر المحجة فکلما خفی علی احد مطلب من مطالبه و زعم زاعم خلاف مراده نادی باعلی صوته ان مرادی ما هو بین المسلمین فی الاسواق فمن زعم غیر ذلک من عبارتی لم‏یفهم مرادی و نطق بینهم بما لم‏یمکن لاحد من معاندیه رده و انکاره حتی اضطروا فی عنادهم و عتوهم الی خرق وسیع و عمل شنیع و هو فتح باب الافتراء علیه لیستمسکوا به فی انکاره و تکذیبه و تکفیره فمرة قالوا انه منکر للمعاد الجسمانی فاذا وصل الیه ذلک الافتراء قال المنکر للمعاد الجسمانی کافر مخالف لضرورة الاسلام مخلد فی نار جهنم و مرادی من عباراتی هو ما علیه المسلمون فی الاسواق و هو المعاد الجسمانی فحملوا محکم کلامه علی الحیلة فقالوا انه فی قلبه منکر للمعاد الجسمانی لما یفهم من عباراته و قال صریحاً بین الناس مرادی هو المعاد الجسمانی لاجل الالتباس و تارة قالوا انه منکر للمعراج الجسمانی فاذا وصلت الیه تلک التهمة قال کما قال فی المعاد الجسمانی و مرة قالوا بانه غال فی الائمة علیهم السلام  و جعلهم آلهة فاذا وصل الیه ذلک البهتان العظیم قال اشهد ان لا اله الاّ اللّه وحده لا شریک له فی ذاته و صفاته و افعاله و عبادته و اشهد ان محمداً عبده و رسوله صلی الله علیه و آله  و اشهد ان علیاً امیر المؤمنین ولیه و الائمة علیهم السلام  اولیاؤه و شهد بذلک فی اذانه باعلی صوته و صلواته بینهم فحملوا جمیع ذلک علی الحیلة و قالوا للناس بانه فی قلبه اعتقد الوهیتهم لاجل الالتباس فاشاعوا هذه الشنیعة و اذاعوها بین الخلیقة للتوحیش و التفریق حتی شاعت و ذاعت و ملأت الاصقاع و الاسماع الی هذا الزمان و اللّه اعلم دوامها و استمرارها الی ای زمان و ان هی الاّ لاجل عدم تمکنهم فی الایراد علیه و ذلک ادل دلیل علی انه کان مع الحق و الحق معه یدور معه حیث ما دار و کذلک حال السید النبیل و السند الجلیل اعلی اللّه مقامهما بالنسبة الی الناس و المعادین و کم ترک الاول للاخر کما لایخفی ذلک علی ذی مسکة طالب للحق.
فان قیل فعلی ذلک لم‏یأت المشایخ اعلی اللّه مقامهم بخلاف ما علیه المسلمون و المؤمنون من الضروریات و هی معلومة عندهم فما معنی خفاء امر الرکن الرابع من قبل و ظهوره عند قیام الشیخ الاوحد اعلی اللّه مقامه فان لم‏ یکن فحدث فشَرُّ الامور محدثاتها و ان کان من قبل فما معنی خفائه.
فاقول و باللّه المأمول بوساطة آل الرسول صلی الله علیه و آله  اما ظهوره ببیان غریب و شرح الکتاب و السنة و اظهاره الاسرار و الحقایق منهما ما لم‏یظهر من احد من العلماء من صدر الاسلام الی زمانه فمما لایخفی علی المعاند المفتری علیه فضلاً عن المؤمن الموافق فخفاء امره قبل ظهوره و اظهاره مما لا شک فیه و لا ریب یعتریه فذلک هو الامر المخفی قبل ظهوره و اظهاره و هو الظاهر بعد اظهاره و کفی ذلک بانه کان مخفیاً فصار ظاهراً فذلک ظاهر امره فاللّه سبحانه و تعالی اعلم حیث یجعل امره و جعله فرقاناً بین الحق و الباطل و دخل المدینة علی حین غفلة من اهلها فطفق مسحاً بالسوق و الاعناق و تمسک بما تمسکوا به و اخذ بما اخذوا و ترک ما ترکوا و لم‏یأت ببدعة فی شی‏ء من الاشیاء التی لایجوز فیها البدعة حتی لم‏ یقدر المعاندون علی رده و ردعه حتی اضطروا فی عنادهم الی الاستمساک بخرق وسیع و عمل شنیع و هو فتح باب التهمة و الافتراء علیه و ما اشبه حاله بحال رسول اللّه صلی الله علیه و آله  فی تحدیه بکتاب یکون حروفه و کلماته بین ایدی الناس و لهم التصرف فیها بالتأخیر و التقدیم و الترکیب فرکب منها کتاباً عجزوا عن الاتیان بمثله فکذلک قام اعلی اللّه مقامه و اتم الحجة علیهم مصدقاً لما بین ایدیهم آخذاً بما اخذوا تارکاً ما ترکوا بحیث اضطروا الی فتح باب الافتراء علیه و لم‏ یمکنهم الاخذ بما خالفهم فی الاخذ و الترک أفلم‏یکن الافتراء حراماً فی دین اللّه أفلم‏یصر حرمته ضرورة المسلمین أ فلم‏ یخرجوا عن ضرورة الدین فی انکاره و تکفیره ألم‏ تکن العداوة للعلماء حراماً فی الدین ألم‏تصر حرمتها ضروریاً بین المؤمنین ألم‏ یکن المقر بجمیع ضروریات الدین و المذهب مؤمناً و لو کان عامیاً فاسقاً ألم‏یکن تکفییر المؤمن العامی الفاسق المقر بجمیع ضروریات من الدین و المذهب خروجاً من ضروری الدین و المذهب ألیس البهتان علیه حراماً فکیف کان الامر اذا کان المؤمن المقر بجمیع الضروریات عالماً و کیف یکون ان کان عادلاً و کیف یکون ان کان تقیاً و کیف یکون ان کان اتقی و اورع و اعلم و قدفعلوا ما فعلوا و کم ترکوا للاخرین و سیفعلون بعد حین و ذلک ظاهر امره و اما باطنه فلم‏یجز لمن یعلمه التصریح به فضلاً عن لایعلمه فلنقبض العنان و اللّه المستعان.
و ان قیل فلعل لزوم اتحاد الناطق و وجوب الاعتقاد به مما خفی قبل ظهوره و اظهاره و ظهر بعد اظهاره.
فاقول اما کونه واحداً و علمه منحصر به فمما لایحتاج الی السؤال و الجواب و قدامتحن اللّه به و بعلمه من عرفه عرفه من عرفه ببرهانه و انکره من انکره ببهتانه اما وجوب الاعتقاد بلزوم اتحاد الناطق فی کل عصر و زمان قبله و بعده فقد عرفت مما تقدم بانه خلاف ضرورة الدین و المذهب و کفی فی خلافه عدم قیام ضرورة بین المسلمین و المؤمنین علی لزومه و وجوبه و وقوع شی‏ء فی وقت و زمان لایوجب استمراره فی کل زمان ألم‏تر الی وقوع ظهور الائمة الماضیة علیهم السلام فی عصرهم و عدم استمراره فی زمن الغیبة و وقوع شی‏ء فی وقت لایوجوب وجوده فی الازمنة الماضیة بدلیل استصحاب القهقری نعوذ باللّه من بوار العقل و قبح الزلل و به نستعین فکم من عالم غنی کان کذی الثمانین و کم من عالم فقیر کان کاغلب العلماء المساکین. بالجملة نسبة هذه العقیدة بهم کذبها عدم تصریح منهم اعلی اللّه مقامهم فی کتبهم مع انه کان مما یعم به البلوی فضلاً عن تصریحهم بخلاف ذلک کما اوردت فی «الایضاح» و «الموضح» من کتاب «الارشاد» و «جواب نظام العلماء» و قدانکر ذلک فی جواب الملاحسینعلی اشد الانکار حتی سلبه عن الحمار فهل بقی بعد ذلک شک لاولی الابصار فلو اتقی فی جمیع ذلک تقیة(تقاة-ن خ) فلم لم‏یتق من ادعی الاقتفاء و سعی فی نشر هذه الخرقاء فهل سکن بعدهم الغبار و قل الاشرار ام قل الابرار و غلب الاشرار فکأنه نظر فی بیته الذی سکن فیه فی اللیل خالیاً عن الاغیار و لم‏یر صحن الدار فی النهار و وجود الاغیار.
بالجملة و من الناشرین لهذه النشرة تمسک لحقیقة هذه البدعة بانا کنا راجعین الی مرجع واحد و مقلدین لشخص واحد معرضین عن سائر الاشخاص و کان ذلک المرجع الواحد یقررنا و یصدقنا فی ذلک فکان حقاً مقرراً مصدقاً و هو غافل فی دعواه بان جمیع الراجعین المقلدین لعالم من العلماء و فقیه راجعون الی شخص واحد و فقیه واحد و قد قررهم علی ذلک و صدقهم و لم‏یقل احد من العلماء و التابعین بوجوب الرجوع الی شخص واحد دون غیره ألم‏یجوز المشایخ اعلی اللّه مقامهم الرجوع الی غیر انفسهم و اجازاتهم و اجوبتهم فی هذه المسألة مکذبة لمدع بلا بینة و منهم من تمسک ببعض الکلمات کقولهم لایکون لقوم الاّ حاکم واحد و لاینطلق فی قوم الاّ ناطق واحد و معلوم ان الشخص الواحد لایقلد عالمین مختلفین فی مسألة واحدة وکذلک المقلدون لایقلدون مختلفین فی مسألة  فقال واحد بوجوب عمل و قال آخر بحرمته و قال واحد بنجاسة شی‏ء و حرمته و قال آخر بطهارته و حلیته کالزبیب المغلی ما لم‏یذهب الثلثان من مائة و لم‏یقل احد من العلماء و التابعین بلزوم رجوع جمیع المکلفین الی ناطق واحد و الی حاکم شرع واحد و کفی فی جمیع ذلک عدم قیام ضرورة من المسلمین او المؤمنین فضلاً عن قیام ضرورة منهم علی خلافه لانه ما یعم به البلوی واعم من کل ما هو عام البلوی بعد الامامة الخاصة بالائمة الطاهرین علیهم السلام  و قدعرفت مما مر من کلامه اعلی اللّه مقامه فی الدرة الیتمیة و کفی بذلک دلیلاً و وضح سبیلاً و من لم‏ یجعل اللّه له نوراً فما له من نور و الی اللّه ترجع الامور و ما تغنی الایات و النذر عن قوم لایؤمنون انا للّه و انا الیه راجعون.
و قدوقع الفراغ من هذا التصریح بعد التوضیح فی عصر یوم الخمیس الرابع و العشرون من شهر شوال المکرم من شهور سنة 1297 حامداً مصلیاً مستغفراً و الحمد للّه و صلی اللّه علی محمد و آله و لعنة اللّه علی اعدائهم اجمعین.

  نظرات ()
مطالب اخیر تراحم وپیشی گرفتن در حرم تراحم وپیشی گرفتن در حرم ابزار جادوگران تفسیر گوشی قضاوت کانال طتنجیه ماجرای طلوع وغروب طلسم ترجمه جامع الاحکام کاذب ضلالت
کلمات کلیدی وبلاگ