سما
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سما
آرشیو وبلاگ
      اعتقادی (بنام خدا آزادی وبلاکهای ((طتنجیه )) برای خداست و بهیچ حزب وگروهی وابسته نیست . سما .)
کتاب سیاسه المدن (من متون احادیث الشیعه ) نویسنده: سما - سه‌شنبه ٢٠ اردیبهشت ۱۳٩٠

بسم الله تعالی

سیاسة المدن (لکریم ابن ابراهیم اعلی الله مقامه )

کتاب السبق و الرمایة و فیه مسائل :


(ا) یجوز المسابقة بالخیل .

(ب‌) یجوز المسابقة بالابل .

(ج‌) یجوز وضع السبق لمن یشترط له .

(د) یجوز تسویة جعل السبق بین السابق و اللاحق و قد اعطی رسول الله صلی الله علیه و آله السابق عذقا و المصلی عذقا و الثالث عذقا .

(ه) یجوز تأدیب الفرس .

(و) یستحب الرمی .

(ز) یجوز جعل السبق للنضال و المراماة .

(ح‌) لایجوز جعل الخطر و الرهان فی سایر المغالبات لانها قمار .

(ط) لا بأس بالمغالبة بالمصارعة و المکاتبة و التناهب الحلال و لا بأس بسایر المغالبات بلا خطر و لا مراهنة .

(ی‌) یکره سایر المغالبات فانها لهو و تنفر الملئکة منها .

  بسم الله تعالی

کتاب الصلح و فیه مسائل :

(ا) الصلح جایز بین المسلمین الا صلحا احل حراما او حرم حلالا یعنی لایجوز ان یصالح بترک فریضة من فرایض الله او بفعل حرام حرمه الله او تعدی حد من حدود و یجوز ان یصالح بما اجازه الله للعباد ان یفعلوه و یترکوه .

(ب‌) یجوز الصلح مع جهل الطرفین و مع علمهما و اما مع علم المستحق علیه و جهل المستحق فلایجوز حتی یخبره بحقه .

(ج‌) اذا کان لرجل علیک دین فمات ثم صالحت ورثته بشی‌ء اقل فما اخذه الورثة فلهم و ما بقی فهو للمیت یأخذک به یوم القیمة و لایصح الصلح حتی تخبرهم .

(د) اذا کان لرجل علیک حق و افتوه بان لا حق له و صالحته بشی‌ء و حللک فلایجوز حتی تخبره بان له حقا فان صالحک بعد علمه فهو جایز .

(ه) اذا ضمن رجل عن رجل ضمانا ثم صالح المضمون له بشی‌ء فلایأخذ من المضمون عنه الا ما صالح علیه .

(و) اذا اصطلح الشریکان علی ان یعطی احدهما الآخر رأس ماله و یکون للمعطی الربح و علیه الخسران جاز .

(ز) من کان علیه دین فاتاه غریمه فقال انقدنی من الذی لی کذا و کذا و اضع لک بقیته او امد لک فی الاجل فیما بقی جاز .

(ح‌) من کان عنده مال لایتام فهلکوا فاتاه وارثهم علی ان یأخذ بعضا و یدع بعضا و یبریه مما کان جاز .

(ط) من اوصی بدین ثم جاء المدعون فاقاموا البینة او حلفوا جاز ان یصالح المدعین و یبرئ ذمة المیت .

(ی‌) اذا اعطیت حنطة لمن یطحن بالدراهم ثم طحن و صالحته بدراهم و شی‌ء من الطحین جاز و ان لم‌یساعره .

(یا) اذا ادعی اثنان بعیرا و اقام کل منهما بینة یصالح بینهم ان یکون البعیر بینهما .

(یب‌) اذا کان رجلان معهما درهمان فیقول احدهما الدرهمان لی و یقول الآخر هما بینی و بینک یرد القائل بالشرکة الی الآخر واحدا و نصف و النصف الآخر له .

(یج‌) اذا اشتری ثوب بثلثین لرجل و بعشرین لآخر فاشتبها یباع الثوبان و یعطی ثلثة اخماس القیمة لصاحب الثلثین و خمسان لصاحب العشرین .

(ید) من اودعه انسان دینارین و الآخر دینارا فامتزجت و ضاع احدهما یعطی صاحب الدینارین دینارا و یقسم الآخر بینهما .

(یه‌) لایجوز الصلح بما خصه الله باحدهما کالابوة و الاخوة و الزوجیة و الولاء و حق الرجوع و امثال ذلک فان ذلک مما وضعه الله هکذا و لاینتقل الی الغیر و اما ما اجاز الله نقله کالمالکیة مثلا فیجوز الصلح به .

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب الخمس و الانفال من کتب الجامع

من تصنیفات العبد الاثیم کریم بن ابراهیم و هو مشتمل علی اربعة فصول :

الفصل الاول فیما یجب فیه الخمس و ما یناسبه و فیه مسائل :

(ا) الخمس فریضة من اصول فرایض الاسلام و یکفر من جحده .

(ب‌) ان الخمس کرامة من الله لبنی عبدالمطلب کرمهم الله عن اوساخ اموال المسلمین و ابانهم من سایر المسلمین به .

(ج‌) یجب الخمس فی الغنائم المنتقلة من دار الحرب مما قوتل علیه علی الشهادتین اذا جاهدوا باذن الامام و الا فکلها للامام .

(د) و یجب فی معادن الفلزات و الملح و الکبریت و النفط و الاحجار و امثال ذلک .

(ه) و یجب فی الکنز این ما کان و روی فیما ان وجد فی بیوت مکة عرفه فان عرفه اهلها دفعه الیهم و الا تصدق به و ان وجد فی غیرها و له اهل فان عرفوه دفعه الیهم .

(و) و یجب فیما یخرج من البحر سواء کان بالغوص او غیره .

(ز) و یجب فیما یفضل عن مؤنته و مؤنة عیاله و ضیعته و خراج السلطان من ارباح التجارات و الزراعات و الصنایع و الهدایا و الجوائز و الاجتناءات و جمیع ما یستفیده الرجل من قلیل او کثیر و الامتعة حتی ان وجد شیئا فی جوف دابة و عرفه البایع و لم‌یعرفه او وجد فی جوف سمکة شیئا و اما المیراث فالمروی منه نصا میراث لایحتسبه من غیر اب و لا ابن و لکن عمومات الکتاب و السنة تشمله و علیها العمل .

(ح‌) و یجب فی مال الناصب اذا اخذه الانسان .

(ط) و یجب فی المال الذی اغمض فی مطالبه فاختلط حلاله بحرامه و لم‌یدر احدهما من الآخر اذا لم یعرف صاحبه .

(ی‌) الارض التی یشتریها الذمی من المسلم یؤخذ منه الخمس .

الفصل الثانی فی الاحکام و فیه مسائل :

(ا) لایجب الخمس فی ما فضل فی ید من آجر نفسه للحج .

(ب‌) لا خمس فی ما سرح به صاحب الخمس .

(ج‌) من اصناف الخمس ما یخرج بعد المؤنة ففی المعدن و الکنز و الغوص بعد مؤنتها و فی الصنایع و الاجتناءات و الارباح و الغلات بعد مؤنته و مؤنة الضیعة و خراج السلطان

(د) لا زکوة فی الکنز الذی وجده و ان کثر .

(ه) ما یأخذه السلطان باسم الخمس یحسب فی خمسه .

(و) لایحل لأحد ان یشتری من الخمس شیئا حتی یصل الی صاحب الخمس حقه .

(ز) روی فی اخبار مستفیضة لیس الناصب من نصب لنا اهل البیت لأنک لاتجد احدا یقول انا ابغض محمدا و آل‌محمد و لکن الناصب من نصب لکم و هو یعلم انکم تتولونا و انکم من شیعتنا .

(ح‌) الخمس فی جمیع المال مرة واحدة .

(ط) یشترط فی تعلق الخمس بالمعدن بلوغ ما اخرج عشرین دینارا و یستحب اخراج الخمس اذا بلغ قیمته دینارا .

(ی‌) یشترط فی تعلق الخمس بالکنز بلوغه حدا یجب فیه الزکوة فما لم‌یبلغ فلا خمس فیه .

(یا) یشترط فیما یخرج من البحر فی تعلق الخمس به ان یبلغ قیمته دینارا .

(یب‌) لم‌یصل الینا نصاب فی سایر ما یجب فیه الخمس .

الفصل الثالث فی مصرف الخمس و فیه مسائل :

(ا) ان الخمس باجمعه لله سبحانه ثم لرسوله صلی الله علیه و آله ثم للحجج بعده علیهم السلام یضعونه حیث یشاؤن .

(ب‌) قد جعلوه علیهم السلام فی الحکم الظاهر علی ستة اسهم ثلثة منها للامام علیه السلام و هی سهم الله و سهم رسوله صلی الله علیه و آله و سهم ذی القربی و النصف الآخر و هو العشر جعلوه لسایر بنی‌هاشم لفقرائهم کما جعل لفقراء العامة العشر .

(ج‌) العشر الذی لفقراء بنی‌هاشم یثلث فثلث لیتاماهم و ثلث لمساکینهم من غیر الیتامی و ثلث لابناء سبیلهم اذا کانوا فقراء فی محل انقطعوا الیه .

(د) لایجوز ان یخص بهذا العشر طائفة واحدة و یجب التوزیع و لم‌نجد دلیلا للاستیعاب فی الحاضرین .

(ه) بنوهاشم هم المنتسبون الی هاشم من اب و ام او من جهة الام وحدها و اما اصحاب الخمس منهم فهم المنسوبون بالاب فیحرم علیهم الزکوة و یجوز لهم الخمس .

(و) الوالی یقسم الخمس بین ارباب السهام علی الکتاب و السنة بقدر ما یستغنون به فی سنتهم فان فضل عنهم شی‌ء فهو للوالی و ان عجز او نقص عن استغنائهم کان علی الوالی ان ینفق علیهم من عنده بقدر ما یستغنون به .

(ز) الامام ان شاء وزع المال فله و ان لم‌یوزع و اعطاه رجلا واحدا فله .

(ح‌) یجب ان یکون من یعطیه الخمس مؤمنا فان الله سبحانه حرم اموال آل‌محمد و اموال شیعتهم علی اعدائهم .

(ط) جمیع اصناف الخمس یقسم علی السهام الا المال المختلط بالحرام فان خمسه صدقة من باب رد المظالم و لیس من باب خمس بنی‌هاشم فلو تصدق به علی بنی‌هاشم فقد جمع بین الحقین و لم‌اجد مصرفا لخمس ارض الذمی فلو صرف الی فقراء الشیعة لیس به بأس و الاحتیاط عدم صرفه فی الهاشمیین .

(ی‌) لم‌یثبت جواز اعطاء المطلبی من الخمس .

(یا) اختلفت الاخبار فی امر الخمس فی زمان الغیبة و اختلفت الانظار من العلماء الاخیار الی اربعة‌عشر قولا و الاحتیاط لایخفی .

الفصل الرابع فی الانفال و فیه مسائل :

(ا) ان جمیع الارض للامام علیه السلام نفلا من الله سبحانه لیس لأحد من الناس فیها شرکة .

(ب‌) لایحل شی‌ء من الارض لأحد الا من وجه احله الامام علیه السلام له .

(ج‌) حرام لاعداء آل‌محمد علیهم السلام التصرف فی الارض و الانتفاع بها اکلا و شربا و تمتعا بجمیع الوجوه .

(د) یجوز لشیعتهم التصرف فی الارض و الانتفاع بها علی حسب اذنهم .

(ه) اذا کان ید احد من شیعتهم علی شی‌ء من الارض ثم زال یده عنه بای نحو کان عاد الی الامام المالک له ثم یجوز لغیره التصرف فیه باذنه ثانیا .

(و) ان اخرج الشیعی من تصرف الکفار شیئا ان کان بغیر اذن الامام کان ذلک للامام و الا فله منه بقدر ما اذن و هیهنا جزئیات منصوصة .

(ز) الارض التی لم‌یوجف علیها بخیل و لا رکاب و ملکه الوالی بغیر قتال سواء انجلی اهلها او اعطوا بایدیهم و خرجوا منها او صولحوا علیها .

(ح‌) الارضون الموات سواء کان لها اهل و بادوا او لم‌یکن لها رب او کان لها رب احیاها و ترکها حتی خربت و لی فی التملک بالارث او غیره من غیر الاحیاء ایضا نظر .

(ط) رؤس الجبال و بطون الاودیة و الآجام .

(ی‌) صوافی الملوک ای ملوک الحرب و قطایعهم کما قیده الاصحاب و یمکن ان یقال ان صوافی ملوک الاسلام ایضا له فانهم لایتصرفون فیها علی الملکیة بل من باب انها خالصة الملوک فاذا زال ملکهم عنها عادت الی الامام علیه السلام و الاخبار مطلقة نعم الغصب مردود .

(یا) ما یصطفیه من الغنیمة من دابة فارهة او جاریة و امثالها .

(یب‌) غنیمة عسکر غزوا بغیر اذنه .

(یج‌) میراث من لا وارث له .

(ید) المعادن این ما کانت الا انهم اذنوا لشیعتهم ان یکتسبوا منها و یأکلوا منها اربعة فتکون انصباؤهم و یؤدوا خمسها و کذا من سایر الفواید و الذی بایدیهم .

(یه‌) الانهار الثمانیة و هی سیحان و جیحان و هو نهر بلخ و الخشوع و هو نهر الشاش شاش بلد بماوراءالنهر . منه ( اعلی الله مقامه ) .

و مِهران فی القاموس نهر مهران بالکسر بالسند . منه ( اعلی الله مقامه ) .

و هو نهر الهند و نیل مصر و دجلة و الفرات فما سقت او استقت فهو لهم وجدت الخبر هکذا و فی العدد اشتباه من الرواة . منه ( اعلی الله مقامه ) .

(یو) البحر المطیف بالدنیا و هو افسیکون بل کل البحار کما عن بعض المحدثین .

(یز) قد اباحوا لشیعتهم ما لهم و لهم المن فی زمان الغیبة .

و الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین قد فرغ مؤلفه من تسویده فی ضحوة یوم الاحد الحادی‌عشر من شهر شعبان من شهور سنة احدی و سبعین و مأتین بعد الالف حامدا مصلیا مستغفرا ، تمت .

بسم الله الرحمن الرحیم

کتاب الزکوة و الصدقات من کتب الجامع

من مصنفات العبد الاثیم کریم بن ابرهیم و هو مشتمل علی مقصدین و خاتمة .

المقصد الاول فی زکوة الاموال و فیه مقدمة و اربعة ابواب .

المقدمة فیما یجب تقدیمه من ما یتعلق بالصدقات و فیه مسائل :

(ا) الزکوة فریضة من فرایض الله .

(ب‌) مانعها معاقب و یضرب عنقه فی دولة الحق .

(ج‌) مانعها مستحلا کافر بالله العظیم مرتد عن الاسلام .

(د) الزکوة زکوتان الظاهرة و هی المعروفة و الباطنة و هی ان لاتستأثر علی اخیک بما هو احوج الیه منک .

(ه) یجب الجود بالزکوة و بسایر الحقوق الواجبة المالیة .

(و) یحرم البخل فی اداء الحقوق الواجبة المالیة .

(ز) یستحب مؤکدا ان یفرض الرجل علی نفسه فی ماله حقا معلوما علی قدر طاقته و سعة ماله فیؤدیه ان شاء فی کل یوم و ان شاء فی کل جمعة و ان شاء فی کل شهر و یدوم علیه و یجعله للسائل و المحروم و المحروم هو الذی لیس بعقله بأس و لم‌یبسط له فی الرزق و هو محارف قد حرم کد یده فی الشراء و البیع او یصل به رحما و یقوی به ضعیفا و یحمل به کلا او یصل به اخا له فی الله او لنائبة تنوبه .

(ح‌) یکره منع الماعون و هو القرض یقرضه و المتاع یعیره و المعروف یصنعه الا ان یفسد المستعیر المتاع و کسره فلیس علی صاحبه جناح فی المنع .

(ط) یستحب صلة الارحام و الجار المسلم مؤکدا و لو کان الرحم رحما کاشحا .

(ی‌) یستحب اقراض المؤمنین قرضا حسنا .

(یا) یستحب اطعام الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا .

(یب‌) یستحب الانفاق لیلا و نهارا سرا و علانیة .

(یج‌) لایسأل الله عبدا عن صدقة بعد الزکوة و قد نسخت کل صدقة .

(ید) ماضاع مال فی بر و لا بحر الا بترک الزکوة .

(یه‌) من ادی ما افترض الله علیه فهو من اسخی الناس و البخیل من بخل بما افترض الله علیه و ان بذر فیما سواه .

الباب الاول فیمن یجب علیه الزکوة و فیه مسائل :

(ا) یجب الزکوة علی البالغ فلا زکوة علی مال الیتیم و ان اتجر به ولیه و المشهور استحبابها فیه ان اتجر به .

(ب‌) یشترط ان یکون عاقلا فان کان مجنونا فالقلم عنه مرفوع و ان اتجر ولیه بماله فالمشهور استحبابها حینئذ .

(ج‌) ان بلغ الیتیم لیس علیه لما مضی زکوة .

(د) یشترط ان یکون حرا فلو کان مملوکا له مال او وهبه سیده او کان مکاتبا لم‌یجب علیه .

(ه) یشترط التمکن من التصرف فلاتجب فی المال الضال و المفقود و المغصوب و الغائب الذی لیس فی یده و لا ید وکیله فان غاب سنین ثم عاد یستحب زکوته لسنة واحدة و ان کان یدعه متعمدا فعلیه الزکوة لکل ما مر به من السنین استحبابا .

(و) لیس علی الدین زکوة و ان کان عدم القبض من جهته استحب و کذا الودیعة .

(ز) یجب زکوة مال القرض اذا بقی حولا علی حاله علی المقترض .

(ح‌) ان باع شیئا بثمن و شرط علی المشتری زکوته لسنة واحدة او اکثر یلزم المشتری دون البایع .

(ط) ان تبرع المقرض عن المقترض بالزکوة جاز .

(ی‌) من کان علیه دین او مهر غیر موجود فی یده لیس علیه فیه زکوة .

(یا) من کان عنده ودیعة لیس علیه فیها زکوة و ان اتجر بها و روی ان حرکتها فعلیک الزکوة فان لم‌تحرکها فلیس علیک شی‌ء .

(یب‌) ایما رجل کان له مال موضوع حتی یحول علیه الحول فانه یزکیه و ان کان علیه من الدین مثله فاکثر .

(یج‌) من خلف عند اهله نفقة ان کان شاهدا فعلیه زکوته و ان کان غائبا فلا .

(ید) یجب الزکوة علی المزارع و المساقی فی حصته التی تحصل فی یده مع الشرائط .

(یه‌) من کان علیه زکوة فمات تخرج من جملة المال کسایر الدیون .

الباب الثانی فیما تجب فیه الزکوة و هی ثلثة انواع الانعام و النقدان و الغلات ففیه ثلثة مطالب و ختام :

المطلب الاول فی زکوة الانعام و فیه ثلثة فصول :

فصل فی زکوة الابل و فیه مسائل :

(ا) لیس فیما دون خمس من الابل شی‌ء .

(ب‌) اذا بلغت خمسا ففیها شاة الی عشر فاذا کانت عشرا ففیها شاتان الی خمسة‌عشر فاذا بلغت خمسة‌عشر ففیها ثلث من الغنم الی عشرین فاذا بلغت عشرین ففیها اربع من الغنم الی ان یبلغ خمسا و عشرین فاذا بلغت خمسا و عشرین ففیها خمس من الغنم و اذا بلغت ستا و عشرین ففیها بنت‌مخاض فان لم‌یکن عنده بنت‌مخاض فابن‌لبون الی ان تبلغ ستا و ثلثین فاذا بلغت ستا و ثلثین ففیها بنت‌لبون الی ان تبلغ ستا و اربعین فاذا بلغت ستا و اربعین ففیها حقة الی ان تبلغ واحدة و ستین فاذا بلغت واحدة و ستین ففیها جذعة الی ان تبلغ ستا و سبعین فاذا بلغت ستا و سبعین ففیها بنتا لبون الی ان تبلغ واحدة و تسعین فاذا بلغت واحدة و تسعین فحقتان الی ان تبلغ واحدة و عشرین و مأة فاذا بلغت واحدة و عشرین و مأة ففی کل خمسین حقة و فی کل اربعین بنت‌لبون .

(ج‌) اعلم ان بنت‌المخاض هی التی دخلت فی الثانیة و بنت‌اللبون هی التی دخلت فی الثالثة و الحقة هی التی دخلت فی الرابعة و انما سمیت حقة لانها استحقت ان یرکب ظهرها و الجذعة هی التی دخلت فی الخامسة کذا هو المنقول عن اهل اللغة و علیه بناء الفقهاء .

(د) یخیر المالک فی اخراج ما شاء بعد ان یکون علی صفة الواجب .

(ه) من بلغت ابله نصابا و لایملک ما وصفنا من صدقته من الابل فان دفع ادنی منه یعطی معه شاتین او عشرین درهما و ان دفع اعلی منه اخذ من المصدق شاتین او عشرین درهما الا ان من لم‌یکن عنده ابنة‌مخاض و عنده ابن‌لبون یدفع و لایأخذ شیئا .

(و) البخت کالعربیة .

(ز) لیس فی صغار الابل شی‌ء حتی یحول علیها الحول من یوم تنتج .

فصل فی نصاب البقر و زکوتها و فیه مسائل :

(ا) لیس فیما دون ثلثین بقرة شی‌ء .

(ب‌) اذا بلغت ثلثین ففیها تبیع و علی المشهور او تبیعة الی ان تبلغ اربعین فاذا بلغت اربعین ففیها مسنة .

(ج‌) الثلثون و الاربعون نصابان تطرح البقر علی واحد منهما او علیهما معا فان استوعباها و الا فالباقی عفو ففی الستین مثلا تبیعان طرحاً علی الثلثین و فی الثمانین مسنتان طرحاً علی الاربعین و فی السبعین تبیع و مسنة طرحاً علیهما و کذا فی الخمس و السبعین و الخمس عفو .

(د) التبیع هو الداخل فی الثانیة و التبیعة انثاها و المسنة الداخلة فی الثالثة علی ما عرفهما اهل اللغة و علیه بناء الفقهاء .

(ه) الجاموس کالبقر .

فصل فی نصب الغنم و فیها مسائل :

(ا) لیس فیها شی‌ء ما تنقص عن الاربعین .

(ب‌) اذا بلغ الغنم اربعین ففیها شاة الی ان یبلغ مأة و واحدة و عشرین فاذا بلغ مأة و واحدة و عشرین ففیها شاتان ثم کذلک الی ان یبلغ مأتین و واحدة ففیها ثلث شیاه الی ان یبلغ ثلثمأة و واحدة فاذا بلغ ثلثمأة و واحدة ففیها اربع شیاه الی اربعمأة فان بلغ اربعمأة ینظر الی المآت فیخرج لکل مأة واحدة و لیس فی النیف شی‌ء .

(ج‌) قیل لایؤخذ هرمة و لا ذات عوار و لا العوراء و لا المهلوسة و لا المکسورة فی الزکوة و یعد جمیع ذلک فی النصاب و روی لایؤخذ الاکولة و الاکولة الکبیرة من الشاة تکون فی الغنم و لا والدة و لا الکبش الفحل و لاتؤخذ هرمة و لا ذات عوار الا ان یشاء المصدق یعد صغیرها و کبیرها .

(د) لیس فی الاکیلة و لا فحل الضراب صدقة و روی کذلک فی الربی و هی التی تربی اثنین و الشاة اللبون .

(ه) کل ما لم‌یحل علیه الحول عند ربه فلا شی‌ء علیه فاذا حال علیه الحول وجب علیه .

(و) یجوز اعطاء المستحقین قیمة ما علیه من الزکوة سواء کانت من النعم ام الغلات ام النقدین ثیابا و طعاما ان کان یری ذلک خیرا لهم و روی فی اخراج الدراهم عن الحنطة و الشعیر و الذهب ایما تیسر یخرج .

(ز) الحول عرفا و لغة اثناعشر شهرا کاملا و لکن روی انه اذا دخل الشهر الثانی‌عشر فقد حال الحول و لم‌ینقل خلاف صریح عن الاصحاب فی ذلک .

(ح‌) یشترط ان یکون الغنم سائمة راعیة فی مرجها عامها الذی یقتنیها .

(ط) السخل یعتبر الحول فیها منذ یوم نتاجها .

(ی‌) لیس علی العوامل شی‌ء و لا علی الدواجن و روی علی الابل العوامل زکوة و حمل علی الاستحباب .

(یا) لایضم مال انسان الی مال غیره .

(یب‌) من باع ما فیه الزکوة یؤخذ المشتری بها و یتبع البایع او یؤدی زکوته البایع .

(یج‌) لایفرق بین مجتمع و لایجمع بین متفرق و لایحشر من ماء الی ماء .

(ید) من کان له ابل او بقر او غنم او متاع فیحول علیه الحول فتموت الابل و البقر و الغنم و یحترق المتاع لیس علیه شی‌ء اذا لم‌یفرط .

المطلب الثانی فی زکوة النقدین و فیه مسائل :

(ا) اذا بلغ الذهب عشرین مثقالا ففیها نصف مثقال جزؤ من اربعین جزءا ثم اذا زاد علیه اربعة زید عُشر ای جزؤ من اربعین جزءا و هکذا کلما یزید اربعة یزید عشر دینار .

(ب‌) اذا بلغ الفضة مأتی درهم ففیها خمسة جزؤ من اربعین جزءا و اذا زاد علیها اربعون درهما ففیها ستة و کلما یزید اربعین یزید فیها واحد .

(ج‌) یشترط ان یبقی نصاب کامل عند ربه حولا لایتحرک .

(د) یشترط ان یکون منقوشا مسکوکا فلیس فی السبایک شی‌ء و لا فی الحلی و التبر و النقر و زکوة الحلی اعارته .

(ه) لکل واحد من النقدین نصابه الخاص به و لایضم احدهما الی الآخر لتکمیل نصاب و لا شی‌ء فیما بین النصابین .

(و) لا زکوة علی المغشوش ما لم‌یبلغ الفضة فیه نصابا و ان بلغ النصاب و لم‌یدر مقدارها سبکها و اخرج زکوتها .

(ز) المال الذی لایعمل به و لایقلب تلزمه الزکوة فی کل سنة الا ان یسبک .

(ح‌) من جعل المال حلیا او سبایک فرارا من الزکوة او اشتری به عقارا فان کان قبل حلول الحول فلا شی‌ء علیه و ان کان بعد تلزمه الزکوة و کذا من وهب المال قبل الحول فرارا من الزکوة فلا شی‌ء علیه و اما بعده فتلزمه .

(ط) یجوز اخراج قیمة الذهب بالدراهم و الثیاب و الطعام و روی فی الحنطة و الشعیر و الذهب ایما تیسر یخرج .

المطلب الثالث فی زکوة الغلات و فیه مسائل :

(ا) انما یجب الزکوة فی الغلات الاربع و هی الحنطة و الشعیر و التمر و الزبیب لا غیر .

(ب‌) قیل یستحب الزکوة فی کل ما یکال .

(ج‌) یشترط النصاب النصاب ١٨۴٢٧۵ مثقالا صیرفیا ، النصاب بوزن التبریز و هو المن فی ستمأة و اثنین و سبعین مثقالا مائتان و اربعة و سبعون منا و ثمن من و نصف الثمن و ربع الثمن .

فی زکوة الغلات و هو خمسة اوسق و الوسق الوسق ٣۶٨۵۵ مثقالا .

ستون صاعا و الصاع الصاع بالوزن الصیرفی ١ ۶١۴ مثقالا .

اربعة امداد المد ١ و ١ ١۵٣ مثقالا صیرفیا .

و ستة ارطال مدنیة الرطل المدنی ١ و ١ ١٠٢ مثقالا صیرفیا .

و تسعة عراقیة الرطل العراقی ١ ۶٨ صیرفیا .

 (د) الرطل المدنی مأة و خمسة و تسعون درهما و العراقی مأة و ثلثون درهما فالصاع الف و مأة و سبعون درهما و المد مائتان و اثنان و تسعون درهما و نصف درهم .

(ه) المعروف بین الاصحاب ان الدرهم ستة دوانیق و الدانق ثمانیة حبات شعیرة من اوساطها فالدرهم ثمانیة و اربعون حب شعیرة و هو نصف الدینار و خمسه و الدینار درهم و ثلثة اسباع درهم فالدینار ثمان و ستون شعیرة و اربعة اسباع شعیرة .

(و) وقت تعلق الزکوة وقت صدق الاسم فالحنطة و الشعیر معلومان و اما التمر فهو کالزبیب علی ما یظهر مما نقل عن اهل اللغة فلایسمی تمرا الا اذا جف و اذا خرص العنب اخرج زکوته اذا کان زبیبه یبلغ النصاب کذا روی .

(ز) یشترط فی کل صنف مراعاة نصابه الخاص به فلایضم صنف منها الی صنف و یکفی الخرص فی معرفة النصاب .

(ح‌) انما تجب الزکوة علی من ملک الزرع قبل صدق الاسم الی حصوله و هو فی ملکه .

(ط) ما سقی سیحا الماء الجاری . ق .

او بعلا ارض مرتفعة تمطر فی السنة مرة . ق .

او عذیا العذی بالکسر و الفتح ارض لاتسقی الا بالمطر . ق .

ففیه العشر و ما سقی بالدوالی و الرشاء و النواضح ففیه نصف العشر .

(ی‌) ان سقی بکلا النوعین فان تساوی النوعان فنصف بالعشر و نصف بنصفه و ان سقی سقیة او سقیتین سیحا فی اثناء سقیه بالدوالی فنصف العشر .

(یا) یستثنی المؤن و اجرة الاکرة و القوام و الحفظة و غیرهم ثم ینظر فی الباقی فان بلغ النصاب یؤدی زکوته و الا فلا شی‌ء علیه .

(یب‌) یستثنی من الزراعة خراج السلطان و مقاسمته فلیس زکوته علی الزارع و انما الزکوة علیه فیما بقی فی یده بعد المقاسمة .

(یج‌) ما یتعدی السلاطین علی الزراع فان کان یأخذه من عین الزرع فلیس زکوته علی الزارع و ان کان یأخذه من غیر الزرع و لکن من جهته فان کان بعد حصول الزکوی فی یده فکذلک ظاهرا و الا فظلم ظلم و علیه زکوة ما وقع فی یده و هذه المسئلة غیر منصوصة و انما استنبطناها من الکلیات و اثبتناها لمس الحاجة الیها .

(ید) یؤخذ المؤن من وسط المال ثم ینظر المالک فی سهمه و المزارع و المساقی فی سهمه فان بلغ کل واحد منهما نصابا یؤدی صاحبه زکوته .

(یه‌) لایجوز اخراج الردی عن الجید .

(یو) یجوز اخراج القیمة عن العین بالثیاب و الطعام .

(یز) بعد ما ادی الانسان زکوة غلاته لیس علیه شی‌ء الا ان یفضل عن مؤنة سنته ففیه الخمس .

(یح‌) اذا کان البستان لاتباع غلته و تؤکل لیس علیه صدقة .

(یط) یترک للنخل المعافارة و ام‌جعرور و للحارس الذی ینطر النخل العذق و العذقان لاجره المعلوم .

(ک‌) اذا ادی زکوة حرثه او تمره فلا شی‌ء علیه بعد و ان بقیت الف عام فان حولها مالا و حال علیه الحول علیه زکوته .

(کا) یستحب الصدقة علی من حضر من اهل الخصاصة الضغث بعد الضغث و الحفنة بعد الحفنة یوم الحصاد و الصرم و هو غیر الزکوة .

(کب‌) یکره الجذاذ و الحصاد و البذر باللیل لأنه لایأتیه القانع و المعتر .

(کح‌) یکره رد السائل عند الصرم قبل ان یعطی ثلثة و یجوز بعده .

(کد) من الاسراف فی الحصاد و الجذاذ ان یصدق الرجل بکفیه جمیعا .

(که‌) یجوز اکل المار من الثمار و لایفسد و لایحمل و یستحب ثلم الحیطان لمکان المارة .

ختام فیه مسائل :

(ا) لا زکوة فی المال المضطرب و المشهور استحبابه فیه .

(ب‌) یستحب الزکوة فی الخیل الاناث السائمة و البراذین یخرج عن کل عتیق العتیق العربی و البرذون غیر العربی .

دینارین و عن کل برذون دینارا .

(ج‌) یشترط فیه الحول و السوم و الانوثة .

(د) الحلی زکوته اعارته .

(ه) المال الغایب سنین اذا عاد یزکی لسنة استحبابا .

(و) لیس فی الخضر و البقول و ما یفسد لیومه زکوة الا ان یباع بمال و یحول علیه الحول

(ز) روی الزکوة فی کل شی‌ء کیل و عمل بها بعضهم .

(ح‌) لیس فی الجوهر و اشباهه زکوة و لیس فی نقر الفضة زکوة .

(ط) روی الزکوة فی مال التجارة بشرط ان یطلب برأس ماله او زیادة فی الحول کله فان طلب بنقیصة لیست فیه الا ان یباع ثم یحول علی الثمن الحول و ان مضی له علی النقیصة احوال زکاه لحول واحد و حملت علی الاستحباب و عندی حملها علی التقیة اشبه .

(ی‌) لایجوز التجارة بمال لم‌یزکه صاحبه و انه یکفی العامل قول رب المال انه یزکیه .

(یا) لیس علی الرقیق شی‌ء اکثر من صاع من تمر اذا حال علیه الحول و لیس فی ثمنه شی‌ء حتی یحول علیه الحول .

(یب‌) روی فی ادب المصدق انطلق و علیک بتقوی الله وحده لا شریک له و لاتؤثرن دنیاک علی آخرتک و کن حافظا لما ائتمنتک علیه راعیا لحق الله فیه حتی تأتی نادی بنی فلان فاذا قدمت فانزل بمائهم من غیر ان تخالط ابیاتهم ثم امض الیهم بسکینة و وقار حتی تقوم بینهم فتسلم علیهم ثم قل لهم یا عباد الله ارسلنی الیکم ولی الله لآخذ منکم حق الله فی اموالکم فهل لله فی اموالکم من حق فتؤدوه الی ولیه فان قال لک قائل لا فلاتراجعه و ان انعم لک منهم منعم فانطلق معه من غیر ان تخیفه او تعده الا خیرا فاذا اتیت ماله فلاتداخله الا باذنه فان اکثره له فقل یا عبد الله اتأذن لی فی دخول مالک فان اذن لک فلاتدخله دخول متسلط علیه و لا عنیف به فاصدع المال صدعین ثم خیره ای الصدعین شاء فایهما اختار فلاتعرض له ثم اصدع الباقی صدعین ثم خیره فایهما اختار فلاتعرض له و لاتزال کذلک حتی یبقی ما فیه وفاء لحق الله فی ماله فاذا بقی ذلک فاقبض حق الله منه و ان استقالک فاقله ثم اخلطهما و اصنع مثل الذی صنعت اولا حتی تأخذ حق الله فی ماله فاذا قبضته فلاتوکل به الا ناصحا شفیقا امینا حفیظا غیر معنف بشی‌ء منها ثم احدر کل ما اجتمع عندک من کل ناد الینا نصیره حیث امر الله عز و جل فاذا انحدر بها رسولک فاوعز الیه ان لایحول بین ناقة و بین فصیلها و لایفرق بینهما و لایمصرن لبنها فیضر ذلک بفصیلها و لایجهدنها رکوبا و لیعدل بینهن فی ذلک و لیوردهن کل ماء یمر به و لایعدل بهن عن نبت الارض الی جواد الطرق فی الساعة التی تریح فیها و تغبق و لیرفق بهن جهده حتی تأتینا باذن الله سبحانه سحاحا سمانا غیر متعبات و لا مجهدات فنقسمهن باذن الله علی کتاب الله و سنة نبیه علی اولیاء الله فان ذلک اعظم لاجرک و اقرب لرشدک ینظر الله الیها و الیک و الی جهدک و نصیحتک لمن بعثک و بعثت فی حاجته فان رسول الله صلی الله علیه و آله قال ماینظر الله الی ولی له یجهد نفسه بالطاعة له و النصیحة له و لامامه الا کان معنا فی الرفیق الاعلی .

(یج‌) ما یأخذه السلطان من باب الزکوة و الخمس فهو محسوب عند الله و لایعید و الظاهر ان ما یأخذه سلاطین الشیعة من المالیة کان من هذا الباب ثم غلب التعدی و زاد الی ان بلغ ما بلغ و الله اعلم .

الباب الثالث فی مصارف الزکوة و فیه مسائل :

(ا) من المصارف الفقراء و المساکین و الفقیر هو الذی لایسأل الحافا و المسکین اجهد منه الذی یسأل و اهل الزمانات من الرجال و النساء و الصبیان و یشترط فیهما عدم الغنی .

(ب‌) الغنی من یجب علیه الزکوة و لکنه اذا کان له عیال و لایکفیهم النصاب یأخذ من جهة فقره من جهتهم و روی یتوسع بزکوة ماله علی عیاله و یعطی بعضها غیرهم .

(ج‌) اذا کان فقیرا یجوز ان یعطی ما یستغنی به و لایقدر بقدر .

(د) من ادعی الفقر یقبل منه و لایکلف یمینا کما زعم بعضهم .

(ه) لایعد البیت و الجاریة و الدابة و الخادم من اسباب الغنی و من کان عنده عدة الحرب یبیعها و ینفقها علی عیاله .

(و) من دفع الی غیر المستحق جهلا ثم علم ضمن حتی یؤدیها الی اهلها و له ان یسترجع

(ز) من عجل فی الزکوة قبل تمام الحول ثم ایسر المعطی قبل تمام الحول او ارتد اعاد الزکوة .

(ح‌) ان استحی الفقیر من قبول الزکوة یعطیها و لاتسمی .

(ط) من المصارف العاملون علیها یعطیهم الامام علی حسب ما یری .

(ی‌) لایستعمل بنوهاشم علی الصدقات .

(یا) من المصارف المؤلفة قلوبهم و هم قوم وحدوا الله و اقروا ظاهرا بالرسول و لمایعرفوه ببواطن قلوبهم فهم فی ذلک شکاک فیعطیهم الامام لیثبتوا .

(یب‌) الیوم لایعطی غیر العارف من الشیعة .

(یج‌) من المصارف الرقاب و هم قوم لزمتهم کفارات فی قتل الخطا و فی الظهار و فی الایمان و فی قتل صید الحرم و لیس عندهم ما یکفرون و هم مؤمنون و المکاتب الذی عجز عن مکاتبته .

(ید) یجوز شراء العبید العارفین اذا کانوا تحت شدة من مال الزکوة و عتقهم .

(یه‌) من المصارف الغارمون و هم من رکبهم دیون انفقوها فی طاعة الله من غیر اسراف و لا فساد .

(یو) یمکن المقاصة من الفقیر المدیون لک من باب الزکوة ان کان عنده وقاء من عرض او متاع او دار او یعالج عملا .

(یز) یمکن ان یقضی بالزکوة عن المیت سواء کان المیت اجنبیا او واجب النفقة .

(یح‌) من المصارف سبیل الله و هو وجوه البر و القربات اذا لم‌یمکن التوصل الیها الا بها .

(یط) و من المصارف ابن السبیل و هو الذی یکون فی الاسفار فی طاعة الله فیقطع علیه و یذهب ماله فعلی الامام ان یرده الی وطنه من مال الصدقات .

الباب الرابع فی الاحکام و فیه مسائل :

(ا) یشترط ان یکون من یعطی من الصدقات غیر ناصب .

(ب‌) یجب ان یکون من اهل الولایة العارفین المعروفین .

(ج‌) یجوز اعطاء اطفال المؤمنین بعد موتهم الی ان یبلغوا .

(د) لایجوز اعطاء واجبی النفقة علی المالک من سهم الفقراء و المساکین و هم الابوان و ان علیا و الاولاد و ان سفلوا و الزوجة و المملوک .

(ه) یجوز اعطاء من یکفی مؤنته ابوه او عمه او اخوه من الزکوة للتوسعة اذا کانوا لایوسعون علیه .

(و) الظاهر انه یجوز اعطاء واجبی النفقة من سهم الغارمین و سبیل الله و الرقاب و العاملین و غیرها اذا کانوا من اهلها و الاحتیاط لایخفی .

(ز) یجوز اعطاء واجبی النفقة للتوسعة من سهم سبیل الله .

(ح‌) یجب ان لایکون هاشمیا .

(ط) تحل الصدقة المستحبة علی الهاشمیین و کل معروف صدقة .

(ی‌) یجوز اعطاء الهاشمیین من الصدقة الواجبة اذا اضطروا الیها من باب اکل المیتة .

(یا) تحل صدقة الهاشمیین بعضهم علی بعض .

(یب‌) روی من کان ابوه من سایر الناس و امه من الهاشمیات تحل له الصدقة و لایجوز له اخذ الخمس .

(یج‌) تحل الصدقة لموالی بنی‌هاشم .

(ید) یتولی المالک التفریق او وکیله سواء کان فقیها او غیر فقیه فی زمان الغیبة و فی عصر ظهور الحق له الحکم و الامر .

(یه‌) لایجب البسط علی الاصناف .

(یو) یستحب تفضیل بعض علی بعض کتفضیل الذی لایسأل و ذی الفخر من الدین و العقل و الفقه و القرابة علی الغیر .

(یز) یستحب دفع الخف و الظلف للمتجملین و الباقی للسایرین .

(یح‌) یجب الاداء عند حلول الحول و ورد السعة فی التقدیم و التأخیر یقدمها فی اول السنة او اقل و یؤخرها خمسة اشهر و الاحوط الاعطاء قرضا ان قدم .

(یط) لا بأس ببعث الزکوة الی بلد آخر و لکن ان کان فی بلده مستحق لها و لم‌یعطه و ارسل ثم تلفت علیه ضمانها .

(ک‌) یستحب الاخراج اذا حال الحول و ان لم‌یجد له مستحقا و ان اخرجها و لم‌یسمها لأحد او سمیها او ارسل بها الیهم فذهبت فقد برئ منها .

(کا) ان اتجر بمال فیه الزکوة فلها قسطها من الربح و لا وضیعة علیها و ان عزلها و اتجر بها فهو ضامن و لها الربح .

(کب‌) من کان علیه زکوة فمات اخرج لها من صلب المال .

(کج‌) لاینبغی اعطاء الفقیر اقل من خمسة دراهم .

(کد) یجوز لمن دفع الیه مال لیفرقه فی المحاویج ان یرفع لنفسه و عیاله کاحدهم ان کان محتاجا ان لم‌یکن فی کلام الدافع قرینة تخصیص الغیر و الا فلایفعل من غیر اذنه .

(که‌) من ادی زکوة ماله الی غیر اهله یجب ان یؤدیها ثانیا و روی ان اجتهد فقد برئ و ان قصر فی الاجتهاد فی الطلب فلا .

(کو) روی من کان له رأس مال یتجر به و لایکفی ربحه مؤنة سنته یجوز له اخذ الزکوة .

(کز) و روی فی الذی له ربح لم‌یکف عیاله یعف عن الزکوة نفسه و یأخذها لمن لم‌یسعه من عیاله .

(کح‌) کل عمل عمله الرجل فی حال نصبه و ضلالته ثم من الله علیه و عرفه الولایة فانه یوجر علیه الا الزکوة فانه یعیدها لأنه وضعها فی غیر مواضعها .

(کط) ان لم‌یکن اهل الولایة فی البلد یبعث بها الیهم فان لم‌یجد من یحملها الیهم فروی انه یدفعها الی من لاینصب و روی ینتظر بها اربع سنین فان امکن الایصال و الا فیصرها صررا و یطرحها فی البحر .

(ل‌) اهل الزکوة مستضعفوا الشیعة و اما من قویت بصیرته و حسنت بالولایة لاولیاء آل‌محمد علیهم السلام ولایته و البرائة من اعدائهم معرفته فذلک الاخ فی الدین امس رحما من الآباء و الامهات و هو من آل‌محمد علیهم السلام و کلهم کالجسد الواحد لاینبغی لهم الزکوة و ینبغی البر بهم و رفعهم عنها و تنزیههم عن الاوساخ .

(لا) روی من مات و علیه زکوة و له ترکة ان اخرجت الزکوة اضرت الورثة یخرجونها فیعودون بها علی انفسهم و یدفعون شیئا الی غیرهم و روی لاتعط الزکوة کلها قرابتک و لکن اعطهم بعضها و اقسم بعضا فی سایر المسلمین و روی جواز وضع الکل فی اهل بیته و روی القرابة افضل .

(لب‌) یعطی المؤمن ثلثة‌آلاف و عشرة‌آلاف و یعطی الفاجر بقدر .

(لج‌) من اراد دفع الزکوة الی مستحق جاز له العدول الی غیره قبل التسلیم .

(لد) یستحب لمن دفع الیه صدقة لیفرقها فی مواضعها ان یقبل و یوجر .

(له‌) یجوز اعطاء الزکوة ابن العبد الحر .

(لو) من کان عنده ما یتبلغ به و علیه دین یؤدی بما عنده دینه و یقبل الصدقة .

(لز) یجوز اقراض المؤمن قبل حلول وقت الزکوة ثم احتسابه منها .

(لح‌) کل ما فرض الله فاعلانه افضل من اسراره و کل ما کان تطوعا فاسراره افضل من اعلانه و لو ان رجلا حمل زکوة ماله علی عاتقه فقسمها علانیة کان ذلک حسنا جمیلا .

(لط) لا خیر فی الصدقة الا مع النیة .

(م‌) تارک الزکوة و قد وجبت له کمانعها و قد وجبت علیه .

المقصد الثانی فی زکوة الفطرة و فیه اربعة فصول :

فصل فی من یجب علیه و فیه مسائل :

(ا) لا زکوة علی یتیم .

(ب‌) فطرة المکاتب علیه ان لم‌یکن عیالا لمولاه .

(ج‌) من حلت له الزکوة لایجب علیه زکوة الفطرة .

(د) یستحب للفقیر ان یعطی فطرته عیاله و یرددونها بینهم .

(ه) علی کل مکلف اخراج الفطرة عن کل من یعوله فی شهر رمضان و یغلق علیه بابه و ان کانوا غایبین عنه و یجوز ان یأمرهم ان یخرجوا عنه و هو غائب عنهم .

(و) من اسلم فی شهر رمضان علیه الفطرة و ان اسلم بعد خروج الشهر فلا شی‌ء علیه .

(ز) یجب علی السید الزکوة عن العبد اذا کان صاحب رأس تام و لو من رأسین .

فصل فی بیان ما یجب اخراجه و فیه مسائل :

(ا) یجب اخراج الفطرة من القوت الغالب فی بلده .

(ب‌) التمر افضل ما یدفع فی الفطرة .

(ج‌) یجزی القیمة عنه ورقا .

(د) مقدار الفطرة صاع و قد مر انه الف و مأة و سبعون درهما .

فصلفی وقت وجوبها و فیه مسائل :

(ا) تجب الفطرة بادراک آخر جزء من شهر رمضان .

(ب‌) آخر وقت الاخراج صلوة العید فان لم‌تعط الی ان دخلت الصلوة فهی صدقة .

(ج‌) رخص فی اخراجها من اول شهر رمضان الی آخره .

(د) من عزلها قبل الصلوة لیجد لها اهلا فلایضره ان بقی الی ما بعد الصلوة .

(ه) اذا اخرجها قبل الصلوة من ضمانه فقد برئ و الا فهو ضامن لها حتی یؤدیها الی اربابها .

فصل فی مصرفها و فیه مسائل :

(ا) مصرفها الفقیر العارف .

(ب‌) لایجوز ان یعطی فقیر اقل من رأس و ان کثرت فتفریقها افضل .

(ج‌) هی مخصوصة باهل الولایة فان لم‌یوجد فالضعفة و لایعدل الی غیرهم .

(د) یجوز للمالک تقسیم الزکوة لاهلها فی زمان الغیبة و فی زمان الحضور له الحکم و الامر .

خاتمة فی الصدقة و فیها مطلبان :

المطلب الاول و فیه فصلان :

فصل فی اوقات الصدقة و فیه مسائل :

(ا) یستحب التبکیر بالصدقة .

(ب‌) یستحب افتتاح النهار و اللیل بالصدقة .

(ج‌) یستحب الصدقة باللیل .

(د) یستحب الصدقة یوم الجمعة و عرفة و شهر رمضان .

(ه) یستحب الانفاق کل یوم و لو بیسیر .

(و) یکره رد السائل الذکر باللیل .

فصل فی احکام الانفاق و فیه مسائل :

(ا) تتأکد الصدقة فی حال الغنی و الفقر و ان کان علیه دین .

(ب‌) یستحب عول اهل بیت من المسلمین یشبع جوعتهم و یکسو عورتهم و یکف وجوههم عن الناس .

(ج‌) یستحب مداواة المرضی بالصدقة .

(د) یستحب الصدقة عن الطفل و امره ان یتصدق بیده بالشئ و ان قل .

(ه) یستحب للانسان ان یتصدق بیده خصوصا اذا کان مریضا .

(و) یستحب کثرة الصدقة حتی یقول قد اسرفت و لم‌یسرف .

(ز) یستحب الصدقة و لو بالقلیل و لو بتمرة و کل معروف صدقة الی غنی او فقیر و لو بان یقترض و یتصدق .

(ح‌) یستحب صدقة السر .

(ط) یستحب الصدقة فی حال الصحة و هی افضل منها فی حال المرض .

(ی‌) یستحب ابراد الکبد الحراء و لو بهیمة او نصرانی عند الضرورة الشدیدة .

(یا) یستحب الصدقة علی الرحم و لو کان کاشحا حتی انه روی لا صدقة و ذو رحم محتاج .

(یب‌) لایجوز الصدقة علی من نصب لشی‌ء من الحق او دعا الی شی‌ء من الباطل و یجوز علی مجهول الحال و من وقعت فی قلبه الرحمة .

(یج‌) یستحب اعطاء السائل و لو علی ظهر فرس .

(ید) یکره القطع علی السائل مسئلته فلولا ان المساکین یکذبون ماافلح من ردهم .

(یه‌) یجوز رد السائل بعد اعطاء ثلثة و من اعطی ثلثة فقد ادی حق یومه .

(یو) لایجوز الرجوع فی الصدقة و من اخرج بصدقة لیعطیها السائل فیجده قد ذهب فلیعطها غیره و لایردها فی ماله .

(یز) روی فی صدقة الغلام لا بأس به اذا وضعها فی موضع الصدقة .

(یح‌) اذا ناولت السائل شیئا فاسأله ان یدعو لک فانه یجاب فیک و لایجاب فی نفسه لانهم یکذبون .

(یط) لو جری المعروف علی سبعین کفا لاوجروا کلهم من غیر ان ینقص من اجر صاحبه شیئا و روی و لو تداولها اربعون‌الف انسان ثم وصلت الی المسکین کان لهم اجر کامل .

(ک‌) ینبغی مواساة المؤمن لاخیه بل ایثاره و لو عند الخصاصة و قیل لابی‌جعفر علیه السلام ان الشیعة عندنا کثیر فقال فهل یعطف الغنی علی الفقیر و هل یتجاوز المحسن عن المسی‌ء و یتواسون فقیل لا فقال لیس هؤلاء بشیعة الشیعة من یفعل هذا و قال علیه السلام ایجی‌ء احدکم الی اخیه فیدخل یده فی کیسه فیأخذه حاجته فلایدفعه قیل مااعرف ذلک فینا فقال فلا شی‌ء اذاً قیل فالهلاک اذاً فقال ان القوم لم‌یعطوا احلامهم .

(کا) ینبغی الابتداء بمن یعول ثم الادنی فالادنی .

(کب‌) یستحب تقبیل الید التی تصدق بها و ارتجاع الصدقة و تقبیلها و شمها ثم ردها فی ید السائل و تقبیل ید السائل .

(کج‌) لایجوز المن بعد الصدقة و الصنیعة .

(کد) لایجوز اللوم علی الاعطاء .

(که‌) یستحب الابتداء بالصدقة و اکثارها .

(کو) یستحب التستر عن السؤال لئلایتذللوا .

(کز) افضل الصدقة صدقة عن ظهر غنی و ابدء بمن تعول و الید العلیا خیر من الید السفلی و لایلوم الله علی الکفاف و افضل الصدقة صدقة یکون عن فضل الکف .

(کح‌) من لم‌یجد ما یتصدق به فلیتصدق بجاهه .

(کط) یستحب الصدقة باطیب المال و لایجوز الصدقة بالمال الحرام .

(ل‌) یستحب اطعام الطعام و الصدقة باحب الاشیاء الیه .

(لا) افضل الصدقة ابراد کبد حراء و سقی الماء انسانا او بهیمة .

(لب‌) روی من لم‌یستطع ان یصلنا فلیصل فقراء شیعتنا و روی صالحی موالینا یکتب له ثواب صلتنا و من لم‌یستطع ان یزورنا فلیزر صلحاء اخواننا و روی صالحی موالینا یکتب له ثواب زیارتنا .

المطلب الثانی فی الفقراء و فیه مسائل :

(ا) یستحب الاستغناء عن الناس و ترک طلب الحوائج منهم و الیأس مما فی ایدیهم .

(ب‌) من شکی الحاجة الی مؤمن فقد شکی الی الله و من شکا الی کافر فقد شکا الله .

(ج‌) لاتحل المسئلة الا فی احدی ثلث دم مفجع او دین مقرح او فقر مدقع .

(د) الحوائج امانة من الله فی صدور العباد فمن کتمها کتبت له عبادة و ایاک ان تخبر الناس بکل حالک فتهون علیهم .

(ه) یکره السؤال فی المجالس و هو سبب تبخیل الناس .

(و) یکره المسألة مع الاحتیاج کائنة ما کانت .

(ز) یحرم المسألة من غیر حاجة .

تم کتاب الزکوة علی ید مصنفه کریم بن ابرهیم فی لیلة الاثنین الثامن و العشرین من شهر ذی‌القعدة من شهور سنة ١٢۶۵ حامدا مصلیا مستغفرا .

تمت .

 

  نظرات ()
مطالب اخیر تراحم وپیشی گرفتن در حرم تراحم وپیشی گرفتن در حرم ابزار جادوگران تفسیر گوشی قضاوت کانال طتنجیه ماجرای طلوع وغروب طلسم ترجمه جامع الاحکام کاذب ضلالت
کلمات کلیدی وبلاگ