سما
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سما
آرشیو وبلاگ
      اعتقادی (بنام خدا آزادی وبلاکهای ((طتنجیه )) برای خداست و بهیچ حزب وگروهی وابسته نیست . سما .)
جامع الاحکام-(من متون احادیث الشیعه )بنیان العقائد والشرع - مقدمه العبادات نویسنده: سما - چهارشنبه ٩ شهریور ۱۳٩٠

                 بسم الله الرحمن الرحیم                                   

                        کتاب الجامع

الحمد لله رب العالمین و الصلوة علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی من نصب لهم ابد الآبدین .

 


وبعد فیقول العبد الاثیم الجانی کریم بن ابرهیم الکرمانی ان ما حدانی الی تصنیف هذا الکتاب ان جماعة من الاخوان صانهم الله عن طوارق الحدثان الذین کانوا یأخذون معالم الدین عن الاستاد العلامة رفع الله فی الدارین اعلامه فی عصره الشریف عن وجه الاطمئنان و الیقین لانه کان ممن قال الله فیهم سیروا فیها لیالی و ایاما آمنین و هو رفع الله شانه و انار برهانه ماکان یجوز ان یجعل الواسطة بین حیین میتا و لایجوز تقلید المیت ابتداء و بقاء علی تقلیده الاول فلما مضی الی جوار رحمة ربه و بقیت انا فی اصطلام اللأواء و احاطة الاعداء کما قال الاول :

جاورت اعدائی و جاور ربه       ** * **      شتان بین جواره و جواری

سألونی مع قلة بضاعتی و کثرة اضاعتی ان اصنف لهم کتابا یشتمل علی احکام الدین علی ما نزل به کتاب الله و سنة خاتم النبیین و آثار الائمة الطاهرین علیهم صلوات المصلین فاجبتهم الی ذلک لما رأیت من لزومه علی بجهات شتی و بواعث مختلفة و استخرت الله فی ذلک راجیا من فضله الخیر و التوفیق فی ابتدائه و ختامه و قد جردته عن کل حکم لم‌ینص علیه الائمة الطاهرون سلام الله علیهم و عن کل حکم افتی به قوم فی دین الله لیس له برهان و عن مقتضی القیاسات و الاستحسانات و المصالح المرسلة و الاجتهادات الظنیة و الارتیاءات المبدعة و الانظار المحدثة و ما یستنبط عن القواعد الاصولیة و القوانین العامیة و الظنون العامة و الخاصة و اقتصرت علی کل حکم نصوا علیه فی الاخبار الصحیحة و الآثار المحکمة من غیر ضم شئ من الاهواء و الآراء الیها و لیعلم المطلع علی کتابی هذا انه محض تفسیر متون الاخبار و نقل معانی الآثار من غیر تحریف و لا تبدیل فلیأخذ باحکامه بارد القلب ساکن الفؤاد و سمیت کتابی هذا بالجامع لاحکام الشرایع و هو مشتمل علی مقدمة و کتب و خاتمة .

اما المقدمة ففی بیان امور یجب تقدیمها قبل الشروع فی المقصود لیکون المعول علی کتابی هذا علی بصیرة و نذکر تلک الامور هیهنا علی سبیل الاختصار اذ لیس مبنی الکتاب علی الاستدلال و المرجع فی تفصیلها الی کتابنا فصل‌الخطاب و کتابنا المسمی بالقواعد و غیرهما مما صنفنا فی هذا الفن و فن اصول العقاید و هذه المقدمة مشتملة علی ثلثة مقاصد .

المقصد الاول فی بیان اصل مدارنا و اس علومنا الذی بنینا علیه عقایدنا الاصلیة و الفرعیة و جرینا علیه فی اعمالنا الشرعیة و فیه فصول .

فصلفی تقسیم الاحکام الشرعیة من حیث الصدور عن الشارع علیه السلام قید من حیث الصدور عن الشارع لاجل ان العمل من حیث هو هو لیس موضوع بحثنا و لانتکلم فیه و لیس بحکم لله سبحانه و انما هو حکم اذا لوحظ صدوره عن الشارع و من باب ان المراد بالاحکام اوامر الشارع و نواهیه و الامر هو المصدر من حیث الصدور و عند الصدور و لکن بعد الصدور هو مصدر ای مأمور و منهی و لیس بامر و لا نهی و لما کان المراد تقسیم الاوامر و النواهی و لو بحسب علم المکلفین بها قلنا من حیث الصدور فتدبر . منه ( اعلی الله مقامه ) .

سواء کانت فی الاصول او الفروع فان له صلوات الله علیه و آله فی کل مسألة من الاصول و الفروع حکما الهیا و قضاء ربانیا و هو دعوته فی کل امر الی واقعه اعلم ان الاحکام لاتخلو من قسمین اما هی متفق علیها بین الفرقة المحقة و هی الضرورة التی یضطرون الیها و الاخبار المجمع علیها المعروض علیها کل شبهة و المستنبط عنها کل حادثة فلایجوز التخلف عنها و تجب الدیانة بها و اما هی مختلف فیها فالمرجع فیها الی الله و رسوله و الائمة علیهم السلام اما الرجوع الی الله فهو رجوع الی کتابه المجمع علی تأویله فان ما اختلف فیه منه هو ایضا یحتاج الی التحاکم فیه و اما الرجوع الی رسوله صلی الله علیه و آله فهو الرجوع الی سنته الجامعة الغیر المتفرقة لا المختلفة فیها المحتاجة الی الرد الی غیرها و اما الرجوع الی الائمة علیهم السلام فهو الرجوع الی طریقتهم الجامعة لشیعتهم فما انتهی من الامر المختلف فیه الی شئ من ذلک لایسع لاحد ترکه و لایجوز له التخلف عنه و اما ما لم‌ینته الی شئ من ذلک فهو اما وردت به الآثار عن الائمة صلوات الله علیهم او لم‌ترد فاما ما وردت فیه الآثار فلایخلو من قسمین اما قامت الحجة به بروایة الثقات ایاه و رفع بها العذر او لم‌یروه الثقة اما ما قامت به الحجة بروایة الثقة فلایخلو من قسمین اما هو بین الدلالة علی حرام او حلال فیتبع و اما متشابه فیجب الوقوف عنده فان الوقوف عند الشبهات خیر من الاقتحام فی الهلکات و اما ما لم‌تقم الحجة به بروایة الثقة نفیا او اثباتا و اتی به من لاتثق به فرده الی الله و رسوله و لایجوز التمسک به فان الوقوف عند الشبهة خیر من الاقتحام فی الهلکة و انما سمیت الشبهة شبهة لانها تشبه الحق هذا فی الفتوی و بیان الحکم و اما فی العمل فالمرجع فی المتشابهات اخبار السعة فانت فی سعة حتی تلقی امامک بالبیان او العیان و اما ما سکتوا عنه فیجب السکوت عنده عن الحکم و الفتوی و المرجع فیه ان کان فی الاصول فالتوقف فی المسألة و رده الیهم و ان کان فی الفروع فالی قول الصادق علیه السلام کل شئ لک مطلق حتی یرد فیه نص و سیأتی مزید تحقیق فی العمل بالاخبار المختلفة علی سبیل الاجمال فافهم راشدا موفقا و ادلة ما ذکرنا و ان کان بنفسه غنیا عن الدلیل لان علی کل حق حقیقة و علی کل صواب نورا مذکورة فی سایر کتبنا مفصلة .

فصل فی تصحیح الاخبار الواردة المذکورة فی کتب الثقات و لنا علی ذلک وجوه من الادلة قد ذکرناها فی کتبنا الموضوعة لهذا الفن و نذکر هنا بعضها اختصارا .

الاول انه قد وردت روایات متواترة عن الائمة سلام الله علیهم بالاخذ بروایة الثقة و هی مطلقة عن ان یروی بواسطة او بغیر واسطة منها قولهم علیهم السلام لا عذر لاحد من موالینا فی التشکیک فیما یرویه عنا ثقاتنا قد عرفوا بانا نفاوضهم سرنا و نحملهم ایاه الیهم و قول الحجة علیه السلام اما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها الی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله الی غیر ذلک من الاخبار المذکورة فی فصل الخطاب و لا شک فی ان علماءنا رضوان الله علیهم ثقات روات و ضمن من ضمن منهم صحة ما رواه فلا عذر لاحد فی التشکیک فی روایاتهم .

الثانی تقریر الله سبحانه و الرسول صلی الله علیه و آله و الحجة علیه السلام مشایخنا فی دعویهم فی صحة روایاتهم و عدم تکذیبهم ایاهم و عدم ابطال امرهم بل امرهم بالاخذ عنهم و الاعتماد علیهم بل نهیهم عن التخلف عنهم و عدم الاعتماد علیهم و قد توقف من توقف فی روایاتهم من بعض العلماء بالشک فیها لسبق الشبهة الیهم و لم‌یقدح فیهم و فی دعویهم احد و لا حجة لمن لایعلم علی من یعلم .

الثالث مقتضی السیاسة الربانیة و الحکمة الالهیة و الشفقة النبویة و المراقبة المعصومیة ان لایغیب الحجة عن رعیته الا بعد وضع آثار صحیحة و اخبار ثابتة فیهم تقوم مقامهم لئلایضیع من فی اصلاب الرجال و ارحام النساء الآتین بعد فقد نبیهم و غیبة ولیهم و کثرة الشکوک و الشبهات علیهم لاسیما بعد تحریم الله سبحانه العمل بالظن فی سبعین آیة من کتابه و تحریم النبی و الائمة علیهم السلام ایاه فی سنتهم و آثارهم المتواترة و قد اوردناها فی فصل‌الخطاب و بعد بقاء التکلیف الی یوم یقوم الحساب و هذا محال علی احد من عرض الناس ممن له ادنی مسکة فضلا عن الامام المعصوم الذی عزیز علیه ما عنتم حریص علیکم بالمؤمنین رؤف رحیم لاسیما بعد اکمال الدین و اتمام النعمة و رضا الله للاسلام و لیس فی ایدینا بعدهم الا هذه الاخبار و لا ممیز لبعضها عن بعض مما یفید العلم و یکفی للتکالیف فیجب ان یکون ما رواه الثقات کلها صحیحة الصدور عنهم و الا لکانوا مغرین بالباطل نعوذ بالله .

الرابع ان الانسان خلق مدنی الطبع و وکل الله کل واحد من افراده بعمل من الاعمال التی تقوم بها بنیتهم و ینتظم بها معاشهم لانه محال ان یعمل کل واحد جمیع ما تقوم به بنیته و من اجل ذلک جعل فی حکمه ان یکون کل ذی عمل امینا علی عمله اذ لولا امانته یجب علی کل واحد ان یشتغل بکل عمل بنفسه فی عصره و یحصل العلم باحوال ادواته و آلاته و ما تقدم فی جمیع الاعصار السابقة منذ اول الدهر الی یومه الذی هو فیه و ذلک محال علیه فوجب امانة کل ذی عمل فی عمله و من اعظم تلک الاعمال حفظ الاخبار و حمل الآثار عن الائمة الاطهار سلام الله علیهم الی رعیتهم فی کل قرن قرن و زمن زمن فخلق الله لذلک اقواما ثقات یحملون الآثار فی کل عصر و یبلغونها الی سایر الرعیة و یحملونها نظرائهم و من ورائهم قول ابی‌عبدالله علیه السلام ان الارض لاتخلو الا و فیها امام کیما ان زاد المؤمنون شیئا ردهم و ان نقصوا شیئا اتمه لهم و قد کتبنا فی تسدید الامام رسالة منفردة جمعنا فیها من الادلة ما لایبقی لاحد بعدها شک و لا ارتیاب .

الخامس ان الفطرة الانسانیة ان لم‌تتغیر و لم‌تتبدل فی اصل الخلقة جبلت علی الصدق و التصدیق لکل مخبر ما لم‌تلتفت الی الشکوک و الشبهات حتی انه یصدق کل صبی فاذا کان المخبر کبیرا ثم ثقة ثم رجلا ثم عدلا ثم عالما ثم یروی عن امامه الذی لو قطع بالمقاریض کان اهون علیه من الکذب علیه ثم یکتب لیبقی علی مر الدهور و الاعوام و یقع فی ایدی العلماء الاعلام ثم یعمل به و یأمر بالعمل به هل یبقی بعد ذلک لمن کان علی الفطرة شک و ریب و من وراء ذلک کله امر المعصوم بالاخذ عنهم و النهی فی التخلف عن روایاتهم فی اخبار متواترة و من بعده صحیح الاعتبار فی وجوب الاخذ عنهم و استحالة غیر ذلک و فوق ذلک کله امر الله جل شانه بالاخذ عنهم و الرجوع الیهم و هل یشک بعد ذلک الا مبتلی بوسواس الخناس الذی یوسوس فی صدور الناس و ان کل ذلک الا للشبهات العامیة التی لها دبیب فی عروق المستأنسین بهم و قد ضیقوا علی انفسهم و ان الدین اوسع من ذلک فخذ بالاخبار الواردة عن الائمة الاطهار سلام الله علیهم المرویة عن الثقات و العلماء الذین صححوا و ضمنوا صحة روایاتهم ساکن القلب بارد الفؤاد و کن من الشاکرین و قل الحمد لله الذی هدانا لهذا و ماکنا لنهتدی لولا ان هدانا الله .

فصل اذا عرفت بعد الانصاف و مجانبة الاعتساف ان جمیع الاخبار المضبوطة فی کتب الثقات المصححة صحیحة الصدور و هم امناء فیما رووا لایجوز التشکیک فیها فاعلم انه اذا ورد الخبر الصحیح عنهم سلام الله علیهم و لا معارض له من کتاب مجمع علی تأویله او سنة عن النبی صلی الله علیه و آله لا اختلاف فیها و لیس فی لحنه ما یدل علی کونه تقیة یجب العمل به و لایجوز التخلف عنه و لایجب الفحص عن مخالفه لعدم الدلیل علی وجوبه و ان کان یخالف الکتاب المجمع علی تأویله او السنة التی لا اختلاف فیها فیرد الیهم سلام الله علیهم و هم اعلم بما قالوا و ان کان هذا القسم من الخبر لایظن بکتب اصحابنا الذین ضمنوا صحة ما رووا و اما موافق التقیة فقد یتفق فیها فاذا عرف المحصل منه لحن التقیة فلایأخذ به الا فی محلها و اما اذا کان له معارض و بلغه فقد روی فی تعیین الاخذ باحدهما عشرون وجها :

ا - العرض علی الکتاب و المراد به المستجمع علی تأویله ،

ب - العرض علی السنة و المراد به الجامعة الغیر المتفرقة ،

ج - العرض علی مذهب القوم و المراد به ما اجمعوا علیه ،

د - العرض علی ما هم الیه امیل حکامهم و قضاتهم ،

ه‍ - العرض علی اخبارهم و المراد بها المجمع علیها بینهم ،

و - ترک ما یشبه قول الناس و المراد ما اجمعوا علیه ،

ز - العرض علی اخبارهم السابقة و المراد المأمونة منها عن التحریف و الکذب علیهم ،

ح - الاخذ بالمجمع علیه بین الاصحاب و المراد به ما اتفقوا علی العمل به ،

ط - الاخذ بالمشهور و المراد به الروایة المشهورة عنهم و ترک الشاذ النادر ،

ی - الاخذ بما فیه الحائطة ،

یا - الاخذ بالاحدث و المراد به الصادر اخیرا ،

یب - الاخذ بالمحکم و رد المتشابه الیه ،

یج - الاخذ بالناسخ و ترک المنسوخ ،

ید - الاخذ بالمفسر و رد المجمل الیه ،

یه - الاخذ بروایة الاعدل ،

یو - الاخذ بروایة الاصدق ،

یز - الاخذ بروایة الاورع ،

یح - الاخذ بروایة الافقه ،

یط - الاخذ بروایة الاوثق ،

ک - الاخذ بایهما شاء و اراد عملا و الارجاء فی الحکم حتی یلقی امامه ،

فهذه عشرون وجها وردت بها الآثار المتعددة متفرقة و قد امروا کل سائل عن وجه الاخذ باحد المختلفین ببعض منها و تلک الاخبار بنفسها مختلفة فان رتبها احد و رجح بعضها علی بعض بعقله فقد عمل بالرأی و الظنون و اختل علیه امر جمیع الاخبار و ان شاء ان یرتبها و یرجح بعضها علی بعض بترجیح منصوص فلم‌یرو فیه شئ فاذا عدم الترجیح فانت موسع فیها و بایها اخذت من باب التسلیم وسعک نعم وجوب العمل ببعضها ظاهر بالضرورة من المذهب کالاخذ بما یوافق الکتاب و الاخذ بما یوافق السنة و ترک ما فیه التقیة فی غیر محلها و الاخذ بالناسخ و الاخذ بالمحکم و الاخذ بالمفسر و اما سایر ذلک فمعارض بعضها ببعض و لا مرجح فی البین فالمرجع فیها اخبار السعة بل نقول ان اخبار السعة احوط ان لم‌نقل بوجوب الاخذ بها لانک ان تعدیتها لاتحصل الا الظن و قد روی ان من شک و ظن فاقام علی احدهما فقد حبط عمله ان حجة الله هی الحجة الواضحة و روی ان الظن اکذب الکذب و لما کان العمل بالظن حراما قطعا اجماعا و نحن لانعلم شیئا من هذه المرجحات و لانقدر علی تحصیلها بالعلم الا اقلها فلا شئ احوط و لا اوسع من رد علم ذلک کله الی العالم علیه السلام و الاخذ بما وسع فیه من الامر بقوله بایهما اخذت من باب التسلیم وسعک کما هو مختار ثقة الاسلام فی اول الکافی بل هو مما امر به الحجة علیه السلام لانا روینا کتابه الکافی بسند عال عن الحجة علیه السلام بثلث وسایط انه امر بالعمل بکتاب الکافی و هو الحجة و قد برهنا علی ذلک فی سایر کتبنا فمن اراد الاطلاع علی ادلته فلیرجع الیها .

المقصد الثانی فی مجمل من اصول العقاید التی تجب الدیانة بها و فیه فصول .

فصل فی معرفة الله سبحانه اعلم ان القدیم ما یمتنع عن العدم و الذی یجوز عدمه لیس بقدیم و لایقام علیه دلیل القدیم اذ لیس فی محال القول حجة و لا فی المسألة عنه جواب و الذی لایجوز عدمه لایحتاج الی دلیل فیجب ان یعتقد بثبوت القدیم و وجوده فلما رأی العاقل ترکیب جمیع ما یشاهد و تألیفه علی نهج الحکمة و الصواب و احتیاج بعضها الی بعض و ارتباط بعضها ببعض و قوام بعضها ببعض بحیث لولا شئ من ذلک لاختل النظام و بطل القوام عرف ان کل جزء من العالم محتاج الی غیره غیر قائم بنفسه و المحتاج بغیره فی بقائه علی ما هو علیه لایکون قدیما فلا بد من قدیم محدث لهذا العالم غیر مرکب و لا مؤلف من اجزاء فیکون محتاجا فی کونه هو هو الی اجزائه فیکون حادثا کسایر الخلق فوجب ان یعتقد ان الصانع هو الاحد الصمد الذی لم‌یلد و لم‌یولد و لم‌یکن له کفوا احد اذ کل واحد من اضدادها یستلزم الترکیب و التألیف .

و یجب ان یعتقد انه احد فی ذاته فلیس له ند و لا ضد و واحد فی صفاته فلیس کمثله شئ و واحد فی افعاله فلا خالق و لا رازق و لا محیی و لا ممیت سواه و سایر الافعال کلها راجعة الی هذه الاربع و هی اصولها و واحد فی عبادته فکل معبود مما دون عرشه الی قرار ارضه السابعة السفلی باطل مضمحل ماخلا وجهه الکریم فانه اعز و اجل من ان یصف الواصفون کنه جلاله او تهتدی القلوب الی کنه عظمته .

و یجب ان یعتقد انه لم‌یزل الله عز و جل ربنا و العلم ذاته و لا معلوم و السمع ذاته و لا مسموع و البصر ذاته و لا مبصر و القدرة ذاته و لا مقدور و هو حی دائم لایزول و عدل لایجور و هکذا تکون کل صفة لایجوز علی الله نفیها فهی عین ذاته بلا اختلاف و لا تعدد و لاتجز .

و یجب ان یعتقد ان کل صفة یمکن عن الله نفیه و اثباته فهی ممکنة لاتلیق بذاته و انما هی صفة فعله کالخالق الرازق المحیی الممیت المرید المتکلم و ما یلحقها من صفات الفعل .

و یجب ان یعتقد ان کل صفة تجری علی شئ من خلقه فهی لاتلیق بالله سبحانه لان ما یقترن بالحادث حادث ممتنع عن الازل الممتنع عن الحدث فلیس الله سبحانه بجسم و لا مثال و لا مادة و لا طبیعة و لا نفس و لا روح و لا عقل و لا له وقت و لا مکان و لا جهة و لا رتبة و لا کم و لا کیف و لا وضع و لا اجل ، مجمل القول منزه عن مجانسة مخلوقاته و تقدس عن مشابهة مذروءاته .

و یجب ان یعتقد ان الله سبحانه هو الذی خلق جمیع ما خلق بما شاء کیف شاء لا من مادة و لا من مدة اختراعا و لم‌یکن لها عین و لا کون و لا ذکر و لا صلوح فی القدم لا بوجود و لا عدم و لا نفی و لا اثبات بل اخترعها لا من سبق مادة و ابتدعها لا من سبق مثال و لم‌یتغیر و لم‌یتبدل عما کان علیه قبل خلقه بعد خلقه و لم‌یقترن به .

و یجب ان یعتقد انه ما من شئ فی الارض و لا فی السماء الا بمشیته سبحانه و ارادته و قدره و قضائه و امضائه و اذنه و تأجیله و کتابه لایشرکه فی فعله احد .

و یجب ان یعتقد ان له البداء فی جمیع ما شاء و اراد و قدر و قضی ما لم‌یمض فان امضی الشئ فلا بداء نعم یمحو بعده ما یشاء و یثبت و عنده ام الکتاب .

و یجب ان یعتقد ان الله خلق ما خلق علی نحو الاختیار و هم محفوظون بقدرته فی جمیع ما لهم و ما علیهم فالعبد المحفوظ بیده مختار باختیار محفوظ علی فعل محفوظ و حفظه لها کالروح فی الجسد و هو المالک لما ملکهم و القادر علی ما اقدرهم علیه فهم بیده سبحانه کالتُّرِّ بید احدنا فان نزل فبارخائنا و هو النازل و انما قضینا حاجته و اجبنا سؤاله و ماظلمناهم و لکن انفسهم یظلمون افحسب الذین یعملون السیئات ان یسبقونا و ان صعد فباصعادنا و نحن الرافعون فما اصابک من حسنة فمن الله و ما اصابک من سیئة فمن نفسک و هذا مجمل القول فی معرفة الله و صفاته و افعاله .

فصلفی معرفة النبی صلی الله علیه و آله و صفاته اعلم ان من تدبر فی خلق الانسان عرف انه مدنی الطبع فلاینتظم امرهم و لایقومون الا بالاجتماع و الاجتماع سبب الاختلاف فوجب فی الحکمة ان یجعل فیهم رئیس یرجعون الیه فی اختلافهم و یقضی بینهم بالحق و یعلمهم ما یجهلونه مما به قوامهم و ثبات نظامهم و لولا هذا الرئیس بینهم لاختل نظامهم و بطل قوامهم و صارت الخلقة من غیر قوام عبثا و العبث لایصدر عن الحکیم فوجب ان یعتقد ان الله سبحانه لایخل بهذه الحکمة و لایمنع هذا اللطف فلا بد من ان یصطفی من عباده احدا و یعلمه جمیع ما له و ما علیه و جمیع ما به قوام الخلق و یعطیه سلطانا و هیمنة علی خلقه لیسوس عباده و یقضی بینهم بالحق و یجعله معصوما عن کل خطاء فلو کان غیر معصوم لبغی علیهم و احتاجوا معه الی حکم غیره و لما کان هذا الحاکم لایمکن ان یکون باختیار الخلق لعدم علمهم بالعصمة و العلم فانهما من صفات الباطن وجب ان یختاره الله من بین خلقه فاذا کان الاختیار من عند الله و لا مخبر عن الله الا نفس ذلک الرسول وجب ان تکون له آیة بینة یعجز عنها الخلق لتکون تصدیقا له من الله سبحانه و لما کانت مصالح الخلق تختلف بحسب اول الخلق و اوساطه و آخره علم انه لا بد و ان یکون فی کل عصر نبی حاکم من الله سبحانه یؤدی الیهم و یقضی بینهم بالحق و لایجوز ان یکون رئیس واحد باقیا فی جمیع الاعصار لانه لا بد و ان یکون الحاکم من جنس الناس حتی یعلم ان ما یجری علی یدیه خرق للعادة و لیس ذلک من عادیات جنسه فلذلک جاءت الرسل تتری بشرایع مختلفة و استوفی کل واحد اجله و مات فیجب ان یعتقد ان جمیع الانبیاء و الرسل الذین جاؤا من عند الله بآیة بینة کلهم صادقون فی دعویهم معصومون مطهرون من کل عیب و نقص نهوا عنه اممهم و عملوا بما رضی الله به عنهم .

و یجب ان یعتقد ان محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله الذی برز من العرب و اتی بخوارق العادات و تحدی الامم و ضرب علی هاماتهم و عجزوا عن ابطال امره و التجئوا الی التسلیم له خاتم النبیین لم‌یکن بدعا من الرسل معصوم مطهر من کل عیب و نقص و سهو و نسیان و خطاء و عصیان طیب الذات طاهر المولد .

و یجب ان یعتقد انه اول ما خلق الله و اشرفهم لایسبقه سابق و لایلحقه لاحق و لایطمع فی ادراک مقامه طامع .

و یجب ان یعتقد انه رسول الله علی جمیع العالمین و کل من سواه امته متدین بدینه متشرع بشرعه و ان شریعته خاتمة الشرایع لاتنسخ الی یوم القیمة .

و یجب ان یعتقد ان من اطاعه فقد اطاع الله و من عصاه فقد عصی الله لانه لاینطق عن الهوی ان هو الا وحی یوحی فهو صادق مصدق فی جمیع ما جاء به من امر التوحید فما دونه الی ارش الخدش فما فوقه .

و یجب ان یعتقد ان القرآن الذی جری علی لسانه کلام ( الله ظ ) لو اجتمعت الانس و الجن علی ان یأتوا بمثله لایأتون بمثله و لو کان بعضهم لبعض ظهیرا و ان فیه تبیان کل ما یطلق علیه لفظ الشئ فلا رطب و لا یابس الا فیه اذ انزل بعلم الله و ان جمیع ما فیه حق صدق عدل لا مبدل لکلماته .

و یجب ان یعتقد ان جمیع ما اخبر به النبی صلی الله علیه و آله من الرجعة و المعاد الجسمانی و احیاء العظام الرمیم و جنة البرزخ و ناره و جنة الآخرة و نارها و الصراط و المیزان و الحشر و النشر و القضاء و منبر الوسیلة حق و انه عرج بجسمه الشریف الی السموات و سدرة المنتهی و کلم الله تکلیما .

و یجب ان یعتقد انه صلی الله علیه و آله یعلم القرآن ظاهره و باطنه و تأویله و باطن باطنه و بجمیع تفاسیره لانه خوطب به .

و یجب ان یعتقد انه صلی الله علیه و آله مستجاب الدعوة فی کل ما سأل الله سبحانه من امر الدنیا و الآخرة .

و یجب ان یعتقد ان القول بان الله فوض امر خلقه و دینه الی النبی صلی الله علیه و آله فهو یفعل امرا و یشرع دینا وحده او بشراکته جل شأنه او بوکالته تعالی او باذنه سبحانه منقطعا عن الله سبحانه او مع الله سبحانه شرک بالله العلی العظیم کفر بالذی انزل السبع المثانی و القرآن الکریم فالله وحده هو الذی له الخلق و الامر و وضع الشرایع و هو اعلم حیث یجعل رسالته .

و یجب ان یعتقد ان من قال ان محمدا صلی الله علیه و آله هو الله او هو قدیم او مقترن بالله فی ذاته او مشابه له او مشاکل له او هو نده سبحانه فهو غال کافر خارج عن دین الاسلام بل القول العدل ان محمدا صلی الله علیه و آله عبد مخلوق و رق مرزوق لایملک لنفسه نفعا و لا ضرا و لا موتا و لا حیوة و لا نشورا .

و یجب ان یعتقد انه لایعلم الغیب الا ما علمه الله سبحانه مما شاء من علمه و هو مستزید مستمد محتاج الی مدده سبحانه و زیادته غیر مستغن عن الله و من قال بغیر ذلک فقد صغر عظمة الله .

و یجب ان یعتقد ان الدیانة بضرورة الاسلام و المذهب و بما ثبت لنفس المکلف من الدین واجبة و التخلف عنها کفر بالله العلی العظیم اذ هو تکذیب ما علم صدوره عن النبی صلی الله علیه و آله و هذه مجمل القول فی معرفة النبی صلی الله علیه و آله و صفاته .

فصل فی معرفة الامامة اعلم ان من علم سر وجوب الرئیس فی الخلق علی ما اشرنا الیه و ان النبی لا بد و ان یموت عرف بعین تلک الادلة ان بعد کل نبی ما دامت شریعته باقیة لا بد من حاکم عامل بشرعه فی امته حافظ لدینه قاض فی رعیته متصف بصفاته لما ذکرنا فیجب ان یکون مختارا من الله منصوصا علیه من رسوله صلی الله علیه و آله لعدم علم الناس بالعصمة و الطهارة و العلم فی اهلها فیجب ان یعتقد ان وصی کل نبی مختار من الله سبحانه منصوص علیه من ذلک النبی و یجب اتباعه بعده و التخلف عنه تخلف عن الله و الرد علیه رد علی الله و الراد علی الله مشرک .

و یجب ان یعتقد انه لا بد و ان یکون لمحمد صلی الله علیه و آله اوصیاء متعددون معصومون مطهرون منصوص علیهم الی یوم القیمة لانه لا نبی بعده و الارض لاتخلو من حجة و غیر الشیعة مقرون بان امامهم غیر معصوم و لا منصوص علیه فامامهم علی ضلال و اما الشیعة الاثناعشریة فقد ادعوا ان ائمتهم علیهم السلام منصوص علیهم من الله و رسوله و هم معصومون مطهرون و قد ادعت ائمتهم ایضا ذلک و کانوا من ذوی القربی الذین فرض الله ولایتهم و کانوا اعلم الامة و اورعهم و اتقیهم و اصدقهم بالاجماع و صدقهم الله و قرر امرهم و لم‌یبطله مع انه یقول الله یعلم المفسد من المصلح و یقول ان الله لایصلح عمل المفسدین و یقول بل نقذف بالحق علی الباطل فیدمغه فاذا هو زاهق و قال یحق الله الحق بکلماته و یبطل الباطل و قال لایفلح الساحرون و قال لایفلح الساحر حیث اتی و قال و ماکان الله لیضل قوما بعد اذ هدیهم حتی یبین لهم ما یتقون فلما قرر الله امرهم و سددهم و لم‌یبطل طریقتهم بل اعطاهم قوة و نورا و سلطانا و هیمنة و اظهر منهم خوارق عادات و قویهم مع ان سلطان عصر کل واحد منهم عادی من عاصره منهم و سعی بجهده فی اطفاء نوره و اجلب علیه خیله و رجله و اتی بعلماء الملل و النحل و السحرة و الکهنة لان یخمد نوره او یظهر عجزه فعجزوا و فشلوا حتی اذا اضطروا الی قتلهم قتلوهم لیدوم ملکهم لهم و لم‌یزدد نورهم علی مر الدهور الا نورا و لم‌یقدر احد من کل الامة ان یتهم احدهم بقصور .

و وجب ان یعتقد ان الامام المنصوص علیه المعصوم بعد محمد صلی الله علیه و آله علی ثم بعده الحسن ثم الحسین ثم علی بن الحسین ثم محمد بن علی ثم جعفر بن محمد ثم موسی بن جعفر ثم علی بن موسی ثم محمد بن علی ثم علی بن محمد ثم الحسن بن علی ثم محمد بن الحسن الحجة القائم المنتظر و هم الائمة الراشدون المهدیون المعصومون المطهرون المنصوصون من الله و رسوله المتصفون بصفات النبی ماخلا النبوة و انهم حفظة الدین و القضاة بالحق فی العالمین و القائمون مقام رسول الله صلی الله علیه و آله فی کل عصر و حین .

و یجب ان یعتقد انهم عباد مکرمون لایسبقون الله بالقول و هم بامره یعملون .

و یجب عن یعتقد انهم یعلمون علم القرآن و الدین و انهم مستجابة دعوتهم فی کل ما دعوا بالیقین و انهم اشرف من جمیع الانبیاء و المرسلین و کل الخلق اجمعین بعد النبی الامین صلی الله علیه و علیهم اجمعین .

و یجب ان یعتقد انهم لیسوا بارباب و لا انبیاء ثم لهم کل فضیلة یمکن فی رتبة الحدوث .

و یجب ان یعتقد ان القائم المنتظر حی لایموت حتی یبطل الجبت و الطاغوت ثم یموت کما مات الذین من قبله .

و یجب ان یعتقد ان رجعتهم حق یرجعون الی الدنیا و بملکهم تختم الاولی .

و یجب ان یعتقد ان کل من انکر فضلهم الظاهر و ما خصهم الله به کافر مخلد فی النار الی غیر ذلک مما یتعلق بالامامة .

و یجب ان یعتقد ان کل ما جاؤا به و نطقوا به من فضائلهم و مقاماتهم و من الشرایع و الاحکام و الاخبار و الملاحم حق صدق نطقوا عن الله و انهم لاینطقون الا بالهام .

و یجب ان یعتقد ان ضرورة المذهب حق یجب اتباعها و المتخلف بعد التدین بدینهم مرتد کافر و ان ما قامت الحجة به بواسطة الثقات عنهم حق یجب اتباعه و التخلف عنه کفر و هذا مجمل القول فی الامامة .

فصل فی ولایة اولیائهم و البراءة من اعدائهم اعلم ان من علم ان الانسان مدنی الطبع و انه لا بد فیهم من رئیس کما قدمنا و ان الاخلال بهذا الامر لایصدر عن الحکیم و ان الحاکم لا بد و ان یکون مشهودا محسوسا یقوم مقام الله فی خلقه فی الاداء اذ لولا لزوم شهوده لکفی بالله حاکما علم ان الله اجل من ان یخل بهذا اللطف و اجل من ان یمیت النبی و الاوصیاء بعده او یخفیهم ثم یغیب الحجة من بین رعیته و یدع الخلق هملا کالانعام السائمة بلا راع و یضیع من فی اصلاب الرجال و ارحام النساء و لم‌یضع بینهم حاکما عالما مأمونا یؤدی الیهم عن امامهم و یحدث لهم عن حجتهم و یقضی بینهم بالحق و ینفی عن الدین تحریف الغالین و انتحال المبطلین و تأویل الجاهلین فیجب ان یعتقد انه لهم علیهم السلام فی کل قرن من قرون الغیبة و غیرها شیعی عالم مأمون قائم مقامهم لیعلم رعیتهم اما مطاع او غیر مطاع عرفه من عرفه و انکره من انکره کائمته سلام الله علیهم و قد دلت علی لزومه و کونه من القرآن آیة القری و الابواب و غیرها و من الاخبار ما رواه فی الکافی عن الصادق علیه السلام انظروا علمکم هذا عمن تأخذونه فان فینا اهل البیت فی کل خلف عدولا ینفون عن دیننا تحریف الغالین و انتحال المبطلین و تأویل الجاهلین و هذه العدول غیر الائمة فان امام کل عصر واحد و قوله فینا دل علی ان العدول من اهل البیت کما ان سلمان منهم الی غیر ذلک من الآیات و الاخبار و صحیح الاعتبار التی ذکرناها فی محلها فاذا اعتقد وجوب کون عالم بعد الحجة فی کل عصر یجب ان یعتقد لزوم موالاتهم فی کل عصر و اقتفاء اثرهم و الاخذ عنهم و الرجوع الیهم و البراءة من الرادین علیهم و المنکرین لهم .

و یجب ان یعتقد ان المسلم لهم مؤمن و الراد علیهم مشرک لقول الصادق علیه السلام فی مقبولة عمر بن حنظلة المرویة فی الکافی فاذا حکم بحکمنا فلم‌یقبله منه فانما استخف بحکم الله و علینا رد و الراد علینا الراد علی الله و هما علی حد الشرک بالله .

و یجب ان یعتقد ان من عاداهم و هو یعلم انهم شیعة آل‌محمد علیهم السلام و موالوهم ناصب لقول الصادق علیه السلام فی اخبار متعددة کما رواه الشیخ الحر عن اصول متعددة و افتی بمضمونها جمع لیس الناصب من نصب لنا اهل البیت لانک لن‌تجد احدا یقول انی ابغض محمدا و آل‌محمد و انما الناصب من نصب لکم و هو یعلم انکم تتولونا و انکم من شیعتنا و قال لابی‌بصیر الراد علیک هذا الامر کالراد علی رسول الله صلی الله علیه و آله و قال سلمان حبه ایمان و انکاره کفر .

و یجب ان یعتقد ان ولایتهم شرط قبول الاعمال کما ورد فی دعاء الاعتقاد المروی فی المصباح و بلد الامین و مفتاح الفلاح فی صفة علی علیه السلام لااثق بالاعمال و ان زکت و لااراها منجیة لی و ان صلحت الا بولایته و الائتمام به و الاقرار بفضائله و القبول من حملتها و التسلیم لرواتها و قد قال الصادق علیه السلام کما رواه فی العوالم لایبالی الناصب صلی ام زنی صام ام سرق و ینبغی ان یعتقد انهم محفوظون بعون الله عن الکبایر و الاصرار علی الصغایر لانهم عدول کما اخبر عنهم الصادق علیه السلام و لان الله قال ان الله لایهدی القوم الظالمین و هم هداة الخلق و ما لم‌یکونوا مهدیین لم‌یکونوا هادین .

و یجب ان یعتقد ان اولیاءهم اولیاؤ الله و اعداءهم اعداؤ الله کما قال ابوالحسن علیه السلام من عادی شیعتنا فقد عادانا الی ان قال من رد علیهم فقد رد علی الله و من طعن علیهم فقد طعن علی الله .

و یجب ان یعتقد ان من اطاعهم فقد اطاع الله و من عصاهم فقد عصی الله لقول الحجة علیه السلام فیهم کما رواه الشیخ الحر انهم حجتی علیکم و انا حجة الله و علی ذلک اتفاق الملل و المذاهب من الیهود و النصاری و المجوس فلاینکر احد منهم بعد موت نبیهم و فقد وصیهم لزوم اتباع حفظة دینهم و موالاتهم و ان التسلیم لهم تسلیم لنبیهم و لله و الرد علیهم رد علی نبیهم و علی الله .

و یجب ان یعتقد ان ذلک لیس بان تنصب الفرقة بعد غیبة امامهم رجلا باجماعهم و اختیارهم فانه لایعلم احد منهم نفاق الناس و نصبهم الباطن و فسقهم الکامن و قد قال الصادق علیه السلام لیس کل من یقول بولایتنا مؤمنا و قد قال فی صفة العلماء المنافقین المظهرین للولایة و البراءة و منهم قوم نصاب لایقدرون علی القدح فینا فیتعلمون بعض علومنا الصحیحة فیتوجهون به عند شیعتنا و ینقصون عند نصابنا ثم یضعفون الیه اضعافه و اضعاف اضعافه من الاکاذیب علینا التی نحن برآء منها فیتقبله المستسلمون من شیعتنا علی انه من علومنا فضلوا و اضلوا و هم اضر علی شیعتنا من جیش یزید علی الحسین بن علی علیهما السلام و اصحابه فانهم یسلبونهم الارواح و الاموال و للمسلوبین عند الله افضل الاحوال لما لحقهم من اعدائهم و هؤلاء علماء السوء الناصبون المشبهون بانهم لنا موالون و لاعدائنا معادون یدخلون الشک و الشبهة علی ضعفاء شیعتنا فیضلونهم و یمنعونهم عن قصد الحق المصیب الحدیث ، فاذا لایمکن ذلک للخلق و لیس لهم ان یختاروا من یشاؤون لعدم علمهم بالبواطن و لیس بان ینصب رجل نفسه للقضاء و ینتحل العلم و یدعی العدالة و الامانة اذ کما قال الشاعر :

و کل یدعی وصلا بلیلی       ** * **      و لیلی لاتقر لهم بذاکا

فلا بد و ان یکون للمحق علامة بها یمتاز عن المبطل و تلک العلامة هی سمة الله سبحانه و سمة رسوله و سمة الائمة علیهم السلام فی افعاله و احواله و اقواله کما قال الله سبحانه ان فی ذلک لآیات للمتوسمین فادنی رتبته العلم و الحلم و الذکر و الفکر و النباهة و النزاهة و الحکمة و یکون مستندا فی جمیع ذلک الی کتاب الله و سنة نبیه و آثار الائمة علیهم السلام لا غیرها من کتب العامة و الیهود و النصاری و المجوس و سایر الکفار و المشرکین و المذاهب الباطلة و الآراء الفاسدة و اعلی رتبته بقاء فی فناء و نعیم فی شقاء و فقر فی غناء و عز فی ذل و صبر فی بلاء و الرضا و التسلیم و یکون مع ذلک کله مقررا من عند الله سبحانه و مسددا فانه دلیل تصدیق الله سبحانه ایاه لان الله لایصلح عمل المفسدین و تفصیل علامتهم مذکور فی حدیث همام فی علامات المؤمنین و هو مذکور فی الکافی و فی نهج البلاغة و محال ان یکون الرجل منافقا و لایبین الله نفاقه للطالب و یفضحه و قد قال الله سبحانه الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و هم سبیل الله سبحانه کما قال الصادق علیه السلام سبیل الله شیعتنا و قد بسطنا القول فی ذلک فی رسالتنا الزام النواصب .

و یجب ان یعتقد ان الله سبحانه لایخلی ارضه من امثال هؤلاء فی غیبة الولی لأنه لطف به قوام الدین و نظام الشرع المبین و لو خلت الارض عنهم لارتد الناس علی اعقابهم عن دین الله کما قال علی بن محمد علیهما السلام لولا من یبقی بعد غیبة قائمکم علیه السلام من العلماء الداعین الیه و الدالین علیه و الذابین عن دینه بحجج الله و المنقذین لضعفاء عباد الله من شباک ابلیس و مردته و من فخاخ النواصب لمابقی احد الا ارتد عن دین الله و لکنهم الذین یمسکون ازمة قلوب ضعفاء الشیعة کما یمسک صاحب السفینة سکانها اولئک هم الافضلون عند الله فذلک مجمل القول فی اصول الدین علی ما نزل به الکتاب من عند رب العالمین و امر به النبی الامین و اولاده الطاهرون صلوات الله علیهم اجمعین و تفصیلها و ادلتها مذکورة فی کتبنا المفصلة من ارادها طلبها و قد اکتفینا هیهنا بما ذکرنا لخروج ازید من ذلک من وضع الکتاب و علی الله التکلان فی المبدء و المآب .

المقصد الثالث فی مقدمة العبادات جملة و فیه ثلثة فصول :

فصل فی المکلف و ما یتعلق به و فیه مسائل :

(ا) یشترط فی التکلیف العقل فلا تکلیف علی المجنون و المصروع و المغمی علیه و غیرهم ممن لا عقل لهم و تکلیف کل امرء علی حسب عقله و ثوابه و عقابه ایضا علی حسب عقله .

(ب‌) الحد الذی یؤخذ فیه الانسان بالحدود التامة و تقام علیه هو فی الغلام اذا احتلم او اشعر فی بدنه او انبت فی عانته او بلغ خمس‌عشرة سنة کاملة و فی الجاریة اذا بلغت تسع سنین ان حفظت السنین و الا فاذا حاضت فانها لاتحیض قبلها و اما الحد الذی تجب فیه العبادات علی الغلام فقیل هو الدخول فی اربع‌عشرة سنة و تکتب فیها له الحسنات و علیه السیئات الا ان یحتلم او یشعر قبل ذلک و علی الجاریة اذا بلغت تسع سنین او حاضت و هو احوط .

(ج‌) لا تکلیف علی الناسی ما دام ناسیا و لا علی الجاهل ما دام جاهلا و لا علی المضطر الی شئ فلا تکلیف علیه بخلاف ما اضطر الیه و لا علی من لا طاقة له بالمکلف به و لا علی المکره علی ارتکاب ما نهی عنه او ترک ما امر به و لا علی من غلب الله علیه بقضاء و لا علی المعذور و لا علی المعسر و لا علی المحرج و یدخل بعض ما ذکر فی بعض و لکنا اتبعنا النصوص .

(د) الولد اذا بلغ اثنتی‌عشرة سنة کانت له الحسنات فاذا بلغ الحلم کتبت علیه السیئات .

(ه) یمرن الغلام بالصلوة بین ست سنین و سبع سنین و یضرب علیها اذا بلغ تسع سنین و روی ان الصلوة و الصوم یجبان علی الغلام اذا راهق الحلم و حمل علی شدة التأکید و یمرن الغلام بالصوم لتسع سنین اذا اطاقه بقدر ما یطیق فان غلبه العطش افطر و یؤخذ بالصوم اذا راهق الحلم .

(و) یجب علی المکلف فعل جمیع ما امر به و اجتناب جمیع ما نهی عنه فمن ترک فریضة بعد قیام الحجة علیه و جحدها کان کافرا و تقوم الحجة علیه بروایة الثقة و قد قال ابوعبدالله علیه السلام اذا قامت علیه الحجة بمن یثق به فی علمنا فلم‌یثق به فهو کافر و عنهم علیهم السلام لا عذر لأحد من موالینا فی التشکیک فیما یرویه عنا ثقاتنا قد عرفوا بانا نفاوضهم سرنا و نحملهم ایاه الیهم .

فصل فی النیة و ما یتعلق بها و فیه مسائل :

(ا) تجب النیة فی کل فریضة و تشترط فی کل عمل یتقرب به الی الله سبحانه و کل ما یحتسب فیه الاجر اذ لا عمل الا بنیة .

(ب‌) لایجوز ان یقصد بعمله تحصیل شئ الا رضا الله سبحانه سواء کان جلب نفع او دفع ضر من امر الدنیا او الآخرة فمن قصد شیئا من ذلک فهو مشرک نعم یجوز ان یجعل قصده تحصیل الجنة لانها دار رضی الله و مباعدة النار لانها دار غضب الله بحیث لو کان الله یرضی النار و یسخط الجنة لکان یطلب النار و یباعد الجنة کما یترک فی الدنیا کثیرا من الملاذ لان فیها سخط الله و یعمل بکثیر مما یکره لان فیها رضی الله و الاولی عدم ملاحظة شئ مع الله و فعل العبادة لأنه اهلها و مستحقها .

(ج‌) من لم‌یقصد القربة الی الله و لم‌یعمل لله کما ذکرنا فعبادته فاسدة تجب اعادتها لله سبحانه وحده ابتغاء وجهه الکریم ان کانت واجبة .

(د) الکمال فی النیة ان ینسی کل شئ سوی وجهه سبحانه و لایلتفت الی غیره کما لایلتفت الی غیر ذات زید حین مکالمته ایاه و توجهه الیه و لایقصد الا ایاها .

(ه) یجب ان یکون المؤمن من نیته اداء جمیع ما یحل علیه من فرائض الله و امتثال جمیع ما یرد علیه من اوامر الله و العمل بجمیع حدود الله .

(و) تحرم نیة ترک ما یرد علیه من اوامر الله و یحل علیه من فرایض الله او تعدی حدود الله فمن کان من نیته شئ من ذلک من غیر جحود فاسق بینه و بین ربه و معه کافر و ذلک لان المؤمن یخلد فی الجنة بنیته و الکافر یخلد فی النار بنیته و یکتب للمؤمن فی سقمه من العمل الصالح ما کان یکتب فی صحته و یکتب للکافر فی سقمه من العمل السی‌ء ما کان یکتب فی صحته .

(ز) یستحب قصد فعل کل طاعة و ترک کل مکروه و ان لم‌یوفق لهما .

(ح‌) یحرم ان یکون خشوع القلب اقل من خشوع الجسد فانه نفاق .

(ط) یحرم الریاء فی العبادات فانه شرک .

(ی‌) یحرم الوسواس فی النیة و العبادة لأنه عبادة الشیطان .

(یا) یجب ترک کل عمل علم انه بلغ الوسواس و یجب ارجاعه الی القصد .

(یب‌) متی ما کثر الشک و السهو علی المکلف و اخرجه عن القصد بنی علی الصحة و لم‌یعمل بشکه و سهوه و تتحقق الکثرة بان یشک او یسهو فی کل ثلث او یقر علی نفسه بالسهو .

(یج‌) یحرم تعوید الشیطان من النفس بالعمل بمقتضی الوسوسة اذا کثرت .

(ید) عفی عن الخیالات الفاسدة و حدیث النفس فی العبادة اذا لم‌یطق ترکه .

(یه‌) من کثر علیه السهو فی الصلوة فلیقل اذا دخل الخلاء بسم الله و بالله اعوذ بالله من الرجس النجس الخبیث المخبث الشیطان الرجیم .

فصل فی العمل و ما یتعلق به و فیه مسائل :

(ا) یحرم النشاط فی العلانیة مع الکسل فی الخلوة .

(ب‌) یحرم ذکر العمل لاجل ان یعلم الناس بعمله و یثنوه علیه .

(ج‌) یکره ذکر العمل لغیر قصد الشهرة و تشتد الکراهة بذکره مرتین .

(د) لا بأس بالسرور علی اطلاع الغیر علی عمله اذا لم‌یعمل لذلک .

(ه) یجوز اظهار العمل و تحسینه لیقتدی به غیره و یرغبه الی العمل و الهدی اذا کان لله بل یستحب .

(و) یستحب اسرار العبادة .

(ز) یستحب اظهار الواجبات و اخفاء المندوبات .

(ح‌) یحرم اظهار العمل لیکون مشهورا به .

(ط) من عمل عملا احتساب الاجر الذی بلغه علیه اوتیه و ان لم‌یکن الامر کما بلغه .

(ی‌) تستحب کثرة حب العبادة لان فیها رضی الله .

(یا) یستحب الاجتهاد فی العبادة و اختیار اشدها علی النفس ما لم‌یخف تضجرها .

(یب‌) تستحب المداومة علی العمل و استوائه و اقل المداومة اثناعشر هلالا ثم ان شاء تحول عنه الی غیره .

(یج‌) یکره استکثار کثیر الخیر بعد العمل و استقلال قلیل العمل قبله .

(ید) یحرم استقلال قلیل الذنب قبله و بعده .

(یه‌) یجب الاعتراف بالتقصیر عن اداء حق الله فی العبادة .

(یو) یحرم العجب بالعمل و المن علی الله و رسوله و الائمة علیهم السلام به .

(یز) لا بأس بسروره بفعل الحسنة و حزنه علی فعله المعصیة و هو من علامة الایمان .

(یح‌) تستحب التقیة باراءة نفسه المخالف انه منه لغیر ضرورة .

(یط) تجب التقیة عند الضرورة و هی فی کل شئ اضطر الیه ابن آدم و هی الی ظهور القائم عجل الله فرجه .

(ک‌) یحرم ترک التقیة عند الضرورة .

(کا) محل التقیة ان یکون قوم سوء ظاهر حکمهم و فعلهم علی غیر حکم الحق و فعله فما فعل المؤمن فیهم مما لایؤدی الی الفساد فی الدین فلا بأس به .

(کب‌) یکره ان یحمل الرجل علی نفسه العبادة حتی تکرهها فتضجر عنها .

(کج‌) یستحب الاقتصاد فی العبادة بان یعمل عمل من یرجو ان یموت هرما و لکن ینبغی ان یحذر حذر من یموت غدا .

(کد) یستحب اذا هم الانسان بخیر ان یعمل به و لایؤخره ما لم‌یتضجر .

(که‌) یکره الکسل عن العبادة .

(کو) من ارتد و تاب حسب له کل عمل عمله فی حال ایمانه الاول .

(کز) المخالف و الناصب اذا استبصرا لم‌یعیدا شیئا من اعمالهما الا الزکوة و تستحب اعادتهما الحج ایضا اذا کانا حاجین .

(کح‌) لاتقبل الاعمال الا بولایة آل‌محمد علیهم السلام و الایتمام بهم و الاقرار بفضائلهم و القبول من حملتها و التسلیم لرواتها و الولایة لاولیائهم و البراءة من اعدائهم .

(کط) من کان متوقفا فی احد هذه الامور او منکرا او شاکا او متحیرا ثم من الله علیه بالاقرار بها حسب جمیع اعماله و لم‌یعد الا الزکوة ان وضعها فی غیر محلها لانها حق الناس .

(ل‌) من دان بدین قوم لزمته احکامه و یسئل عنه ، فهذه مجمل ما اردنا ایراده فی مقدمة الکتاب و سیأتی تفصیل الاحکام فی تلو الکتب ان شاء الله تعالی و نسأل الله التوفیق للاتمام و کون عملی هذا خالصا لوجهه ذی الجلال و الاکرام و ارجوه ان یحفظنی من الخطاء و الزلل فانه الرقیب المسدد المؤمل و ان یجعل کتابی هذا صدقة جاریة مدی الدهر و منتهی الایام و ان یثیبنی بکل من ینتفع به الی یوم القیام و ان لایکون کتابی هذا مما ینقرض بمرور الشهور و الاعوام و ان یمد فی عمری لان اری منه الاختتام بجاه محمد و آله الکرام علیهم صلوات الله الملک العلام و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی من نصب لهم ابد الآبدین و نبدؤ من الکتب بکتاب الطهارة کما هو المتعارف ثم نتلوه بباقی الکتب علی ترتیب یقتضیه الحکمة ان شاء الله و هذا اِبّان الشروع فی الکتب و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم .

  نظرات ()
مطالب اخیر تراحم وپیشی گرفتن در حرم تراحم وپیشی گرفتن در حرم ابزار جادوگران تفسیر گوشی قضاوت کانال طتنجیه ماجرای طلوع وغروب طلسم ترجمه جامع الاحکام کاذب ضلالت
کلمات کلیدی وبلاگ