سما
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سما
آرشیو وبلاگ
      اعتقادی (بنام خدا آزادی وبلاکهای ((طتنجیه )) برای خداست و بهیچ حزب وگروهی وابسته نیست . سما .)
مقتل الحسین علیه السلام نویسنده: سما - شنبه ٥ آذر ۱۳٩٠

 

                              بسم الله الرحمن الرحیم 

 

 

 

 

 

الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم ابد الآبدین و دهر الداهرین .

 

 

و بعد یقول العبد الاثیم کریم بن ابرهیم انی لما رأیت کثرة اختلاف النقلة و الروات فی اخبار مصائب الحسین علیه السلام حتی انه بلغ اختلافهم الی مناکیر یجل ساحة المعصومین علیهم السلام عنها بل و اکابر شیعتهم بل و ضعفاؤهم بل و ادنی الشجعان و اقل الفرسان احببت ان اجمع رسالة فیما روی عن المعصومین سلام الله علیهم فیها معرضا عما نقله النقلة و اهل التواریخ المتبعون لکل اثروالمتکلون علی کل خبر نظرا الی ان من حضر الطف من المؤمنین الثقات قد قتل و لا خبر عنه و من بقی من الکفرة الفجرة لا عبرة بنقلهم لأنهم یطرون فی مدح امثالهم و قدح آل‌محمد علیهم السلام و من لم‌یحضر الطف لا علم له بما حدث فیها فانحصر الامر فی الروایة عن اهل البیت علیهم السلام فاقتصرت فی النقل عن وقایع الطف بما نقل عنهم سلام الله علیهم و فی ما سوی ذلک ربما نذکر ما روی عن غیرهم مما لیس فیه نقص علیهم و لا قدح فیهم و فصلتها الی ابواب .


باب تاریخ ولادته

الشیخ عبدالله بن نورالله من مصباح المتهجد بسنده عن حسین بن زید عن جعفر بن محمد علیهما السلام قال ولد الحسین بن علی علیهما السلام لخمس لیال خلون من شعبان سنة اربع من الهجرة و عنه خرج الی القاسم بن العلاء الهمدانی وکیل ابی‌محمد علیه السلام ان مولانا الحسین علیه السلام ولد یوم الخمیس لثلث خلون من شعبان ه‍ ، و لعل الترجیح للتوقیع لأن الخبر الاول ظاهر فی التقیة لکون لحن الراوی غیر لحن الشیعة کما هو ظاهر للمتتبع فی الاخبار ثم ذکر الشیخ المذکور اقوالا مختلفة عن الکتب و اهل السیر لایعبؤ بها بوجه فلا حاجة الی ذکرها .

باب حمله علیه السلام و کیفیة ولادته

الشیخ عبدالله بن نورالله باسناده الذی ذکره عن الصادق علیه السلام انه قال کان ملک من الملائکة یقال له صلصائیل بعثه الله فی بعث فابطأ فسلبه ریشه و دق جناحه و اسکنه فی جزیرة من جزائر البحر الی لیلة ولد الحسین علیه السلام فنزلت الملئکة و استأذنت الله فی تهنیة جده رسول الله و تهنیة امیرالمؤمنین و فاطمة علیهما السلام فأذن الله لهم فنزلوا افواجا من العرش و من سماء الی سماء فمروا بصلصائیل و هو ملقی بالجزیرة فلما نظروا الیه وقفوا فقال لهم یا ملئکة ربی الی این تریدون و فیم هبطتم فقالت له الملئکة یا صلصائیل قد ولد فی هذه اللیلة اکرم مولود ولد فی الدنیا بعد جده رسول الله و ابیه علی و امه فاطمة و اخیه الحسن و هو الحسین و قد استاذننا الله فی تهنیة حبیبه محمد صلی الله علیه و آله لولده فأذن لنا فقال صلصائیل یا ملئکة الله انی اسئلکم بالله ربنا و ربکم و بحبیبه محمد صلی الله علیه و آله و بهذا المولود ان تحملونی معکم الی حبیب الله و تسئلونه و اسئله ان یسئل الله بحق هذا المولود الذی وهبه الله له ان یغفر لی خطیئتی و یجبر کسر جناحی و یردنی الی مقامی مع الملئکة المقربین فحملوه و جاؤا به الی رسول الله صلی الله علیه و آله فهنوه بابنه الحسین علیه السلام و قصوا علیه قصة الملک و سئلوه مسئلة الله و الاقسام علیه بحق الحسین علیه السلام ان یغفر له خطیئته و یجبر کسر جناحه و یرده الی مقامه مع الملئکة المقربین فقام رسول الله صلی الله علیه و آله فدخل علی فاطمة فقال لها ناولینی ابنی الحسین علیه السلام فاخرجته الیه مقموطا یناغی جده رسول الله صلی الله علیه و آله فخرج به الی الملئکة فحمله علی بطن کفه فهللوا و کبروا و حمدوا الله و اثنوا علیه فتوجه به الی القبلة نحو السماء فقال اللهم انی اسئلک بحق ابنی الحسین ان تغفر لصلصائیل خطیئته و اجبر کسر جناحه و رده الی مقامه مع الملئکة المقربین فتقبل الله تعالی من النبی صلی الله علیه و آله ما اقسم به علیه و غفر لصلصائیل خطیئته و جبر کسر جناحه و رده الی مقامه مع الملئکة المقربین و من الامالی للصدوق بسنده عن ابرهیم بن شعیب قال سمعت اباعبدالله علیه السلام یقول ان الحسین بن علی علیهما السلام لما ولد امر الله عز و جل جبرئیل علیه السلام ان یهبط فی الف من الملئکة فیهنئ رسول الله صلی الله علیه و آله من الله و من جبرئیل قال فهبط جبرئیل فمر علی جزیرة فی البحر فیها ملک یقال له فطرس کان من الحملة بعثه الله عز و جل فی شئ فابطأ علیه فکسر جناحه و القاه فی تلک الجزیرة فعبد الله تبارک و تعالی فیها سبعمائة عام حتی ولد الحسین بن علی علیهما السلام فقال الملک لجبرئیل یا جبرئیل این ترید قال ان الله عز و جل انعم علی محمد صلی الله علیه و آله بنعمة فبعثت اهنیه من الله و منی فقال یا جبرئیل احملنی معک لعل محمدا صلی الله علیه و آله یدعو لی فحمله قال فلما دخل جبرئیل علیه السلام علی النبی هنأه من الله عز و جل و منه و اخبره بحال فطرس فقال النبی صلی الله علیه و آله قل له تمسح بهذا المولود و عد الی مکانک قال فتمسح فطرس بالحسین بن علی علیهما السلام و ارتفع فقال یا رسول الله اما ان امتک ستقتله و له علی مکافاة الایزوره زایر الا ابلغته عنه و لایسلم علیه مسلم الا ابلغته سلامه و لایصلی علیه مصل الا ابلغته صلوته ثم ارتفع ه‍ ، لا تنافی بین هذا الخبر مع الخبر الاول فانهما ملکان و القصة قصتان و قد جری ذلک لکل من صلصائیل و فطرس و من السرایر عن جامع البزنطی عن مولی سدیر عن ابی‌عبدالله علیه السلام و عن رجل من اصحابنا عن ابیه عن ابی‌عبدالله علیه السلام و ذکره غیر واحد من اصحابنا ان اباعبدالله علیه السلام قال ان فطرس ملک کان یطوف بالعرش فتلکئ تلکأ : تبطیفی شئ من امر الله فقص جناحه و رمی به علی جزیرة من جزایر البحر فلما ولد الحسین علیه السلام هبط جبرئیل الی رسول الله صلی الله علیه و آله یهنیه بولادة الحسین علیه السلام فمر به فعاذ بجبرئیل فقال قد بعثت الی محمد اهنیه بمولود ولد له فان شئت حملتک الیه فقال قد شئت فحمله فوضعه بین یدی رسول الله صلی الله علیه و آله فبصبص باصبعه الیه فقال رسول الله صلی الله علیه و آله امسح جناحک بحسین فمسح جناحه بحسین فعرج و من الکافی بسنده الی زرارة عن ابی‌عبدالله علیه السلام فی حدیث قال اذا سقط لستة اشهر فهو تام و ذلک ان الحسین بن علی علیه السلام ولد و هو ابن ستة اشهر و من امالی الطوسی بسنده عن هشام بن سالم عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال حمل الحسین بن علی ستة اشهر و ارضع سنتین و هو قول الله عز و جل و وصینا الانسان بوالدیه حسنا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلثون شهرا ، و من الکافی بسنده عن عبدالرحمن عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان بین الحسن و الحسین علیهما السلام طهر و کان بینهما فی المیلاد ستة اشهر و عشرا و من عیون الاخبار بسنده عن الرضا علیه السلام عن آبائه عن علی بن الحسین علیه السلام عن اسماء بنت عمیس فی حدیث طویل فی ولادة الحسن علیه السلام الی ان قال فلما کان بعد حول ولد الحسین علیه السلام و جاء النبی فقال یا اسماء هلمی ابنی فدفعته الیه فی خرقة بیضاء فأذن فی اذنه الیمنی و اقام فی الیسری و وضعه فی حجره فبکی فقالت اسماء قلت فداک ابی و امی مم بکاؤک قال علی ابنی هذا قلت انه ولد الساعة یا رسول الله فقال تقتله الفئة الباغیة من بعدی لاانالهم الله شفاعتی ثم قال یا اسماء لاتخبری فاطمة بهذا فانها قریبة عهد بولادته ثم قال لعلی علیه السلام ای شئ سمیت ابنی قال ماکنت لاسبقک باسمه یا رسول الله و قد کنت احب ان اسمیته حرباً فقال النبی صلی الله علیه و آله و لااسبق باسمه ربی عز و جل ثم هبط جبرئیل (ع) فقال یا محمد العلی الاعلی یقرء السلام علیک و یقول لک علی منک کهرون من موسی سم ابنک هذا باسم ابن هرون قال النبی صلی الله علیه و آله و ما اسم ابن هرون قال شبیر قال النبی صلی الله علیه و آله لسانی عربی قال جبرئیل علیه السلام سمه الحسین فسماه الحسین فلما کان یوم سابعه عق عنه النبی صلی الله علیه و آله بکبشین املحین و اعطی القابلة فخذا و دینارا ثم حلق رأسه و تصدق بوزن الشعر ورقا و طلی رأسه بالخلوق فقال یا اسماء الدم فعل الجاهلیة .

باب رضاعه علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله رحمه الله من امالی الصدوق بسنده عن عبدالله بن سنان عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال اقبل جیران ام‌ایمن الی رسول الله صلی الله علیه و آله فقالوا یا رسول الله ان ام‌ایمن لم‌تنم البارحة من البکاء لم‌تزل تبکی حتی اصبحت قال فبعث رسول الله صلی الله علیه و آله الی ام‌ایمن فجاءته فقال لها یا ام‌ایمن لاابکی الله عینک ان جیرانک اتونی و اخبرونی انک لم‌تزلی اللیلة تبکین اجمع فلاابکی الله عینیک ما الذی ابکاک قالت یا رسول الله صلی الله علیه و آله رأیت رؤیا عظیمة شدیدة فلم‌ازل ابکی اللیلة اجمع فقال لها رسول الله صلی الله علیه و آله فقصیها علی رسول الله فَاِنّ الله و رسوله اعلم فقالت تعظم علی ان اتکلم بها فقال لها ان الرؤیا لیست علی ما تری فقصتها علی رسول الله صلی الله علیه و آله قالت رأیت فی لیلتی هذه کأن بعض اعضائک مُلقاً فی بیتی فقال لها رسول الله صلی الله علیه و آله نامت عینک یا ام‌ایمن تلد فاطمة الحسین فتربینه و تلینه فیکون بعض اعضائی فی بیتک فلما ولدت فاطمة الحسین علیه السلام فکان یوم السابع امر رسول الله صلی الله علیه و آله فحلق رأسه و تصدق بوزن شعره فضة و عق عنه ثم هیأته ام‌ایمن و لفته فی برد رسول الله صلی الله علیه و آله ثم اقبلت به الی رسول الله صلی الله علیه و آله فقال مرحبا بالحامل و المحمول یا ام‌ایمن هذا تأویل رؤیاک و من علل الشرایع باسناده عن عبدالرحمن الهاشمی قال قلت لابی‌عبدالله علیه السلام جعلت فداک من این جاء لولد الحسین علیه السلام الفضل علی ولد الحسن و هما یجریان فی شرع واحد فقال لااریکم تأخذون به ان جبرئیل نزل علی محمد صلی الله علیه و آله و ماولد الحسین علیه السلام بعد فقال له یولد لک غلام تقتله امتک من بعدک فقال یا جبرئیل لا حاجة لی فیه فخاطبه ثلثا ثم دعا علیا علیه السلام فقال له ان جبرئیل یخبرنی عن الله عز و جل انه یولد لک غلام تقتله امتی من بعدک فقال لا حاجة لی فیه یا رسول الله فخاطب علیا ثلثا ثم قال انه یکون فیه و فی ولده الامامة و الوراثة و الخزانة فارسل الی فاطمة علیها السلام ان الله یبشرک بغلام تقتله امتی من بعدی فقالت فاطمة لیس لی حاجة الیه یا ابه فخاطبها ثلثا ثم ارسل الیها لا بد ان یکون فیه الامامة و الوراثة و الخزانة فقالت له رضیت عن الله عز و جل فعلقت و حملت بالحسین علیه السلام فحملت ستة اشهر ثم وضعته و لم‌یعش مولود قط لستة اشهر غیر الحسین بن علی علیه السلام و عیسی بن مریم فکفلته ام‌سلمة و کان رسول الله صلی الله علیه و آله یأتیه فی کل یوم فیضع لسانه فی فم الحسین علیه السلام فیمصه حتی یروی فانبت الله عز و جل لحمه من لحم رسول الله صلی الله علیه و آله و لم‌یرضع من فاطمة علیها السلام و لا من غیرها لبنا قط فلما انزل الله تبارک الله و تعالی فیه و حمله و فصاله ثلثون شهرا حتی اذا بلغ اشده و بلغ اربعین سنة قال رب اوزعنی ان اشکر نعمتک التی انعمت علی و علی والدی و ان اعمل صالحا ترضیه و اصلح لی فی ذریتی فلو قال اصلح لی ذریتی کانوا کلهم ائمة و لکن خص هکذا و من الکافی بسنده عن محمد بن عمر الزیات عن رجل من اصحابنا عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال لم‌یرضع الحسین من فاطمة و لا من انثی کان یؤتی به النبی صلی الله علیه و آله فیضع ابهامه فی فیه فیمص منها ما یکفیه الیومین و الثلث فنبت لحماً للحسین من لحم رسول الله صلی الله علیه و آله و دمه و لم‌یولد لستة اشهر الا عیسی بن مریم و الحسین بن علی علیه السلام و منه عن الرضا علیه السلام ان النبی کان یؤتی بالحسین علیه السلام فیلقمه لسانه فیمصه فیجتزی به و لم‌یرضع من انثی ه‍ .

باب عقیقته و حلق رأسه

الشیخ عبدالله من الکافی بسنده عن عاصم الکوفی قال سمعت اباعبدالله علیه السلام یذکر عن ابیه علیه السلام ان رسول الله صلی الله علیه و آله عق عن الحسن بکبش و عن الحسین بکبش و اعطی القابلة شیئا و حلق رأسهما یوم سابعهما و وزن شعرهما و تصدق بوزنه فضة و من عیون الاخبار بسنده عن الرضا علیه السلام عن آبائه عن علی بن الحسین علیهما السلام فی حدیث الی ان قال فی ولادة الحسین علیه السلام فلما کان یوم سابعه عق عنه النبی صلی الله علیه و آله بکبشین املحین و اعطی القابلة فخذا و دینارا ثم حلق رأسه و تصدق بوزن الشعر ورقا و طلی رأسه بالخلوق فقال یا اسماء الدم فعل الجاهلیة .

باب محبة الرسول صلی الله علیه و آله له علیه السلام

الشیخ عبدالله من کشف الغمة عن الترمدی و هو من علماء العامة بسنده عن معلی بن مرة قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله حسین منی و انا من حسین احب الله من احب حسینا حسین سبط من الاسباط و من بعض مؤلفات اصحابنا عن هشام بن عروة عن ام‌سلمة انها قالت رأیت رسول الله صلی الله علیه و آله یلبس ولده الحسین علیه السلام حلة و لیست من ثیاب الدنیا فقلت یا رسول الله ما هذه الحلة فقال هذه هدیة اهداها الی ربی للحسین علیه السلام و ان لحمتها من زغب جناح جبرئیل و ها انا البسه ایاها و ازینه بها فان الیوم یوم الزینة و انی احبه و من المناقب لابن شهراشوب عن تفسیر النقاش باسناده عن ابن‌عباس قال کنت عند النبی صلی الله علیه و آله و علی فخذه الایسر ابنه ابرهیم و علی فخذه الأیمن الحسین بن علی علیه السلام و هو تارة یقبل هذا و تارة یقبل هذا اذ هبط جبرئیل بوحی من رب العالمین فلما سری عنه قال اتانی جبرئیل من ربی فقال یا محمد ان ربک یقرء علیک السلام و یقول لست اجمعهما لک فافد احدهما بصاحبه فنظر النبی صلی الله علیه و آله الی ابرهیم فبکی و نظر الی الحسین علیه السلام فبکی و قال ان ابرهیم امّه اَمَة و متی مات لم‌یحزن علیه غیری و الحسین امه فاطمة و ابوه علی بن عمی لحمی و دمی لو مات حزنت بنتی و حزن ابن عمی و حزنت انا علیه و انا اوثر حزنی علی حزنهما یا جبرئیل یقبض ابرهیم فدیته للحسین و قال یقبض بعد ثلث فکان النبی اذا رأی الحسین مقبلا قبله و ضمه الی صدره و رشف ثنایاه و قال فُدیت من فدیته بابنی ابرهیم و من امالی الصدوق بسنده عن ابن ابی‌نعیم قال شهدت ابن عمر و اتاه رجل فسئله عن دم البعوضة فقال من انت قال من اهل العراق قال انظروا الی هذا یسئلنی عن دم البعوضة و قد قتلوا ابن رسول الله صلی الله علیه و آله و سمعت رسول الله صلی الله علیه و آله یقول انهما ریحانتی من الدنیا یعنی الحسن و الحسین علیهما السلام و منه بسنده عن حذیفة بن الیمان قال رأیت النبی صلی الله علیه و آله اخذ بید الحسین بن علی علیه السلام و هو یقول یا ایها الناس هذا الحسین بن علی فاعرفوه فو الذی نفسی بیده انه لفی الجنة و محبیه فی الجنة و محبی محبیه فی الجنة و من کامل الزیارة بسنده عن ابی‌ذر الغفاری رحمة الله علیه قال رأیت رسول الله صلی الله علیه و آله یقبل الحسین بن علی علیه السلام و هو یقول من احب الحسن و الحسین و ذریتهما مخلصا لم‌تلفح النار وجهه و لو کانت ذنوبه بعدد رمل عالج الا ان یکون ذنبا یخرجه من الایمان .

باب ذکر بعض فضائله الظاهرة و آیاته الباهرة

الشیخ عبدالله من کتاب التخریج لابن شهراشوب بسنده عن ابن‌عباس قال رأیت الحسین علیه السلام قبل ان یتوجه الی العراق علی باب الکعبة و کف جبرئیل فی کفه و جبرئیل ینادی هلموا الی بیعة الله عز و جل و عن بصایر الدرجات بسنده عن صالح بن میثم الاسدی قال دخلت انا و عبایة بن ربعی علی امرأة فی بنی والبة قد احترق وجهها من السجود فقال لها عبایة یا حبابة هذا ابن اخیک قالت و ای اخ قال صالح بن میثم قالت ابن اخی والله حقا یا بن اخی الااحدثک حدیثا سمعته من الحسین بن علی علیهما السلام قال قلت بلی یا عمة قالت کنت زوارة للحسین بن علی علیه السلام قالت فحدث بین عینی وضح فشق ذلک علی و احتبست علیه ایاما فسأل عنی ما فعلت حبابة الوالبیة فقالوا انها حدث بین عینیها فقال لاصحابه فامضوا الیها فجاء مع اصحابه حتی دخل علی و انا فی مسجدی هذا قال یا حبابة ما ابطأ بک علی قلت یا بن رسول الله حدث هذا بی فکشفت القناع فتفل فیه الحسین علیه السلام بن علی علیهما السلام فقال یا حبابة احدثی لله شکرا فان الله قد درأه عنک قال فخررت لله ساجدة قالت فقال یا حبابة ارفعی رأسک و انظری فی مرآتک قالت فرفعت رأسی فلم‌احس منه شیئا قالت فحمدت الله فنظر الی فقال یا حبابة نحن و شیعتنا علی الفطرة و سایر الناس منها براء و من التهذیب بسنده عن ایوب بن اعین عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان امرأة کانت تطوف و خلفها رجل فاخرجت ذراعها فمال بیده حتی وضعها علی ذراعها فاثبت الله ید الرجل فی ذراعها حتی قطع الناس الطواف و ارسل الی الامیر و اجتمع الناس و ارسل الی الفقهاء فجعلوا یقولون اقطع یده فهو الذی جنی الجنایة فقال هیهنا احد من ولد محمد رسول الله صلی الله علیه و آله فقالوا الحسین بن علی علیهما السلام قدم اللیلة فارسل الیه فدعاه فقال انظر ما لقی ذان فاستقبل القبلة و رفع یدیه فمکث طویلا یدعو ثم جاء الیهما حتی خلص یدها فقال الامیر الاتعاقبه بما صنع قال لا و من المناقب لابن شهراشوب عن زرارة بن اعین قال سمعت اباعبدالله یحدث عن آبائه علیهم السلام ان مریضا شدید الحمی عاده الحسین علیه السلام فلما دخل من باب الدار طارت الحمی عن الرجل فقال رضیت بما اوتیتم به حقا حقا و الحمی تهرب عنکم فقال له الحسین علیه السلام والله ماخلق الله شیئا الا و قد امره بالطاعة لنا ثم قال یا کباسة قال فاذا نحن نسمع الصوت و لانری الشخص یقول لبیک قال الیس امیرالمؤمنین امرک ان لاتقربی الا عدوا و مذنبا لکی تکونی کفارة لذنوبه فما بال هذا و کان المریض عبدالله بن شداد بن هادی اللیثی و عنه بسنده عن صفوان بن مهران قال سمعت الصادق علیه السلام یقول رجلان اختصما فی زمن الحسین علیه السلام فی امرأة و ولدها فقال هذا لی و قال هذا لی فمر بهما الحسین علیه السلام فقال لهما فیما تمرجان قال احدهما ان الامرأة لی و قال الآخر ان الولد لی فقال للمدعی الاول اقعد فقعد و کان الغلام رضیعا فقال الحسین علیه السلام یا هذه اصدقی من قبل ان یهتک الله سترک فقال هذا زوجی و الولد له و لااعرف هذا فقال علیه السلام یا غلام ما تقول هذه انطق باذن الله فقال له ما انا لا لهذا و لا لهذا و ما ابی الا راعی لآل فلان فامر علیه السلام برجمها قال الصادق علیه السلام فلم‌یسمع احد نطق ذلک الغلام بعدها و من الخرایج و الجرایح بسنده عن ابی‌خالد الکابلی عن یحیی بن ام‌الطویل قال کنا عند الحسین علیه السلام اذ دخل علیه شاب یبکی فقال الحسین علیه السلام ما یبکیک قال ان والدتی توفیت فی هذه الساعة و لم‌توص و لها مال و کانت قد امرتنی ان لااحدث فی امرها شیئا حتی اعلمک خبرها فقال الحسین علیه السلام قوموا حتی نصیر الی هذه الحرة فقمنا معه حتی انتهی الی باب البیت الذی توفیت فیه المرأة مسجاة فاشرف علی البیت و دعا الله لیحییها حتی توصی بما تحب من وصیتها فاحیاها الله فاذن المرأة جلست علی مخدة ثم قال لها وصی یرحمک الله فقالت یا بن رسول الله لی من المال کذا و کذا فی مکان کذا و کذا فقد جعلت ثلثه الیک لتضعه حیث شئت من اولیائک و الثلثان لابنی هذا ان علمت انه من موالیک و اولیائک و ان کان مخالفا فخذه الیک فلا حق للمخالفین فی اموال المؤمنین ثم سئلته ان یصلی علیها و ان یتولی امرها ثم صارت المرأة میتة کما کانت و من المناقب لابن شهراشوب عن الاصبغ بن نباتة قال سئلت الحسین علیه السلام فقلت سیدی اسئلک عن شئ انا به موقن و انه من سر الله و انت المسرور الیه ذلک السر فقال یا اصبغ اترید ان تری مخاطبة رسول الله لابی‌دون یعنی ابی‌بکر .یوم مسجد قبا قال هذا الذی اردتُ قال قم فاذا انا نعود بالکوفة فنظرت فاذا المسجد من قبل ان یرتد الی بصری فتبسم فی وجهی ثم قال یا اصبغ ان سلیمان بن داود اعطی الریح غدوها شهر و رواحها شهر و انا قد اعطیت اکثر مما اعطی سلیمان فقلت صدقت والله یا بن رسول الله فقال نحن الذین عندنا علم الکتاب و بیان ما فیه و لیس عند احد من خلقه ما عندنا لانا اهل سر الله فتبسم فی وجهی ثم قال نحن آل الله و ورثة رسول الله فقلت الحمد لله علی ذلک ثم قال لی ادخل فدخلت فاذا انا برسول الله صلی الله علیه و آله محتبی فی المحراب بردائه فنظرت فاذا انا بامیرالمؤمنین علیه السلام قابض علی تلابیب الاعسر فرأیت رسول الله صلی الله علیه و آله یعض علی الانامل و یقول بئس الخلف خلفتنی انت و اصحابک علیکم لعنة الله و لعنتی و من عیون المعجزات جعفر بن محمد بن عمارة عن ابیه عن الصادق علیه السلام عن ابیه عن جده علیهم السلام قال جاء اهل الکوفة الی علی علیه السلام فشکوا الیه امساک المطر و قالوا له استسق لنا فقال للحسین علیه السلام قم و استسق فقام و حمد الله و اثنی علیه و صلی علی النبی صلی الله علیه و آله و قال اللهم معطی الخیرات و منزل البرکات ارسل السماء علینا مدرارا و اسقنا غیثا مغرارا و اسقنا غدقا مجللا سیحا سقوطا فجّاجا تنعش به الضعیف من عبادک و تحیی به المیت من بلادک آمین یا رب العالمین فمافرغ علیه السلام من دعائه حتی غاث الله تعالی غیثا بغتة و اقبل اعرابی من بعض نواحی الکوفة فقال ترکت الاودیة و الآکام یموج بعضها فی بعض و منه عن جعفر بن محمد بن عمارة عن ابیه عن عطاء بن التنایب عن اخیه قال شهدت یوم الحسین یعنی عاشورا صلوات الله علیه فاقبل رجل من تیم یقال له عبدالله بن جویرة فقال یا حسین فقال علیه السلام ما تشاء فقال ابشر بالنار فقال علیه السلام کلا انی اقدم علی رب غفور و شفیع مطاع و انا من خیر الی خیر من انت فقال انا ابن جویرة فرفع یده الحسین علیه السلام حتی رأینا بیاض ابطیه و قال اللهم جرّه الی النار فغضب ابن جویرة فحمل علیه فاضطرب به فرسه فی جدول و تعلق رجله بالرکاب و وقع رأسه فی الارض و نفر الفرس فاخذ یعدو به و یضرب رأسه بکل حجر و شجر و انقطعت قدمه و ساقه و فخذه و بقی جانبه الآخر متعلقا فی الرکاب فصار لعنه الله الی الجحیم و من الخرایج و الجرایح بسنده عن یعقوب بن جعفر بن ابرهیم الجعفری عن ابی‌ابرهیم علیه السلام قال خرج الحسن و الحسین علیهما السلام حتی اتیا نخل العجوة للخلاء فهویا الی مکان و ولی کل واحد منهما بظهره الی صاحبه فرمی الله بینهما بجدار یستر احدهما عن صاحبه فلما قضیا حاجتهما ذهب الجدار و ارتفع عن موضعه و صار فی الموضع عین ماء و خشبان فتوضیا و قضیا ما ارادا ثم انطلقا حتی صارا فی بعض الطریق عرض لهما رجل فظ غلیظ فقال لهما ماخفتما عدوکما من این جئتما فقال انهما جاءا للخلاء فهم بهما فسمعوا صوتا یقول یا شیطان تناوی تعادی ابنی محمد صلی الله علیه و آله و قد علمت بالامس ما فعلت و ناویت امهما و احدثت فی دین الله و سلکت عن الطریق و اغلظ له الحسین علیه السلام فهوی بیده لیضرب وجه الحسین علیه السلام فایبسها الله من منکبه فاهوی بالیسری ففعل الله به مثل ذلک فقال اسئلکما بحق ابیکما و جدکما لما دعوتما الله ان یطلقنی فقال الحسین علیه السلام اللهم اطلقه و اجعل له فی هذا عبرة و اجعل ذلک علیه حجة فاطلق الله یده فانطلق قدامهما حتی اتیا علیا علیه السلام و اقبل علیه بالخصومة فقال این دسستهما و کان هذا بعد یوم السقیفة بقلیل فقال علی علیه السلام ماخرجا الا الی الخلاء و جذب رجل منهم علیا علیه السلام حتی شق ردائه فقال الحسین علیه السلام للرجل لااخرجک الله من الدنیا حتی تبتلی بالدیاثة فی اهلک و ولدک و قد کان الرجل قاد ابنته الی رجل من اهل العراق الحدیث ، و علی ما افهم من لحن الخبر ان ذلک الرجل الفظ کان علیه اللعنة و منه بسنده عن ابن هرون بن صدقة عن الصادق علیه السلام عن آبائه علیهم السلام قال اذا اراد الحسین علیه السلام ان ینفذ غلمانه فی بعض اموره قال لهم لاتخرجوا یوم کذا اخرجوا یوم کذا فانکم ان خالفتمونی قطع علیکم فخالفوه مرة فقتلهم اللصوص و اخذوا ما معهم و اتصل الخبر الی الحسین علیه السلام فقال لقد حذرتهم فلم‌یقبلوا منی ثم قام من ساعته و دخل علی الوالی فقال الوالی بلغنی قتل غلمانک فآجرک الله فیهم فقال الحسین علیه السلام فانی ادلک علی من قتلهم فاشدد یدک بهم قال أ و تعرفهم یا بن رسول الله قال نعم کما اعرفک و هذا منهم فاشار بیده الی رجل واقف بین یدی الوالی فقال الرجل و من این تصدقنی بهذا و من این تعرف انی منهم فقال له الحسین علیه السلام ان انا صدقتک تصدقنی قال نعم والله لاصدقنک فقال خرجت و من معک فلان و فلان و ذکرهم کلهم فمنهم اربعة من موالی المدینة و الباقون من جیشان المدینة فقال الوالی و رب القبر و المنبر لتصدقنی او لأمزقن لحمک بالسیاط فقال الرجل والله ماکذب الحسین و صدق و کأنه کان معنا فجمعهم فاقروا جمیعا فضرب اعناقهم .

باب سخاوته علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله رحمه الله من المناقب عن عمرو بن دینار قال دخل الحسین علیه السلام علی اسامة بن زید و هو مریض و هو یقول واغماه فقال له الحسین علیه السلام و ما غمک یا اخی قال دینی و هو ستون‌الف درهم فقال الحسین علیه السلام هو علی قال انی اخشی ان اموت فقال الحسین علیه السلام لن‌تموت حتی اقضیها عنک قال فقضاها قبل موته و وفد اعرابی المدینة فسأل عن اکرم الناس بها فدل علی الحسین علیه السلام فدخل المسجد فوجده مصلیا فوقف بازائه و انشأ :

لم‌یخب الآن من رجاک و من‌ حرک من دون بابک الحلقة

انت رجائی و انت معتمدی‌ ابوک قد کان قاتل الفسقة

لولا الذی کان من اوائلکم‌ کانت علینا الجحیم منطبقة

قال فسلم الحسین علیه السلام و قال یا قنبر هل بقی من مال الحجاز شئ قال نعم اربعة‌آلاف دینار فقال هاتها قد جاء من هو احق بها منا ثم نزع بردیه و لف الدنانیر فیها و اخرج یده من شق الباب حیاء من الاعرابی و انشأ :

خذها فانی الیک معتذر و اعلم بانی علیک ذو شفقة

لو کان فی سیرنا الغداة عصا امست سمانا علیک مندفقة

لکن ریب الزمان ذو غیر و الکف منی قلیلة النفقة

قال فاخذها الاعرابی و بکا فقال له لعلک استقللت ما اعطیناک قال لا و لکن کیف یأکل التراب جودک و منه عن شعیب بن عبدالرحمن الخزاعی قال وجد علی ظهر الحسین بن علی علیهما السلام یوم الطف اثر فسألوا زین‌العابدین علیه السلام عن ذلک فقال هذا مما کان ینقل الجراب علی ظهره الی منازل الارامل و الیتامی و المساکین و روی ان عبدالرحمن السلمی کان معلما للاولاد بالمدینة فعلم ولدا للحسین علیه السلام یسمی جعفر الحمد فلما قرأها علی ابیه استدعی المعلم و اعطاه الف دینار و الف حلة و حشا فاه درا فقیل له فی ذلک فقال و این یقع هذا من عطائه یعنی تعلیمه الحمد و انشد الحسین علیه السلام یقول :

اذا جادت الدنیا علیک فجد بها علی الناس طرا قبل ان تتفلت

فلا الجود یفنیها اذا هی اقبلت‌ و لا البخل یبقیها اذا ما تولت

و عن المالکی فی فصول المهمة قال انس کنت عند الحسین علیه السلام فدخلت علیه جاریة فحیّته بطاقة ریحان فقال لها انت حرة لوجه الله فقلت تجیئک بطاقة ریحان لا خطر لها و لا مال فعتقتها قال کذا ادّبنا الله قال الله ، نسخة .

فقال ماسمعت قول الله عز و جل و اذا حییتم بتحیة فحیوا بأحسن منها او ردوها و کان احسن منها عتقها و من المناقب و روی ان الحسین علیه السلام قال صح عندی قول النبی صلی الله علیه و آله افضل الاعمال بعد الصلوة ادخال السرور فی قلب المؤمن بما لا اثم فیه فانی رأیت غلاما یؤاکل کلبا فقلت له فی ذلک فقال یا بن رسول الله انی مغموم اطلب سرورا بسروره لان صاحبی یهودی ارید افارقه فأتی الحسین علیه السلام الی صاحبه بمأتی دینار ثمنا له فقال الیهودی الغلام فداء لخطائک و هذا البستان له و رددت علیک المال فقال علیه السلام انا قد وهبت لک المال قال قبلت المال و وهبته للغلام فقال الحسین علیه السلام اعتقت الغلام و وهبت له جمیعا فقالت امرأته قد اسلمت و وهبت زوجی مهری فقال الیهودی و انا ایضا اسلمت و اعطیتها هذه الدار و عن المالکی ان بعض ارقاء الحسین علیه السلام جنی جنایة توجب التأدیب فامر بضربه فقال یا مولای قال الله تعالی و الکاظمین الغیظ قال خلوا سبیله قد کظمت غیظی قال و العافین عن الناس قال قد عفوت عنک قال و الله یحب المحسنین قال انت حر لوجه الله تعالی و امر له بجائزة حسنة و روی ان الحسین علیه السلام لما رأی اشتداد الامر علیه و کثر العساکر عاکفة علیه کل منهم یرید قتله ارسل الی عمر بن سعد لعنه الله یستعطفه و یقول ارید ان القاک فاخلو معک ساعة فخرج عمر بن سعد من الخیمة و جلس مع الحسین علیه السلام ناحیة من الناس فتناجیا طویلا فقال له الحسین علیه السلام ویحک یا بن سعد اماتتقی الله الذی الیه معادک اراک تقاتلنی و ترید قتلی و انا بن من قد علمت دون هؤلاء القوم و اترکهم و کن معی فانه اقرب لک الی الله تعالی فقال له یا حسین انی اخاف ان تنهدم داری بالکوفة و تنهب اموالی فقال له الحسین علیه السلام انا ابنی لک خیرا من دارک فقال اخشی ان تأخذ ضیاعی بالسواد فقال له الحسین علیه السلام انا اعطیک من مالی البغیغة و هی عین عظیمة بارض الحجاز و کان معاویة اعطانی فی ثمنها الف‌الف دینار من الذهب فلم‌ابعه ایاها فلم‌یقبل عمر بن سعد لعنه الله شیئا من ذلک فانصرف عنه الحسین علیه السلام و هو غضبان علیه و هو یقول ذبحک الله یا بن سعد علی فراشک عاجلا و لاغفر لک یوم حشرک و نشرک فوالله انی لارجو ان لاتأکل من بر العراق الا یسرا ( یسیرا ظ ) فقال له عمر بن سعد علیه اللعنة مستهزئ یا حسین انه فی الشعیر عوضا عن البر .

باب شجاعته علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله من المناقب لابن شهراشوب قال و من شجاعته انه کان بین الحسین علیه السلام و بین الولید بن عقبة منازعة فی ضیعة فتناول الحسین علیه السلام عمامة الولید عن رأسه و شدها فی عنقه و هو یومئذ وال علی المدینة فقال مروان بالله مارأیت کالیوم جرأة رجل علی امیره فقال الولید والله ماقلت هذا غضبا لی و لکنک حسدتنی علی حلمی و انما کانت الضیعة له فقال الحسین الضیعة لک یا ولید و قام و قیل له یوم الطف انزل علی حکم بنی عمک قال لا والله لااعطیکم یدی اعطاء الذلیل و لاافر فرار العبید ثم نادی یا عباد الله انی عذت بربی و ربکم من کل متکبر لایؤمن بیوم الحساب و قال علیه السلام موت فی عز خیر من حیوة فی ذل و انشأ یقول :

الموت خیر من رکوب العار و العار اولی من دخول النار

والله ما هذا و هذا جاری

و انشأ متمثلا لما قصد الطف :

سامضی فما بالموت عار علی الفتی‌ اذا ما نوی خیرا و جاهد مسلما

و واسی الرجال الصالحین بنفسه‌ و فارق مذموما و خالف مجرما

اقدم نفسی لاارید بقائها لتلقی خمیسا فی الهیاج عرمرما

فان عشت لم‌اذمم و ان مت لم‌الم‌ کفی بک ذلا ان تعیش فترغما

و من معانی الاخبار بسنده عن ابی‌جعفر الثانی عن آبائه علیهم السلام قال قال علی بن الحسین علیه السلام لما اشتد الامر بالحسین بن علی بن ابیطالب علیه السلام فنظر الیه من کان معه فاذا هو بخلافهم لأنهم کلما اشتد الامر تغیرت الوانهم و ارتعدت فرایصهم و وجلت قلوبهم و کان الحسین علیه السلام و بعض من معه من خصایصهم تشرق الوانهم و تهدئ جوارحهم و تتمکن نفوسهم فقال بعضهم لبعض انظروا لایبالی بالموت فقال لهم الحسین علیه السلام صبرا بنی الکرام فما الموت الا قنطرة تعبر بکم عن البؤس و الضراء الی الجنان الواسعة و النعیم الدائمة فأیکم یکره ان ینتقل من سجن الی قصره و ما هو لاعدائکم الا کمن ینتقل من قصر الی سجن و عذاب ان ابی حدثنی عن رسول الله صلی الله علیه و آله ان الدنیا سجن المؤمن و جنة الکافر و الموت جسر هؤلاء الی جنانهم و جسر هؤلاء الی حمیمهم ماکذبت و لاکذبت .

باب زهده علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله من المناقب لابن شهراشوب و من زهده علیه السلام انه قیل له ما اعظم خوفک من ربک قال لایأمن یوم القیمة الا من خاف الله فی الدنیا و عن ابی‌عمیر لقد حج الحسین بن علی علیه السلام خمسة و عشرین حجة ماشیا و ان النجایب لتقاد معه و من عیون المحاسن انه سایر انس بن مالک فأتی قبر خدیجة فبکی ثم قال اذهب عنی قال انس استخفیت منه فلما طال وقوفه فی الصلوة سمعته قایلا :

یا رب یا رب انت مولائی‌ ارحم عبیدا الیک ملجاه

یا ذا المعالی علیک معتمدی‌ طوبی لمن کنت انت مولاه

طوبی لمن کان خائفا ارقا یشکو الی ذی الجلال بلواه

و ما به علة و لا سقم‌ اکثر من حبه لمولاه

اذا اشتکی بثه و غصته‌ اجابه الله ثم لباه

اذا ابتلی فی الظلام مبتهلا اکرمه الله ثم ادناه

فنودی :

لبیک عبدی و انت فی کنفی‌ و کلما قلت قد علمناه

صوتک تشتاقه ملائکتی‌ فحسبک الصوت قد سمعناه

دعاک عندی یجول فی حجب‌ فحسبک السر قد سفرناه

لو هبت الریح من جوانبه‌ خر صریعا لما تغشاه

سلنی بلا رغبة و لا رهب‌ و لاتخف اننی انا الله

و من المناقب له علیه السلام :

یا اهل لذة لا بقاء لها ان اغترارا بظل زاید حمق

و یروی له علیه السلام :

سبقت العالمین الی المعالی‌ بحسن خلیقة و علو همة

و لاح بحکمتی نور الهدی فی‌ لیالی فی الضلالة مدلهمة

یرید الجاحدون لیطفئوه‌ و یأبی الله الا ان یتمه

باب عفوه علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله من کشف الغمة و جنی له غلام جنایة توجب العقاب علیه فامر به ان یضرب فقال یا مولای و الکاظمین الغیظ قال خلوا عنه فقال یا مولای و العافین عن الناس قال قد عفوت عنک قال یا مولای و الله یحب المحسنین قال انت حر لوجه الله و لک ضعف ما کنت اعطیْک .

باب احتجاجه علی معویة و عمرو بن العاص و مروان بن الحکم

الشیخ المذکور من المناقب لابن شهراشوب و من الاحتجاج عن موسی بن عقبة انه قیل لمعویة ان الناس قد رموا ابصارهم الی الحسین فلو قد امرته یصعد المنبر فیخطب فان فیه حصرا و فی لسانه کلالة فقال لهم معویة قد ظننا ذلک بالحسن فلم‌یزل حتی عظم ذلک فی اعین الناس و فضحنا فلم‌یزالوا به حتی قالوا للحسین یا اباعبدالله لو صعدت المنبر فخطبت فصعد الحسین علیه السلام المنبر فحمد الله و اثنی علیه ثم صلی علی النبی صلی الله علیه و آله فسمع رجلا یقول من هذا الذی یخطب فقال الحسین علیه السلام نحن حزب الله الغالبون و عترة رسول الله صلی الله علیه و آله الاقربون و اهل بیته الطیبون و احد الثقلین الذین جعلنا رسول الله صلی الله علیه و آله ثانی کتاب الله تبارک و تعالی الذی فیه تفصیل کل شئ لایأتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه و المعول علینا فی تفسیره و لایبطئنا تأویله بل نتبع حقایقه فاطیعونا فان طاعتنا مفروضة اذ کانت بطاعة الله و رسوله مقرونة قال الله عز و جل اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم فان تنازعتم فی شئ فردوه الی الله و الرسول و قال و لو ردوه الی الرسول و الی اولی الامر منهم لعلمه الذین یستنبطونه منهم و لولا فضل الله علیکم و رحمته لاتبعتم الشیطان الا قلیلا و احذرکم الاصغاء الی هتوف الشیطان بکم فانه لکم عدو مبین فتکونوا کاولیائه الذین قال لهم لا غالب لکم الیوم من الناس و انی جار لکم فلما ترائت الفئتان نکص علی عقبیه و قال انی بری‌ء منکم فتلقون للسیوف ضربا و للرماح وردا و للعمد حطما و للسهام غرضا ثم لایقبل من نفس ایمانها لم‌تکن آمنت من قبل او کسبت فی ایمانها خیرا قال معویة حسبک یا اباعبدالله فقد ابلغت و من المناقب لابن شهراشوب یقال دخل الحسین علیه السلام علی معویة و عنده اعرابی یسئله حاجة فامسک و تشاغل بالحسین علیه السلام فقال الاعرابی لبعض من حضر من هذا الذی دخل قالوا الحسین بن علی فقال الاعرابی للحسین علیه السلام اسئلک یا بن بنت رسول الله لما کلمته فی حاجتی فکلمه الحسین علیه السلام فی ذلک فقضی حاجته فقال الاعرابی :

اتیت العبثمی فلم‌یَجُد لی‌ الی ان هزه ابن الرسول

هو ابن المصطفی کرما و جودا و من بطن المطهرة البتول

و ان لهاشم فضلا علیکم‌ کما فضل الربیع علی المحول

فقال معویة یا اعرابی اعطیک و تمدحه فقال الاعرابی یا معویة اعطیتنی من حقه و قضیت حاجتی بقوله و من المناقب لابن شهراشوب و محاسن البرقی قال عمرو بن العاص للحسین علیه السلام ما بال اولادنا اکثر من اولادکم فقال علیه السلام :

بغاث الطیر اکثرها فراخا و ام الصقر مقلاة نزور

فقال ما بال الشیب الی شواربنا اَسْرع منه الی شواربکم فقال علیه السلام ان نساءکم نساء بخرة فاذا دنا احدکم من امرأته نهکته فی وجهه فشاب منه شاربه فقال ما بال لحاؤکم اوفی من لحائنا فقال علیه السلام و البلد الطیب یخرج نباته باذن ربه و الذی خبث لایخرج الا نکدا فقال معویة بحقی علیک الا سکت فانه ابن علی بن ابی‌طالب فقال علیه السلام :

ان عادت العقرب عدنا لها و کانت النعل لها حاضرة

قد علم العقرب و استیقنت‌ ان لا لها دنیا و لا آخرة

و من المناقب لابن شهراشوب و الاحتجاج عن محمد بن السائب انه قال مروان بن الحکم یوما للحسین بن علی علیهما السلام لولا فخرکم بفاطمة بما کنتم تفتخرون علینا فوثب الحسین علیه السلام و کان صلوات الله علیه شدید القبضة فقبض علی حلقه فعصره و لوی عمامته علی عنقه حتی غشی علیه ثم ترکه و اقبل الحسین علیه السلام علی جماعة من قریش فقال انشدکم بالله الا صدّقتمونی ان صدقت اتعلمون ان فی الارض حبیبین کانا احب الی رسول الله صلی الله علیه و آله منی و من اخی او علی ظهر الارض ابن بنت نبی غیری و غیر اخی قالوا لا قال و انی لااعلم ان فی الارض ملعون بن ملعون غیر هذا و ابیه طرید رسول الله صلی الله علیه و آله والله ما بین جابرسا و جابلقا احدهما بباب المشرق و الآخر بباب المغرب رجلان ممن ینتحل الاسلام اعدی لله و لرسوله و اهل بیته منک و من ابیک اذ کان و علامة قولی فیک انک اذا غضبت سقط رداؤک من منکبیک قال فوالله ماقام مروان من مجلسه حتی غضب فانتفض و سقط رداؤه عن عاتقه و عن رجال الکشی روی ان مروان بن الحکم کتب الی معویة و هو عامله علی المدینة : اما بعد فان عمرو بن عثمن ذکر ان رجالا من اهل العراق و وجوه اهل الحجاز یختلفون الی الحسین بن علی علیه السلام و ذکر انه لایأمن وثوبه و قد بحثت عن ذلک فبلغنی انه لایرید الخلافة یومه هذا و لست آمن ان یکون هذا ایضا لما بعده فاکتب الی برأیک فی هذا و السلام ، فکتب الیه معویة : اما بعد فقد بلغنی و فهمت ما ذکرت فیه من امر الحسین فایاک ان تعرض للحسین فی شئ و اترک حسینا ما ترکک فانا لانرید ان نعرض له فی شئ ما وفی ببیعتنا و لم‌ینازعنا سلطاننا فاکمن عنه ما لایبدو لک صفحته و السلام ، و کتب معویة الی الحسین بن علی علیه السلام : اما بعد فقد انتهت الیّ امور عنک ان کان حقا فقد اظنک ترکتها رغبة فدعها و لعمرو الله ان من اعطی الله عهده و میثاقه لجدیر بالوفاء و ان کان الذی بلغنی عنک باطلا فانک انت اعزل الناس لذلک و عظ نفسک فاذکر و بعهد الله اوف فانک متی ما انکرک تنکرنی و متی تکدنی اکدک فاتق شق عصی هذه الامة و ان یردهم الله علی یدیک فی فتنة فقد عرفت الناس و بلوتهم فانظر لنفسک و لدینک و لأمة محمد و لایستخفنک السفهاء و الذین لایعلمون ، فلما وصل الکتاب الی الحسین علیه السلام کتب الیه : اما بعد فقد بلغنی کتابک تذکر انه قد بلغک عنی امور انت لی عنها راغب و انا بغیرها عندک جدیر فان الحسنات لایهدی لها و لایسدد الیها الا الله و اما ما ذکرت انه انتهی الیک عنی فانه انما رقاه الیک الملّاقون المشاؤن بالنمیم و ماارید لک حرجا و لا علیک خلافا و ایم الله انی لخائف من الله فی ترک ذلک و مااظن الله راضیا بترک ذلک و لا عاذرا بدون الاعذار فیه الیک و فی اولئک القاسطین الملحدین حزب الظلمة و اولیاء الشیاطین ألست القاتل حجرا اخا کندة و المصلین العابدین الذین کانوا ینکرون الظلم و یستعظمون البدع و لایخافون فی الله لومة لائم ثم قتلتهم ظلما و عدوانا من بعد ما کنت اعطیتهم الایمان المغلظة و المواثیق المؤکدة و لاتأخذهم بحدث کان بینک و بینهم و لا باحنة تجدها فی نفسک أ و لست قاتل عمرو بن الحمق صاحب رسول الله صلی الله علیه و آله العبد الصالح الذی ابلته العبادة فنحل جسمه و صفرت لونه بعد ما آمنته و اعطیته من عهود الله و مواثیقه ما لو اعطیته طائرا لنزل الیک من رأس الجبل ثم قتلته جرأة علی ربک و استخفافا بذلک العهد أ و لست المدعی زیاد بن سمیة المولود علی فراش عبید ثقیف فزعمت انه ابن ابیک و قد قال رسول الله صلی الله علیه و آله الولد للفراش و للعاهر الحجر فترکت سنة رسول الله صلی الله علیه و آله تعمدا و تبعت هواک بغیر هدی من الله ثم سلطته علی العراقین یقطع ایدی المسلمین و ارجلهم و یسمل اعینهم و یصلبهم علی جذوع النخل کأنک لست من هذه الامة و لیسوا منک أ و لست صاحب الحضرمیین الذین کتب فیهم ابن‌سمیة انهم کانوا علی دین علی علیه السلام فکتبت الیه ان اقتل کل من کان علی دین علیّ فقتلهم و مثل بهم بامرک و دین علی علیه السلام دین الله الذی کان یضرب علیه اباک و یضربک و به جلست مجلسک الذی جلست و لولا ذلک لکان شرفک و شرف ابیک الرحلتین و قلت فیما قلت انظر لنفسک و لدینک و لأمة محمد و اتق شق عصا هذه الامة و ان تردهم الی فتنة و انی لااعلم فتنة اعظم علی هذه الامة من ولایتک علیها و لااعلم نظرا لنفسی و لدینی و لأمة محمد صلی الله علیه و آله علینا افضل من ان اجاحدک فان فعلت فانه قربة الی الله و ان ترکته فانی استغفر الله لذنبی و اسئله توفیقه لارشاد امری و قلت فیما قلت ان انکرتک تنکرنی و ان اکدک تکدنی فکدنی ما بدا لک فانی ارجو ان لایضرنی کیدک فیّ و ان لایکون علی احد اضر منه علی نفسک لانک قد رکبت جهلک و تحرَّصت علی نقض عهدک و لعمری ماوفیت بشرط و لقد نقضت عهدک بقتلک هؤلاء النفر الذین قتلتهم بعد الصلح و الایمان و العهود و المواثیق فقتلتهم من غیر ان یکونوا قاتلوا و قتلوا و لم‌تفعل ذلک بهم الا لذکرهم فضلنا و تعظیمهم حقنا فقتلتهم مخافة امر لعلک لو لم‌تقتلهم مت قبل ان یفعلوا او ماتوا قبل ان یدرکوا فابشر یا معویة بالقصاص و استیقن بالحساب و اعلم ان لله تعالی کتابا لایغادر صغیرة و لا کبیرة الا احصاها و لیس الله بناس لاخذک بالظنة و قتلک اولیاءه علی التهم و نفیک اولیاءه من دورهم الی دار الغربة و اخذک الناس ببیعة ابنک غلام حَدِث یشرب الخمر و یلعب بالکلاب لااعلمک الا و قد خسرت نفسک و بترت دینک و غششت رعیتک و خنت امانتک و سمعت مقالة السفیه الجاهل و اخفت الورع التقی الحلیم لاجلهم و السلام فلما قرأ معویة الکتاب قال لقد کان فی نفسه ضبّ ما اشعر به فقال یزید یا امیر المؤمنین اجبه جوابا یصغر الیه نفسه و تذکر فیه اباه بشر فعله قال دخل عبدالله بن عمرو بن العاص فقال له معویة امارایت ما کتب به الحسین قال و ما هو قال فاقرء الکتاب فقال و ما یمنعک ان تجیبه بما یصغر الیه نفسه و انما قال ذلک فی هوی معویة فقال یزید کیف رأیت یا امیر المؤمنین رأیی فضحک معویة فقال اما یزید فقد اشار علی بمثل رأیک قال عبدالله فقد اصاب یزید فقال معویة اخطأتما ارأیتما لو انی ذهبت لعیب علی علیه السلام محقا ما عسیت ان اقول فیه و مثلی لایحسن ان یعیب بالباطل و ما لایعرف و متی ما عبت رجلا بما لایعرفه الناس لم‌یحفل به بصاحبه و لم‌یراه الناس شیئا و کذبوه و ما عسیت ان اعیب حسینا و والله مااری للعیب فیه موضعا و قد رأیت ان اکتب الیه اتوعّده و اتهدده ثم رأیت ان لاافعل و لاامحکه و عن الاحتجاج فماکتب الیه بشئ یسوءه و لاقطع عنه شیئا یصله به کان یبعث الیه فی کل سنة الف‌الف درهم سوی عروض و هدایا من کل ضرب .

باب ما ورد فی القرآن من ذکر امر الحسین علیه السلام

منها قوله تعالی الم‌ تر الی الذین قیل لهم کفوا ایدیکم و اقیموا الصلوة و آتوا الزکوة فلما کتب علیهم القتال قالوا ربنا لم کتبت علینا القتال لولااخرتنا الی اجل قریب الشیخ المذکور عن تفسیر العیاشی عن محمد بن مسلم عن ابی‌جعفر علیه السلام قال والله الذی صنعه الحسن بن علی علیه السلام کان خیرا لهذه الامة مما طلعت علیه الشمس والله لفیه نزلت هذه الآیة الم‌تر الی الذین قیل لهم کفوا ایدیکم و اقیموا الصلوة و آتوا الزکوة انما هی طاعة الامام فطلبوا القتال فلما کتب علیهم مع الحسین علیه السلام قالوا ربنا لم کتبت علینا القتال لولااخرتنا الی اجل قریب و قوله ربنا اخرنا الی اجل قریب نجب دعوتک و نتبع الرسل ارادوا تأخیر ذلک الی القائم و عنه علیه السلام کفوا ایدیکم یعنی السنتکم و من کتاب النوادر بسنده عن الحسن بن زیاد العطار عن الصادق علیه السلام فی تفسیر هذه کتب الله علیه و علی اهل الارض ان یقاتلوا معه و عن ابی‌جعفر علیه السلام لو قاتل معه اهل الارض کلهم لقتلوا کلهم .

و منها قوله تعالی و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا الشیخ المذکور من تفسیر العیاشی عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال نزلت هذه الآیة فی الحسین علیه السلام و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا فلایسرف قاتل الحسین انه کان منصورا قال الحسین علیه السلام و العیاشی عن سلام بن المستنیر عن ابی‌جعفر علیه السلام فی قوله و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا فلایسرف فی القتل انه کان منصورا قال هو الحسین بن علی علیه السلام قتل مظلوما و نحن اولیاؤه و القائم منا اذا قام طلب بثار الحسین فیقتل حتی یقال قد اسرف فی القتل و قال المقتول الحسین علیه السلام و ولیه القائم علیه السلام و الاسراف فی القتل ان یقتل غیر قاتله انه کان منصورا فانه لایذهب من الدنیا حتی ینتصر برجل من آل رسول الله علیه الصلوة و علیهم السلام یملأ الارض قسطا و عدلا کما ملئت ظلما و جورا و من الکافی بسنده عن الحجال عن بعض اصحابه عن ابی‌عبدالله علیه السلام انه سئل عن هذه الآیة قال نزلت فی الحسین علیه السلام لو قتل اهل الارض به ماکان مسرفا .

و منها یا ایتها النفس المطمئنة ارجعی الی ربک الشیخ المذکور عن کنز الفوائد باسناده عن دارم بن فرقد قال قال ابوعبدالله علیه السلام اقرأوا سورة الفجر فی فرائضکم و نوافلکم فانها سورة الحسین بن علی علیه السلام و ارغبوا فیها رحمکم الله فقال له ابواسامة و کان حاضر المجلس و کیف صارت هذه السورة للحسین علیه السلام خاصة فقال الاتسمع الی قوله تعالی یا ایتها النفس المطمئنة الآیة ، انما یعنی الحسین بن علی علیه السلام فهو ذو النفس المطمئنة الراضیة المرضیة و اصحابه من آل‌محمد علیهم السلام هم الراضون عن الله یوم القیمة و هو راض عنهم و هذه السورة فی الحسین بن علی علیه السلام و شیعته و شیعة آل‌محمد خاصة من ادمن قراءة و الفجر کان مع الحسین بن علی علیهما السلام فی درجته فی الجنة ان الله عزیز حکیم .

و منها قوله تعالی فنظر نظرة فی النجوم فقال انی سقیم الشیخ المذکور عن الکافی عن ابی‌عبدالله علیه السلام فی هذه الآیة قال حسب فرأی ما یحل بالحسین فقال انی سقیم لما یحل بالحسین علیه السلام .

و منها و اذا الموؤدة سئلت الشیخ المذکور عن کامل الزیارة بسنده عن ابن ابی‌عمیر عن بعض رجاله عن ابی‌عبدالله علیه السلام فی هذه الآیة قال نزلت فی الحسین بن علی علیه السلام .

و منها و لاتقتلوا النفس التی حرم الله الشیخ المذکور عن تفسیر العیاشی عن المعلی بن خنیس عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سمعته یقول لاتقتلوا النفس التی حرم الله فقد قتلوا الحسین بن علی علیهما السلام فی اهل بیته .

باب اخبار الله تعالی انبیاءه صلی الله علی محمد و آله و علی جمیع الانبیاء بشهادته علیه السلام

الشیخ المذکور من بعض مؤلفات اصحابنا انه روی مرسلا ان آدم لما هبط الی الارض لم‌یر حوا فصار یطوف الارض فی طلبها فمر بکربلا فاغتم و ضاق صدره من غیر سبب و عثر فی الموضع الذی قتل فیه الحسین علیه السلام حتی سال الدم من رجله فرفع رأسه الی السماء و قال الهی هل حدث منی ذنب آخر فعاقبتنی به فانی طفت جمیع الارض و مااصابنی سوء مثل ما اصابنی فی هذه الارض فاوحی الله الیه یا آدم ماحدث منک ذنب و لکن یقتل فی هذه الارض ولدک الحسین علیه السلام ظلما فسال دمک موافقة لدمه فقال آدم یا رب ایکون الحسین نبیا قال لا و لکنه سبط النبی محمد صلی الله علیه و آله فقال و من القاتل له قال قاتله یزید لعین اهل السموات و الارض فقال آدم فأی شئ اصنع یا جبرئیل فقال العنه یا آدم فلعنه اربع مرات و مشی خطوات الی جبل عرفات فوجد حواء هناک و روی ان نوحا لما رکب فی السفینة طافت به جمیع الدنیا فلما مرت بکربلا اخذته الارض و خاف نوح الغرق فدعا ربه و قال الهی طفت جمیع الدنیا و مااصابنی فزع مثل ما اصابنی فی هذه الارض فنزل جبرئیل و قال یا نوح فی هذا الموضع یقتل الحسین علیه السلام سبط محمد خاتم الانبیاء و ابن خاتم الاوصیاء فقال و من القاتل له یا جبرئیل قال قاتله لعین اهل سبع سموات و سبع ارضین فلعنه نوح اربع مرات فسارت السفینة حتی بلغت الجودی و استقرت علیه و روی ان ابرهیم علیه السلام مر فی ارض کربلا و هو راکب فرسا فعثرت به و سقط ابرهیم علیه السلام و شج رأسه و سال دمه فاخذ فی الاستغفار و قال الهی ای شئ حدث منی فنزل الیه جبرئیل و قال یا ابرهیم ماحدث منک ذنب و لکن هنا یقتل سبط خاتم الانبیاء و ابن خاتم الاوصیاء فسال دمک موافقة لدمه قال یا جبرئیل و من یکون قاتله قال لعین اهل السموات و الارضین و القلم جری علی اللوح بلعنه بغیر اذن ربه فاوحی الله تعالی الی القلم انک استحققت الثناء بهذا اللعن فرفع ابرهیم یدیه و لعن یزید لعنا کثیرا و امّن فرسه بلسان فصیح فقال ابرهیم علیه السلام لفرسه ای شئ عرفت حتی تؤمّن علی دعائی فقال یا ابرهیم انا افتخر برکوبک علی فلما عثرت و سقطت عن ظهری عظمت خجلتی و کان سبب ذلک من یزید لعنه الله و روی ان اسمعیل (ع) کانت اغنامه ترعی بشط الفرات فاخبره الراعی انها لاتشرب الماء من هذه المشرعة منذ کذا یوما فسئل ربه عن سبب ذلک فنزل جبرئیل علیه السلام و قال یا اسمعیل سل غنمک فانها تجیبک عن سبب ذلک فقال لها لم لاتشربین من هذا الماء فقالت بلسان فصیح قد بلغنا ان ولدک الحسین علیه السلام سبط محمد صلی الله علیه و آله یقتل هنا عطشانا فنحن لانشرب من هذه المشرعة حزنا علیه فسألها عن قاتله فقالت یقتله لعین اهل السموات و الارضین و الخلایق اجمعین فقال اسمعیل علیه السلام اللهم العن قاتل الحسین علیه السلام و روی ان موسی علیه السلام کان ذات یوم سائرا و معه یوشع بن نون فلما جاء الی ارض کربلا انخرق نعله و انقطع شراکه و دخل الحسک فی رجله و سال دمه فقال الهی ای شئ حدث منی فاوحی الیه ان هنا یقتل الحسین علیه السلام و هنا یسفک دمه فسال دمک موافقة لدمه فقال رب و من یکون الحسین علیه السلام فقال ( فقیل ) له هو سبط محمد المصطفی و ابن علی المرتضی فقال و من یکون قاتله فقال هو لعین السمک فی البحار و الوحوش فی القفار و الطیر فی الهواء فرفع موسی یدیه و لعن یزید و دعا علیه و امن یوشع بن نون و مضی و روی ان سلیمان علیه السلام کان یجلس علی بساطه و یسیر فی الهواء فمر ذات یوم و هو سایر فی ارض کربلا فادارت الریح بساطه ثلث دورات حتی خاف السقوط فسکنت الریح و نزل البساط فی ارض کربلا فقال سلیمان للریح لم سکنت فقالت ان هنا یقتل الحسین علیه السلام فقال و من یکون الحسین علیه السلام فقالت هو سبط محمد المختار و ابن علی الکرار فقال و من قاتله قالت لعین اهل السموات و الارضین یزید فرفع سلیمان یدیه و لعنه و دعا علیه و امن علی دعائه الانس و الجن فهبت الریح و سار البساط و روی ان عیسی کان سائحا فی البراری و معه الحواریون فمروا بکربلا فرأوا اسدا کاسرا قد اخذ الطریق فتقدم عیسی الی الاسد و قال له لم جلست فی هذا الطریق لاتدعنا نمر فیه فقال الاسد بلسان فصیح انی لم‌ادع لکم الطریق حتی تلعنوا یزید قاتل الحسین علیه السلام فقال عیسی علیه السلام و من یکون الحسین علیه السلام قال هو سبط محمد النبی الامی و ابن علی الولی قال و من قاتله قال قاتله لعین الوحوش و الذئاب و السباع اجمع خصوصا ایام عاشوراء فرفع عیسی علیه السلام یده و لعن یزید و دعا علیه و امن الحواریون علی دعائه فتنحی الاسد عن طریقهم و مضوا لشأنهم و عن کتاب الدر الثمین فی تفسیر قوله تعالی فتلقی آدم من ربه کلمات انه رأی ساق العرش و اسماء النبی و الائمة علیهم السلام فلقنه جبرئیل فقال قل یا حمید بحق محمد یا عالی بحق علی یا فاطر بحق فاطمة یا محسن بحق الحسن و الحسین و منک الاحسان فلما ذکر الحسین علیه السلام سالت دموعه و انخشع قلبه و قال یا اخی جبرئیل فی ذکر الحسین ینکسر قلبی و یسیل عبرتی قال جبرئیل ولدک هذا یصاب بمصیبة تصغر عندها المصائب فقال یا اخی و ما هی قال یقتل عطشانا غریبا وحیدا فریدا لیس له ناصر و لا معین و لو تراه یا آدم و هو یقول واعطشاه واقلة ناصراه حتی یحول العطش بینه و بین السماء کالدخان فلم‌یجبه احد الا بالسیوف و شرب الحُتوف فیذبح ذبح الشاة من القفا و یَنهَب رحلَه عداه و تُشْهر رؤسهم فی البلدان و معهم النسوان کذلک سبق فی علم الواحد المنان فبکی آدم و جبرئیل بکاء الثکلی و من الخصال بسنده عن الفضل قال سمعت الرضا علیه السلام یقول لما امر الله عز و جل ابرهیم ان یذبح مکان ابنه اسمعیل الکبش الذی انزله علیه تمنی ابرهیم ان یکون قد ذبح ابنه اسمعیل بیده و انه لم‌یؤمر بذبح الکبش مکانه لیرجع الی قلبه ما یرجع الی قلب الوالد الذی یذبح اعز ولده علیه بیده فیستحق بذلک ارفع درجات اهل الثواب علی المصائب فاوحی الله عز و جل الیه یا ابرهیم من احب خلقی الیک فقال یا رب ماخلقت خلقا هو احب الی من حبیبک محمد فاوحی الله الیه افهو احب الیک او نفسک قال بل هو احب الی من نفسی قال فولده احب الیک ام ولدک قال بل ولده قال فذبح ولده ظلما علی ایدی اعدائه اوجع لقلبک او ذبح ولدک بیدک فی طاعتی قال یا رب بل ذبحه علی ایدی اعدائه اوجع لقلبی قال یا ابرهیم فان طائفة تزعم انها من امة محمد ستقتل الحسین ابنه من بعده ظلما و عدوانا کما یذبح الکبش و یستوجبون بذلک سخطی فجزع ابرهیم لذلک و توجع قلبه و اقبل یبکی فاوحی الله عز و جل یا ابرهیم قد فدیت جزعک علی ابنک اسمعیل لو ذبحته بیدک بجزعک علی الحسین و قتله و اوجبت لک ارفع درجات اهل الثواب علی المصائب و ذلک قول الله عز و جل و فدیناه بذبح عظیم ، و من الاحتجاج سعد بن عبدالله قال سئلت القائم عن تأویل کهیعص قال هذه الحروف من انباء الغیب اطلع الله علیها عبده زکریا ثم قصها علی محمد صلی الله علیه و آله و ذلک ان زکریا سئل ربه ان یعلمه اسماء الخمسة فاهبط علیه جبرئیل فعلمه ایاها فکان زکریا اذا ذکر محمدا و علیا و فاطمة و الحسن علیهم السلام سری عنه همه و انجلی کربه و اذا ذکر اسم الحسین خنقته العبرة و وقعت علیه البهرة فقال علیه السلام ذات یوم الهی ما بالی اذا ذکرت اربعة منهم تسلیت باسمائهم من همومی و اذا ذکرت الحسین تدمع عینی و تثور زفرتی فانبأه الله تبارک و تعالی عن قصته فقال کهیعص فالکاف اسم کربلا و الها هلاک العترة الطاهرة و الیاء یزید و هو ظالم الحسین و العین عطشه و الصاد صبره فلما سمع ذلک زکریا لم‌یفارق مسجده ثلثة ایام و منع فیهن الناس من الدخول علیه و اقبل علی البکاء و النحیب و کان یرثیه الهی اتفجع خیر جمیع خلقک بولده الهی اتنزل بلوی هذه الرزیة بفنائه الهی اتلبس علیا و فاطمة ثیاب هذه المصیبة الهی اتحل کربة هذه المصیبة بساحتهما ثم کان یقول الهی ارزقنی ولدا تقر به عینی علی الکبر فاذا رزقتنیه فافتنی بحبه ثم افجعنی به کما تفجع محمدا حبیبک بولده فرزقه الله یحیی و فجعه به و کان حمل یحیی ستة اشهر و حمل الحسین علیه السلام کذلک ، الخبر .

باب اخبار الله تعالی نبینا صلی الله علیه و آله بشهادته علیه السلام

الشیخ عبدالله بن نورالله من کامل الزیارة بسنده الی سالم بن مکرم عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال لما حملت فاطمة علیها السلام بالحسین علیه السلام جاء جبرئیل علیه السلام الی رسول الله صلی الله علیه و آله فقال ان فاطمة ستلد ولدا تقتله امتک من بعدک فلما حملت فاطمة بالحسین کرهت حمله و حین وضعته کرهت وضعه ثم قال ابوعبدالله علیه السلام هل رأیتم فی الدنیا اما تلد غلاما فتکرهه و لکنها کرهته لأنها علمت انه سیقتل قال و فیه نزلت هذه الآیة و وصینا الانسان بوالدیه حسنا فی قرائة علی (ع) و ابی‌عبدالرحمن حَسَنا .

حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلثون شهرا ، و بسنده الی محمد بن عمرو بن سعید عن رجل من اصحابنا عن ابی‌عبدالله علیه السلام ان جبرئیل نزل علی محمد صلی الله علیه و آله فقال یا محمد ان الله یقرؤ علیک السلام و یبشرک بمولود یولد من فاطمة تقتله امتک من بعدک فقال یا جبرئیل و علی ربی السلام لا حاجة لی فی مولود یولد من فاطمة تقتله امتی من بعدی قال فعرج جبرئیل ثم هبط فقال له مثل ذلک و قال یا جبرئیل و علی ربی السلام لا حاجة لی فی مولود تقتله امتی من بعدی فعرج جبرئیل الی السماء ثم هبط فقال له یا محمد ان ربک یقرؤک السلام و یبشرک انه جاعل فی ذریته الامامة و الولایة و الوصیة فقال قد رضیت ثم ارسل الی فاطمة ان الله یبشرنی بمولود یولد منک تقتله امتی من بعدی فارسلت الیه ان لا حاجة لی فی مولود یولد منی تقتله امتک من بعدک فارسل الیها ان الله جاعل فی ذریته الامامة و الولایة و الوصیة فارسلت الیه انی قد رضیت فحملته کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلثون شهرا حتی اذا بلغ اشده و بلغ اربعین سنة قال رب اوزعنی ان اشکر نعمتک التی انعمت علی و علی والدی و ان اعمل صالحا ترضاه و اصلح لی فی ذریتی فلو انه قال و اصلح لی ذریتی لکانت ذریته کلهم ائمة و لم‌یرضع الحسین من فاطمة و لا من انثی و لکنه کان یؤتی به النبی صلی الله علیه و آله فیضع ابهامه فی فیه فیمص منها ما یکفیه الیومین و الثلثة فنبت لحم الحسین من لحم رسول الله و دمه و لم‌یولد مولود لستة اشهر الا عیسی بن مریم و الحسین بن علی صلوات الله علیهم و من مثیر الاحزان عن عبدالله یحیی قال رحلنا مع علی علیه السلام الی صفین فلما حاذی نینوی نادی صبرا اباعبدالله ، فقال دخلت علی رسول الله صلی الله علیه و آله و عیناه تفیضان فقلت بأبی انت و امی یا رسول الله ما لعینیک تفیضان اغضبک احد قال لا بل کان عندی جبرئیل فاخبرنی ان الحسین یقتل بشاطئ الفرات و قال هل لک ان اشمک من تربته قلت نعم فمد یده فاخذ قبضة من تراب فاعطانیها فلم‌املک عینی ان فاضتا و اسم الارض کربلا فلما اتت علیه سنتان خرج النبی صلی الله علیه و آله الی سفر فوقف فی بعض الطریق و استرجع و دمعت عیناه فسئل عن ذلک فقال هذا جبرئیل یخبرنی عن ارض بشط الفرات یقال لها کربلا یقتل فیها ولدی الحسین علیه السلام و کأنی انظر الیه و الی مصرعه و مدفنه بها و کأنی انظر الی السبایا علی اقتاب المطایا و قد اهدی رأس ولدی الحسین الی یزید لعنه الله فوالله ماینظر احد الی رأس الحسین و یفرح الا خالف الله بین قلبه و لسانه و عذبه عذابا الیما ثم رجع النبی صلی الله علیه و آله من سفره مغموما مهموما کئیبا حزینا فصعد المنبر و اصعد معه الحسن و الحسین و خطب و وعظ الناس فلما فرغ من خطبته وضع یده الیمنی علی رأس الحسن و یده الیسری علی رأس الحسین و قال اللهم ان محمدا عبدک و رسولک و هذان اطائب عترتی و خیار ارومتی و افضل ذریتی و من اخلفهما فی امتی و قد اخبرنی جبرئیل ان ولدی هذا مقتول بالسم و الآخر شهید مضرج بالدم اللهم فبارک له فی قتله و اجعله من سادات الشهداء اللهم و لاتبارک فی قاتله و خاذله و اصله حر نارک و احشره فی اسفل درک من الجحیم قال فضج الناس بالبکاء و العویل فقال لهم النبی صلی الله علیه و آله ایها الناس اتبکونه و لاتنصرونه اللهم فکن انت له ولیا و ناصرا ثم قال یا قوم انی مخلف فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی و ارومتی و مزاج مائی و ثمرة فؤادی و مهجتی لن‌یفترقا حتی یردا علیّ الحوض الا و انی لااسئلکم فی ذلک الا ما امرنی ربی ان اسئلکم عنها اسئلکم عن المودة فی القربی و احذروا ان تلقونی غدا علی الحوض و قد آذیتم عترتی و قتلتم اهل بیتی و ظلمتموهم الا انه سیرد علی یوم القیمة ثلث رایات من هذه الامة الاولی رایة سوداء مظلمة قد فزعت منها الملئکة فتقف علیّ فاقول لهم من انتم فینسون ذکری و یقولون نحن اهل التوحید من العرب فاقول لهم انا احمد نبی العرب و العجم فیقولون نحن من امتک فاقول کیف خلفتمونی من بعدی فی اهل بیتی و عترتی و کتاب ربی فیقولون اما الکتاب فضیعناه و اما العترة فرضینا ( فحرصنا خ‌ل ) ان نبیدهم عن جدید الارض فلما اسمع ذلک منهم اعرض عنهم وجهی فیصدرون عطاشا مسودة وجوههم ثم ترد علی رایة اخری اشد سوادا من الاولی فاقول لهم کیف خلفتمونی من بعدی فی الثقلین کتاب الله و عترتی فیقولون اما الاکبر فالقیناه ( فخالفناه خ‌ل ) و اما الاصغر فمزقناهم کل ممزق فاقول الیکم عنی فیصدرون عطاشا مسودة وجوههم ثم ترد علی رایة تلمع وجوههم نورا فاقول لهم من انتم فیقولون نحن اهل کلمة التوحید و التقوی من امة محمد المصطفی و نحن بقیة اهل الحق حملنا کتاب ربنا و حللنا حلاله و حرمنا حرامه و احببنا ذریة نبینا محمد صلی الله علیه و آله و نصرناهم من کل ما نصرنا به انفسنا و قاتلنا معهم من ناواهم فاقول لهم ابشروا فانا نبیکم محمد و لقد کنتم فی الدنیا کما قلتم ثم اسقیهم من حوضی فیصدرون مرویین مستبشرین ثم یدخلون الجنة خالدین فیها ابد الآبدین .

باب اخبار الملئکة نبینا صلی الله علیه و آله بشهادته

الشیخ المذکور من امالی الصدوق بسنده عن ابی‌الجارود عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان النبی صلی الله علیه و آله فی بیت ام‌السلمة رضی الله عنها فقال لایدخل علی احد فجاء الحسین علیه السلام و هو طفل فماملکت معه شیئا حتی دخل علی النبی صلی الله علیه و آله فدخلت ام‌سلمة علی اثره فاذا الحسین علیه السلام علی صدره و اذا النبی صلی الله علیه و آله یبکی و اذا فی یده شئ یقبله فقال النبی صلی الله علیه و آله یا ام‌سلمة ان هذا جبرئیل یخبرنی ان هذا مقتول و هذه التربة التی یقتل علیها فضعیه عندک فاذا صارت دما فقد قتل حبیبی فقالت ام‌سلمة یا رسول الله سل الله ان یدفع ذلک عنه قال قد فعلت فاوحی الله عز و جل الی ان له درجة لاینالها احد من المخلوقین و ان له شیعة یشفعون فیشفعون و ان المهدی من ولده فطوبی لمن کان من اولیاء الحسین و شیعته والله هم الفائزون یوم القیمة و من امالی الطوسی بسنده عن ابی‌بصیر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سمعته یقول بینا الحسین علیه السلام عند رسول الله صلی الله علیه و آله اذ اتاه جبرئیل علیه السلام فقال یا محمد اتحبه قال نعم قال اما ان امتک ستقتله فحزن رسول الله صلی الله علیه و آله لذلک حزنا شدیدا فقال جبرئیل علیه السلام ایسرک ان اریک التربة التی یقتل فیها قال نعم قال فخسف جبرئیل ما بین مجلس رسول الله صلی الله علیه و آله الی کربلا حتی التفّت القطعتان هکذا و جمع بین السبابتین فتناول بجناحیه من التربة فناولها رسول الله صلی الله علیه و آله ثم دحیت الارض اسرع من طرفة العین فقال رسول الله صلی الله علیه و آله طوبی لک من تربة و طوبی لمن یقتل فیک و من کامل الزیارة بسنده عن ابی‌بصیر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان جبرئیل اتی رسول الله صلی الله علیه و آله و الحسین یلعب بین یدی رسول الله صلی الله علیه و آله فاخبره ان امته ستقتله قال فجزع رسول الله صلی الله علیه و آله فقال الااریک التربة التی یقتل فیها قال فخسف ما بین مجلس رسول الله صلی الله علیه و آله الی المکان الذی قتل فیه حتی التقت القطعتان فاخذ منها و دحیت فی اسرع من طرفة العین فخرج و هو یقول طوبی لک من تربة و طوبی لمن یقتل حولک قال و کذلک صنع صاحب سلیمان تکلم باسم الله الاعظم فخسف ما بین سریر سلیمان و بین العرش من سهولة الارض و حزونتها حتی التقت القطعتان فاراه العرش قال سلیمان یخیل الی انه خرج من تحت سریری قال و دحیت فی اسرع من طرفة العین ، اقول و وردت بهذا المعنی اخبار کثیرة عن الائمة و الصحابة و التابعین و عن کامل الزیارة بسنده عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال قال امیرالمؤمنین علیه السلام زارنا رسول الله صلی الله علیه و آله و قد اهدت لنا ام‌ایمن لبنا و زبدا و تمرا قدمنا منه فاکل ثم قام الی زاویة البیت و صلی رکعتین فلما کان فی آخر سجوده بکا بکاء شدیدا فلم‌یسئله احد منا اجلالا و اعظاما له فقام الحسین فی حجره و قال له یا ابه لقد دخلت بیتنا فما سررنا بشئ کسرورنا بدخولک ثم بکیت بکاء غمنا فما ابکاک فقال یا بنی اتانی جبرئیل آنفا فاخبرنی انکم قتلی و ان مصارعکم شتی فقال یا ابه فما لمن یزور قبورنا علی تشتتها فقال یا بنی اولئک طوائف من امتی یزورونکم فیلتمسون بذلک البرکة و حقیق علی ان آتیهم یوم القیمة حتی اخلصهم من اهوال الساعة من ذنوبهم و اسکنهم الجنة و عن ارشاد المفید بسنده عن ام‌سلمة رضی الله عنها انها قالت خرج رسول الله صلی الله علیه و آله من عندنا ذات لیلة فغاب عنا طویلا ثم جاءنا و هو اشعث اغبر و یده مضمومة فقلت یا رسول الله ما لی اراک شعثا غبرا فقال اسری بی فی هذا الوقت الی موضع من العراق یقال له کربلا فأریت فیه مصرع الحسین ابنی و جماعة من ولدی و اهل بیتی فلم‌ازل القط دمائهم فها هو فی یدی و بسطها لی فقال خذیه فاحتفظی به فاخذته فاذا هو شبه تراب احمر فوضعته فی قارورة و شددت رأسها و احتفظت به فلما خرج الحسین علیه السلام من مکة متوجها نحو العراق کنت اخرج تلک القارورة فی کل یوم و لیلة و اشمها و انظر الیها ثم ابکی لمصابه فلما کان یوم العاشر من المحرم و هو الیوم الذی قتل فیه اخرجتها فی اول النهار و هی بحالها ثم عدت الیها آخر النهار فاذا هو دم عبیط فصحت فی بیتی و بکیت و کظمت غیظی مخافة ان تسمع اعدائهم بالمدینة فیشرعوا بالشماتة فلم‌ازل حافظة للوقت و الیوم حتی جاء الناعی ینعاه فحقق ما رأیت و عن کامل الزیارة بسنده عن ابن ابی‌یعفور عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال بینا رسول الله صلی الله علیه و آله فی منزل فاطمة و الحسین علیه السلام فی حجره اذ بکی و خر ساجدا ثم قال یا فاطمة یا بنت محمد ان العلی الاعلی تراءی لی فی بیتک هذا ساعتی هذه فی احسن صورة و اهیأ هیئة و قال لی یا محمد اتحب الحسین فقلت نعم قرة عینی و ریحانتی و ثمرة فؤادی و جلدة ما بین عینی فقال لی یا محمد و وضع یده علی رأس الحسین بورک من مولود علیه برکاتی و صلواتی و رحمتی و رضوانی ، و لعنتی و سخطی و عذابی و خزیی و نکالی علی من قتله و ناصبه و ناواه و نازعه اما انه سید الشهداء من الاولین و الآخرین فی الدنیا و الآخرة و سید شباب اهل الجنة من الخلق اجمعین و ابوه افضل منه و خیر فاقرأه السلام و بشره بانه رایة الهدی و منار اولیائی و حفیظی و شهیدی علی خلقی و خازن علمی و حجتی علی اهل السموات و اهل الارضین و الثقلین الجن و الانس ه‍ ، قال الشیخ المذکور بعد هذا الخبر : توضیح ان العلی الاعلی ای رسوله جبرئیل او یکون الترائی کنایة عن غایة الظهور العلمی و حسن الصورة کنایة عن ظهور صفات کماله تعالی و وضع یده کنایة عن افاضة الرحمة .

اقول العجب من رجل یتصدی امرا لیس له باهل هلاتذکر قولهم ان حدیثنا صعب مستصعب لایحتمله الا ملک مقرب او نبی مرسل او مؤمن ممتحن و هلارده الی قائله و یقول لانعلمه حتی فسره بما لایرضی قائله به و هل کان ذلک الوقت وقت تعمیة النبی صلی الله علیه و آله و الغازه فی کلامه و هلادری ان احادیثهم فی فنون شتی و لکل فن اهل یلحن لهم فیعرفون اللحن و لایتصرف فی فن لیس له فیه ضرس قاطع .

باب اخبار الرسول بشهادته علیه السلام

الشیخ المذکور من کامل الزیارة بسنده عن جابر عن محمد بن علی علیهما السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله من سره ان یحیی حیوتی و یموت میتتی و یدخل جنتی جنة عدن غرسها ربی بیده فلیتول علیّاً و یعرف فضله و الاوصیاء من بعده و یتبرء من عدوی اعطاهم الله فهمی و علمی هم عترتی من لحمی و دمی اشکو الیک ربی عدوهم من امتی المنکرین لفضلهم القاطعین فیهم صلتی والله لیقتلن ابنی ثم لاتنالهم شفاعتی و قال ابوجعفر علیه السلام کان رسول الله صلی الله علیه و آله اذا دخل الحسین اجتذبه الیه ثم یقول لامیرالمؤمنین علیه السلام امسکه ثم یقع علیه فیقبله و یبکی فیقول یا ابة لم تبکی فیقول یا بنی اقبل موضع السیوف منک و ابکی قال یا ابة و اقتل قال ای والله و ابوک و اخوک و انت قال یا ابت فمصارعنا شتی قال نعم یا بنی قال فمن یزورنا من امتک قال لایزورنی و یزور اباک و اخاک و انت الا الصدیقون من امتی و بسنده عن الحسین بن ابی‌منذر عمن حدثه عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان الحسین بن علی علیه السلام ذات یوم فی حجر النبی صلی الله علیه و آله یلاعبه و یضاحکه فقالت عایشة یا رسول الله ما اشد اعجابک بهذا الصبی فقال لها ویلک کیف لااحبه و لااعجب به و هو ثمرة فؤادی و قرة عینی اما ان امتی ستقتله فمن زاره بعد وفاته کتب الله له حجة من حججی قالت یا رسول الله حجة من حججک قال نعم و حجتین من حججی قالت یا رسول الله حجتین من حججک قال نعم و اربعة قال فلم‌تزل تزاده و یزید و یضعف حتی بلغ تسعین حجة من حجج رسول الله باعمارها و عن تفسیر الفرات عن جعفر بن محمد الفرازی معنعنا عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان الحسین مع امه تحمله فاخذه النبی صلی الله علیه و آله و قال لعن الله قاتلک و لعن الله سالبک و اهلک الله المتوازرین علیک و حکم الله بینی و بین من اعان علیک قالت فاطمة الزهراء یا ابت ای شئ تقول قال یا بنتاه ذکرت ما یصیبه بعدی و بعدک من الاذی و الظلم و الغدر و البغی و هو یومئذ فی عصبة کأنهم نجوم السماء یتهادون الی القتل و کأنی انظر الی معسکرهم و الی موضع رحالهم و تربتهم قالت یا ابة و این هذا الموضع الذی تصف قال موضع یقال له کربلا و هو دار کرب و بلا علینا و علی الامة یخرج علیهم شرار امتی لو ان احدهم شفع له من فی السموات و الارضین ماشفعوا فیه و هم المخلدون فی النار قالت یا ابة فیقتل قال نعم یا بنتاه و ماقتل قتله احد کان قبله و تبکیه السموات و الارضون و الملئکة و الوحش و الحیتان فی البحار و النباتات فی الجبال و لو یؤذن لها مابقی علی الارض متنفس و یأتیه قوم من محبینا لیس فی الارض اعلم بالله و لا اقوم بحقنا منهم و لیس علی ظهر الارض احد یلتفت الیه غیرهم اولئک مصابیح فی ظلمات الجور و هم الشفعاء و هم واردون حوضی غدا اعرفهم اذا وردوا علی بسیماهم و کل اهل دین یطلبون ائمتهم و هم یطلبوننا لایطلبون غیرنا و هم قوام الارض و بهم ینزل الغیث فقالت فاطمة الزهراء یا ابت انا لله و بکت فقال لها یا بنتاه ان افضل اهل الجنان هم الشهداء فی الدنیا بذلوا انفسهم و اموالهم بأن لهم الجنة یقاتلون فی سبیل الله فیقتلون و یقتلون وعدا علیه حقا فما عند الله خیر من الدنیا و ما فیها قتلة اهون من میتة من کتب علیه القتل خرج الی مضجعه و من لم‌یقتل فسوف یموت یا فاطمة بنت محمد اماتحبین ان تأمرین غدا بامر فتطاعین فی هذا الخلق عند الحساب اماترضین ان یکون ابنک من حملة العرش اماترضین ان یکون ابوک یأتونه یسئلونه الشفاعة اماترضین ان یکون بعلک یذود الخلق یوم العطش عن الحوض فیسقی منه اولیائه و یذود عنه اعدائه اماترضین ان یکون بعلک قسیم النار یأمر النار فتطیعه یخرج منها ما یشاء و یترک من یشاء اماترضین ان تنظرین الی الملئکة علی ارجاء السماء ینظرون الیک و الی ما تأمرین به و ینظرون الی بعلک قد حضر الخلایق و هو یخاصمهم عند الله فما ترین الله صانع بقاتل ولدک و قاتلیک و قاتل بعلک اذا افلجت حجته علی الخلایق و امرت النار ان تطیعه اماترضین ان یکون الملائکة تبکی لابنک و یأسف علیه کل شئ اماترضین ان یکون من اتاه زائرا فی ضمان الله و یکون من اتاه بمنزلة من حج الی بیت الله و اعتمر و لم‌یخل من الرحمة طرفة عین اذا مات مات شهیدا و ان بقی لم‌تزل الحفظة تدعوا له ما بقی و لم‌یزل فی حفظ الله و امنه حتی یفارق الدنیا قالت یا ابه سلمت و رضیت و توکلت علی الله فمسح علی قلبها و مسح عینیها و قال انی و بعلک و انت و ابنیک فی مکان تقر عیناک و یفرح قلبک .

باب اخبار امیرالمؤمنین علیه السلام بقتله علیه السلام

الشیخ المذکور من امالی الصدوق بسنده عن اصبغ بن نباتة قال بینا امیرالمؤمنین علیه السلام یخطب الناس و هو یقول سلونی قبل ان تفقدونی فوالله لاتسألونی عن شئ مضی و لا عن شئ یکون الا نبأتکم به فقام الیه سعد بن ابی‌وقاص فقال یا امیرالمؤمنین اخبرنی کم فی رأسی و لحیتی من شعرة فقال له اما والله لقد سألتنی عن مسئلة حدثنی خلیلی رسول الله صلی الله علیه و آله انک ستسألنی عنها و ما فی رأسک و لحیتک من شعرة الا و فی اصلها شیطان جالس و ان فی بیتک لسخلا یقتل الحسین ابنی و عمر بن سعد یومئذ یدرج بین یدیه و بسنده عن ابن‌عباس قال کنت مع امیرالمؤمنین علیه السلام فی خرجته الی صفین فلما نزل بنینوی و هو بشط الفرات قال باعلی صوته یا بن عباس اتعرف هذا الموضع قلت له مااعرفه یا امیرالمؤمنین فقال علیه السلام لو عرفته کمعرفتی لم‌تکن تجوزه حتی تبکی کبکائی قال فبکی طویلا حتی اخضلت لحیته و سالت الدموع علی صدره و بکینا معه و هو یقول اوه اوه ما لی و لآل ابی‌سفیان و ما لی و لآل حرب حزب الشیطان و اولیاء الکفر صبرا یا اباعبدالله فقد لقی ابوک مثل الذی تلقی منهم ثم دعا بماء فتوضأ وضوء الصلوة فصلی ما شاء الله ان یصلی ثم ذکر نحو کلامه الاول الا انه نعس عند انقضاء صلوته و کلامه ساعة ثم انتبه فقال یا بن عباس فقلت ها انا ذا فقال الااحدثک بما رأیت فی منامی آنفا عند رقدتی فقلت نامت عینک و رأیت خیرا یا امیرالمؤمنین قال رأیت کأنی برجال قد نزلوا من السماء معهم اعلام بیض قد تقلدوا سیوفهم و هی بیض تلمع و قد خطوا حول هذه الارض خطة ثم رأیت کأن هذه النخیل قد ضربت باغصانها الارض تضطرب بدم عبیط و کأنی بالحسین سخلی و فرخی و مضغتی و مخی قد غرق فیها یستغیث فیه فلایغاث و کان الرجال البیض قد نزلوا من السماء ینادونه و یقولون صبرا آل الرسول فانکم تقتلون علی ایدی شرار الناس و هذه الجنة یا اباعبدالله الیک مشتاقة ثم یعزونی و یقولون یا اباالحسن ابشر فقد اقر الله به عینک یوم یقوم الناس لرب العالمین ثم انتبهت هکذا و الذی نفس علی بیده لقد حدثنی الصادق المصدق ابوالقاسم انی سأرینها فی خروجی الی اهل البغی علینا و هذه ارض کرب و بلا یدفن فیها الحسین و سبعة‌عشر رجلا من ولدی و ولد فاطمة و انها لفی السموات معروفة تذکر ارض کرب و بلا کما تذکر بقعة الحرمین و بقعة بیت‌المقدس ثم قال لی یا ابن‌عباس اطلب فی حولها بعر الظباء فوالله ماکذبت و لاکذبت و هی مصفرة لونها لون الزعفران قال ابن‌عباس فطلبتها فوجدتها مجتمعة فنادیته یا امیرالمؤمنین قد اصبتها علی الصفة التی وصفتها لی فقال علی علیه السلام صدق الله و رسوله ثم قام یهرول الیها فحملها و شمها و قال هی هی بعینها اتعلم یا بن عباس ما هذه الابعار هذه قد شمها عیسی بن مریم علیهما السلام و ذلک انه مر بها و معه الحواریون فرأی هیهنا الظبا مجتمعة و هی تبکی فجلس عیسی علیه السلام و جلس الحواریون معه فبکی و بکی الحواریون و هم لایدرون لم جلس و لم بکی فقالوا یا رسول الله و کلمته ما یبکیک قال اتعلمون ای ارض هذه قالوا لا قال هذه ارض یقتل فیها فرخ الرسول احمد و فرخ الحرة الطاهرة البتول شبیهة امی و یلحد فیها طینة اطیب من المسک لأنها طینة الفرخ المستشهد هکذا یکون طینة الانبیاء و اولاد الانبیاء فهذه الظبا تکلمنی و تقول انها ترعی فی هذه الارض شوقا الی تربة الفرخ المبارک و زعمت انها آمنة فی هذه الارض ثم ضرب بیده الی هذه البعرات فشمها و قال هذه بعر الظبا علی هذا الطیب لمکان حشیشها اللهم فابقها ابدا حتی یشمها ابوه فیکون له عزاء و سلوة قال فبقیت الی یوم الناس هذا و قد اصفرت لطول زمنها فهذه ارض کرب و بلا ثم قال باعلی صوته یا رب عیسی بن مریم لاتبارک فی قتلته و المعین علیه و الخاذل له ثم بکا بکاء طویلا و بکینا معه حتی سقط لوجهه و غشی علیه طویلا ثم افاق فاخذ البعر فصرّه فی ردائه و امرنی ان اصرّها کذلک ثم قال یا بن عباس اذا رأیتها تنفجر دما عبیطا و یسیل منها دم عبیط فاعلم ان اباعبدالله قد قتل بها و دفن قال ابن‌عباس فوالله لقد کنت احفظهما اشد من حفظی لبعض ما افترض الله عز و جل علی و انا لااحلها من طرف کمی فبینما انا نائم فی البیت اذا انتبهت فاذا هی تسیل دما عبیطا و کان کمی قد امتلأ دما عبیطا فجلست و انا باک و قلت قتل والله الحسین والله ماکذبنی علی قط فی حدیث حدثنی و لااخبرنی بشئ قط انه یکون الا کان کذلک لان رسول الله صلی الله علیه و آله کان یخبره باشیاء لایخبر بها غیره ففزعت و خرجت و ذلک عند الفجر فرأیت والله المدینة کأنها ضباب لایستبین منها اثر عین ثم طلعت الشمس و رأیت کأنها منکسفة و رأیت کان حیطان المدینة علیها دم عبیط فجلست و انا باک فقلت قد قتل والله الحسین و سمعت صوتا من ناحیة البیت و هو یقول :

اصبروا آل الرسول‌ قتل الفرخ النحول

نزل الروح الامین‌ ببکاء و عویل

ثم بکی باعلی صوته و بکیت فاثبت عندی تلک الساعة و کان شهر المحرم یوم عاشورا لعشر مضین منه فوجدته قتل یوم ورد علینا خبره و تاریخه کذلک فحدثت هذا الحدیث اولئک الذین کانوا معه فقالوا والله لقد سمعنا ما سمعت و نحن فی المعرکة و لاندری ما هو لکنا نری انه الخضر و بسنده عن جردا بنت عمیس عن زوجها هرثمة بن ابی‌مسلم قال غزونا مع علی بن ابیطالب علیه السلام بصفین فلما انصرفنا نزل بکربلا فصلی بنا الغداة ثم رفع الیه من تربتها فشمها ثم قال واها لک ایتها التربة لیحشرن منک قوم یدخلون الجنة بغیر حساب فرجع هرثمة الی زوجته و کانت شیعة لعلی علیه السلام فقال الااحدثک عن ولیک ابی‌الحسن نزل بکربلا فصلی ثم رفع الیه من تربتها فقال واها لک ایتها التربة لیحشرن منک اقوام یدخلون الجنة بغیر حساب قالت ایها الرجل فان امیرالمؤمنین علیه السلام لم‌یقل الا حقا فلما قدم الحسین علیه السلام قال هرثمة کنت فی البعث الذین بعثهم عبیدالله بن زیاد فلما رأیت المنزل و الشجر ذکرت الحدیث فجلست علی بعیری ثم صرت الی الحسین علیه السلام فسلمت علیه و اخبرته بما سمعت من ابیه فی ذلک المنزل الذی نزل به الحسین علیه السلام فقال معنا انت ام علینا فقلت لا معک و لا علیک خلفت صبیة اخاف علیهم عبیدالله بن زیاد قال فامض حیث لاتری لنا مقتلا و لاتسمع لنا صوتا فو الذی نفس حسین بیده لایسمع الیوم واعیتنا احد فلایعیننا الا اکبه الله لوجهه فی جهنم و من بصائر الدرجات بسنده عن سوید بن غفلة قال انا عند امیرالمؤمنین اذ اتاه رجل فقال یا امیرالمؤمنین جئتک من وادی القری و قد مات خالد بن عرفطة فقال له امیرالمؤمنین علیه السلام انه لم‌یمت فاعادها علیه فقال له علی علیه السلام لم‌یمت و الذی نفسی بیده لایموت فاعادها علیه الثالثة فقال سبحان الله اخبرک انه مات و تقول لم‌یمت فقال له علی علیه السلام لم‌یمت و الذی نفسی بیده لایموت حتی یقود جیش ضلالة یحمل رایته حبیب بن جماز قال فسمع بذلک حبیب فأتی امیرالمؤمنین علیه السلام فقال له اناشدک فی و انی لک شیعة و قد ذکرتنی بامر لا والله مااعرفه من نفسی فقال له علی علیه السلام ان کنت حبیب بن جماز فتحملنها فولی حبیب بن جماز قال الراوی فوالله مامات حتی بعث عمر بن سعد الی الحسین بن علی علیه السلام و جعل خالد بن عرفطة علی مقدمته و حبیب صاحب رایته و من قرب الاسناد بسنده عن القداح عن جعفر بن محمد عن ابیه علیهما السلام قال مر علی علیه السلام بکربلا فی اثنین من اصحابه قال فلما مر بها ترقرقت عیناه للبکاء ثم قال هذا مناخ رکابهم و هذا ملقی رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهم طوبی لک من تربة علیک تهراق دماء الاحبة و من کامل الزیارة بسنده عن جابر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال قال علی علیه السلام للحسین علیه السلام یا اباعبدالله اسوة انت قدما فقال جعلت فداک ما حالی قال علمت ما جهلوا و سینتفع عالم بما علم یا بنی اسمع و ابصر من قبل ان یأتیک فوالذی نفسی بیده لیسفکن بنوامیة دمک ثم لایردونک عن دینک و لاینسونک ذکر ربک فقال الحسین علیه السلام و الذی نفسی بیده حسبی و اقررت بما انزل الله و اصدق نبی الله و لااکذب قول ابی .

باب اخبار الحسن علیه السلام بقتله علیه السلام

الشیخ المذکور بسنده عن المفضل عن الصادق علیه السلام عن ابیه عن جده ان الحسین بن علی بن ابی‌طالب علیه السلام دخل یوما علی الحسن علیه السلام فلما نظر الیه بکا فقال ما یبکیک یا اباعبدالله قال ابکی لما یصنع بک فقال له الحسن علیه السلام ان الذی یؤتی الی سم یدس الی فاقتل به و لکن لا یوم کیومک فی کربلا یا اباعبدالله یزدلف الیک ثلثون‌الف رجل یدّعون انهم من امة جدنا محمد صلی الله علیه و آله ینتحلون دین الاسلام فیجتمعون علی قتلک و سفک دمک و انتهاک حرمتک و سبی ذراریک و نسائک و انتهاب رحلک فعندها تحل بنی‌امیة اللعنة و تمطر السماء رمادا و دما و بکی علیک کل شئ حتی الوحوش فی الفلوات و الحیتان فی البحار .

باب اخباره علیه السلام بقتله

الشیخ المذکور من ارشاد المفید بسنده عن سالم بن ابی‌حفصة قال قال عمر بن سعد للحسین علیه السلام یا اباعبدالله ان قبلنا اناسا سفهاء یزعمون انی اقتلک فقال له الحسین علیه السلام انهم لیسوا سفهاء و لکنهم حلماء اما انه یقر عینی ان لاتأکل بر العراق بعدی الا قلیلا و من کامل الزیارة بسنده عن ابی‌الجارود عن ابی‌جعفر علیه السلام قال ان الحسین علیه السلام خرج من مکة قبل یوم الترویة بیوم فشیعه عبدالله بن الزبیر فقال یا اباعبدالله قد حضر الحج و تدعه و تأتی العراق فقال یا بن الزبیر لان ادفن بشاطئ الفرات احب الی من ان ادفن بفناء الکعبة و بسنده عن زرارة عن ابی‌جعفر علیه السلام قال کتب الحسین بن علی علیه السلام من مکة الی محمد بن علی بسم الله الرحمن الرحیم من الحسین بن علی الی محمد بن علی و من قبله من بنی‌هاشم اما بعد فان من لحق بی استشهد و من لم‌یلحق لم‌یدرک الفتح و السلام و بسنده عن میسر بن عبدالعزیز عن ابی‌جعفر علیه السلام قال کتب الحسین بن علی علیه السلام الی محمد بن علی من کربلا بسم الله الرحمن الرحیم من الحسین بن علی الی محمد بن علی و من قبله من بنی‌هاشم اما بعد فکأن الدنیا لم‌تکن و کأن الآخرة لم‌تزل و من کامل الزیارة بسنده عن ابن‌عبدة عن ابی‌عبدالله علیه السلام انه قال لما صعد الحسین بن علی علیه السلام عقبة البطن قال لاصحابه ماارانی الا مقتولا قالوا و ما ذاک یا اباعبدالله قال رؤیا رأیتها فی المنام قالوا و ما هی قال رأیت کلابا تنهشنی اشدها علی کلب ابقع و بسنده عن الحسین بن ابی‌العلا عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الحسین علیه السلام صلی باصحابه یوم اصیبوا ثم قال اشهد انه قد اذن فی قتلکم یا قوم فاتقوا الله و اصبروا و من الخرایج و الجرایح انه لما اراد العراق قالت له ام‌سلمة لاتخرج الی العراق فقد سمعت رسول الله صلی الله علیه و آله یقول یقتل ابنی الحسین بارض العراق و عندی تربة دفعها الی فی قارورة فقال انی والله مقتول کذلک و ان لم‌اخرج الی العراق یقتلونی ایضا و ان احببت ان اریک مضجعی و مصرع اصحابی ثم مسح بیده علی وجهها ففتح الله عن بصرها حتی رأیا ذلک کله و اخذ تربة فاعطاها من تلک التربة ایضا فی قارورة اخری و قال علیه السلام اذا فاضت دما فاعلمی انی قتلت فقالت ام‌سلمة فلما کان یوم عاشورا نظرت الی القارورتین بعد الظهر فاذا هما قد فاضتا دما فصاحت و لم‌یقلب فی ذلک الیوم حجر و لا مدر الا وجد تحته دم عبیط .

باب ما جری علیه صلوات الله علیه بعد بیعة الناس لیزید بن معویة علیهما اللعنة و الهاویة الی شهادته علیه السلام

الشیخ المذکور من امالی الصدوق بسنده عن عبدالله بن منصور و کان رضیعا لبعض ولد زید بن علی علیه السلام قال سئلت جعفر بن محمد بن علی بن الحسین علیهم السلام فقلت حدثنی عن مقتل ابن رسول الله صلی الله علیه و آله فقال حدثنی ابی عن ابیه علیهما السلام قال لما حضرت معویة الوفاة دعا ابنه یزید لعنه الله فاجلسه بین یدیه فقال له یا بنی انی قد ذللت لک الرقاب الصعاب و وطدت ای اثبته لک البلاد و جعلت الملک و ما فیه لک طعمة و انی اخشی علیک من ثلثة نفر یخالفون علیک بجهدهم و هم عبدالله بن عمر بن الخطاب و عبدالله بن الزبیر و الحسین بن علی علیهما السلام فاما عبدالله بن عمر فهو معک فالزمه و لاتدعه و اما عبدالله بن الزبیر فقطعه ان ظفرت به اربا اربا فانه یجثو لک کما یجثو الاسد لفریسته و یواربک مواربة الثعلب للکلب و اما الحسین فقد عرفت حظه من رسول الله صلی الله علیه و آله و هو من لحم رسول الله و دمه و قد علمت لا محالة ان اهل العراق سیخرجونه الیهم ثم یخذلونه و یضیعونه فان ظفرت به فاعرف حقه و منزلته من رسول الله و لاتؤاخذه بفعله و مع ذلک فان لنا به خلطة و رحما و ایاک ان تناله بسوء او یری منک مکروها ، قال فلما هلک معویة و تولی الامر بعده یزید لعنه الله بعث عامله علی مدینة رسول الله و هو عمه عتبة بن ابی‌سفیان فقدم المدینة و علیها مروان بن الحکم و کان عامل معویة فاقامه عتبة من مکانه و جلس فیه لینفذ فیه امر یزید فهرب مروان فلم‌یقدر علیه و بعث عتبة الی الحسین بن علی علیه السلام فقال ان امیر المؤمنین امرک ان تبایع له فقال الحسین علیه السلام یا عتبة قد علمت انا اهل بیت الکرامة و معدن الرسالة و اعلام الحق الذین اودعه الله عز و جل قلوبنا و انطق السنتنا فنطقت باذن الله عز و جل و لقد سمعت جدی رسول الله صلی الله علیه و آله یقول ان الخلافة محرمة علی ولد ابی‌سفیان و کیف ابایع اهل بیت قد قال فیهم رسول الله صلی الله علیه و آله هذا فلما سمع عتبة ذلک دعا الکاتب و کتب بسم الله الرحمن الرحیم الی عبد الله یزید امیر المؤمنین من عتبة بن ابی‌سفیان اما بعد فان الحسین بن علی لیس یری لک خلافة و لا بیعة فرأیک فی امره و السلام ، فلما ورد الکتاب علی یزید لعنه الله کتب الجواب الی عتبة اما بعد فاذا اتاک کتابی هذا فعجل علی بجوابه و بین لی فی کتابک کل من فی طاعتی او خرج عنها و لیکن مع الجواب رأس الحسین بن علی علیه السلام فبلغ ذاک الحسین فهم بالخروج من ارض الحجاز الی ارض العراق فلما اقبل اللیل راح الی مسجد النبی لیودع القبر فلما وصل الی القبر سطع له نور من القبر فعاد الی موضعه فلما کانت اللیلة الثانیة راح لیودع القبر فقام یصلی فاطال فنعس و هو ساجد فجائه النبی صلی الله علیه و آله و هو فی منامه فاخذ الحسین علیه السلام و ضمه الی صدره و جعل یقبل بین عینیه و یقول بأبی انت کأنی اراک مرملا بدمک بین عصابة من هذه الامة یرجون شفاعتی ما لهم عند الله من خلاق یا بنی انک قادم علی ابیک و امک و اخیک و هم مشتاقون الیک و ان لک فی الجنة درجات لاتنالها الا بالشهادة فانتبه الحسین علیه السلام من نومه باکیا فأتی اهل بیته فاخبرهم بالرؤیا و ودعهم و حمل اخواته علی المحامل و ابنته و ابن اخیه القاسم بن الحسن بن علی علیه السلام ثم سار فی احد و عشرین من اصحابه و اهل بیته منهم ابوبکر بن علی و محمد بن علی و عثمن بن علی و العباس بن علی و عبدالله بن مسلم بن عقیل و علی بن الحسین الاکبر و علی بن الحسین الاصغر علیهم السلام و سمع عبدالله بن عمر بخروجه فقدم راحلته و خرج خلفه مسرعا فادرکه فی بعض المنازل فقال این ترید یا بن رسول الله قال العراق قال مهلا ارجع الی حرم جدک فابی الحسین علیه السلام علیه فلما رأی ابن عمر اباه قال یا اباعبدالله اکشف لی عن الموضع الذی کان رسول الله صلی الله علیه و آله یقبله منک فکشف الحسین علیه السلام عن سرته فقبلها ابن عمر ثلثا و بکا و قال استودعک الله یا اباعبدالله فانک مقتول فی وجهک هذا فسار الحسین و اصحابه فلما نزلوا ثعلبیة ورد علیه رجل یقال له بشر بن غالب فقال یا بن رسول الله اخبرنی عن قول الله عز و جل یوم ندعوا کل اناس بامامهم قال امام دعی الی هدی فاجابوه الیه و امام دعی الی ضلالة فاجابوه الیها هؤلاء فی الجنة و هؤلاء فی النار و هو قوله عز و جل فریق فی الجنة و فریق فی السعیر ثم سار حتی نزل العذیب فقال قال ای نام قیلولة  فیها قایلة الظهیرة ثم انتبه من نومه باکیا فقال له ابنه ما یبکیک یا ابه فقال یا بنی انها ساعة لاتکذب الرؤیا فیها و انه عرض لی فی منامی عارض فقال تسرعون السیر و المنایا تسیر بکم الی الجنة ثم سار حتی نزل الرهیمیة فورد علیه رجل من اهل الکوفة یکنی اباهرم فقال یا ابن النبی ما الذی اخرجک من المدینة فقال ویحک یا اباهرم شتموا عرضی فصبرت و طلبوا مالی فصبرت و طلبوا دمی فهربت و ایم الله لیقتلنی ثم لیلبسنهم الله ذلا شاملا و سیفا قاطعا و لیسلطن علیهم من یذلهم قال و بلغ عبیدالله بن زیاد لعنه الله الخبر و ان الحسین علیه السلام قد نزل الرهیمیة فاسری الیه الحر بن یزید فی الف فارس قال الحر فلما خرجت من منزلی متوجها نحو الحسین علیه السلام نودیت ثلثا یا حر ابشر بالجنة فالتفت فلم‌ار احدا فقلت ثکلت الحر امه یخرج الی قتال ابن رسول الله صلی الله علیه و آله و یبشر بالجنة فرهقه عند صلوة الظهر فامر الحسین علیه السلام ابنه فأذن و اقام و قام الحسین علیه السلام فصلی بالفریقین جمیعا فلما سلم وثب الحر بن یزید فقال السلام علیک یا بن رسول الله و رحمة الله و برکاته فقال الحسین علیه السلام و علیک السلام من انت یا عبد الله فقال انا الحر بن یزید فقال یا حر اعلینا ام لنا فقال الحر والله یا بن رسول الله لقد بعثت الی قتالک و اعوذ بالله ان احشر من قبری و ناصیتی مشدودة الیّ ( الی رجلی نسخة ) و یدی مغلولة الی عنقی و اکب علی حر وجهی فی النار یا بن رسول الله این تذهب ارجع الی حرم جدک فانک مقتول فقال الحسین علیه السلام :

سامضی فما بالموت عار علی الفتی‌ اذا ما نوی حقا و جاهد مسلما

و واسی الرجال الصالحین بنفسه‌ و فارق مثبورا و خالف مجرما

فان مت لم‌اندم و ان عشت لم‌الم‌ کفی بک ذلا ان تموت و ترغما

ثم سار الحسین علیه السلام حتی نزل القطقطانیة فنظر الی فسطاط مضروب فقال لمن هذا الفسطاط فقیل لعبدالله بن الحر الحنفی فارسل الیه الحسین علیه السلام فقال ایها الرجل انک مذنب خاطئ و ان الله عز و جل آخذک بما انت صانع ان لم‌تتب الی الله تبارک و تعالی فی ساعتک هذه فتنصرنی و یکون جدی شفیعک بین یدی الله تبارک و تعالی فقال یا بن رسول الله والله لو نصرتک لکنت اول مقتول بین یدیک و لکن هذا فرسی خذه الیک فوالله مارکبته قط و انا اروم شیئا الا بلغته و لاارادنی احد الا نجوت علیه فدونک فخذه فاعرض عنه الحسین علیه السلام بوجهه ثم قال لا حاجة لنا فیک و لا فی فرسک و ماکنت متخذ المضلین عضدا و لکن فر فلا لنا و لا علینا فانه من سمع واعیتنا اهل البیت ثم لم‌یجبنا اکبه الله علی وجهه فی نار جهنم ثم سار حتی نزل بکربلا فقال ای موضع هذا فقیل هذا کربلا یا بن رسول الله فقال هذا والله یوم کرب و بلا و هذا الموضع الذی یهراق فیه دماؤنا و یباح فیه حریمنا فاقبل فیه عبیدالله بن زیاد بعسکره حتی عسکر بالنخیلة و بعث الی الحسین علیه السلام رجلا یقال له عمر بن سعد قائده فی اربعة‌آلاف فارس و اقبل عبدالله بن الحصین التمیمی فی الف فارس یتبعه شیث بن ربعی فی الف فارس و محمد بن الاشعث بن قیس الکندی ایضا فی الف فارس و کتب لعمر بن سعد علی الناس و امرهم ان یسمعوا له و یطیعوه فبلغ عبیدالله بن زیاد ان عمر بن سعد یسامر الحسین علیه السلام و یحدثه و یکره قتاله فوجه الیه شمر بن ذی‌الجوشن فی اربعة‌آلاف فارس و کتب الی عمر بن سعد اذا اتاک کتابی هذا فلاتمهلن الحسین بن علی و خذ بکظمه و حل بین الماء و بینه کما حیل بین عثمن و بین الماء یوم الدار فلما وصل الکتاب الی عمر بن سعد لعنه الله امر منادیه فنادی انا قد اجلنا حسینا و اصحابه یومهم و لیلهم فشق ذلک علی الحسین علیه السلام و علی اصحابه فقام الحسین علیه السلام فی اصحابه خطیبا فقال اللهم انی لااعرف اهل بیت ابر و لا ازکی و لا اطهر من اهل بیتی و لا اصحابا هم خیر من اصحابی و قد نزل بی ما قد ترون و انتم فی حل من بیعتی لیست لی فی اعناقکم بیعة و لا لی علیکم ذمة و هذا اللیل قد غشیکم فاتخذوه جملا و تفرقوا فی سواده فان القوم انما یطلبونی و لو ظفروا بی لذهلوا عن طلب غیری ، فقام الیه عبدالله بن مسلم بن عقیل بن ابی‌طالب فقال یا بن رسول الله ماذا یقول لنا الناس اذا نحن خذلنا شیخنا و کبیرنا و سیدنا و ابن سید الاعمام و ابن نبینا سید الانبیاء لم‌نضرب معه بسیف و لم‌نقاتل معه برمح لا والله او نرد موردک و نجعل انفسنا دون نفسک و دماءنا دون دمک فاذا نحن فعلنا ذلک فقد قضینا ما علینا و خرجنا مما لزمنا ، و قام الیه رجل یقال له زهیر بن القین البجلی فقال یا بن رسول الله وددت انی قتلت ثم نشرت ثم قتلت ثم نشرت ثم قتلت ثم نشرت فیک و فی الذین معک مائة قتلة و ان الله دفع بی عنکم اهل البیت فقال له و لاصحابه جزیتم خیرا ثم ان الحسین علیه السلام امر بحفیرة فحفرت حول عسکره شبه الخندق و امر فحشیت حطبا و ارسل علیا ابنه (ع) فی ثلثین فارسا و عشرین راجلا لیستقوا الماء و هم علی وجل شدید و انشأ الحسین علیه السلام یقول :

یا دهر اف لک من خلیل‌ کم لک فی الاشراق و الاصیل

من طالب و صاحب قتیل‌ و الدهر لایقنع بالبدیل

و انما الامر الی الجلیل‌ و کل حی سالک سبیلی

ثم قال لاصحابه قوموا فاشربوا من الماء یکن آخر زادکم و توضؤا و اغسلوا ثیابکم لتکون اکفانکم ثم صلی بهم الفجر و عباهم تعبیة الحرب و امر بحفیرته التی حول عسکره فاضرمت بالنار لیقاتل القوم من وجه واحد و اقبل رجل من عسکر عمر بن سعد علی فرس له یقال له ابن ابی‌جویریة المزنی فلما نظر الی النار تتقد صفق یده و نادی یا حسین و اصحاب حسین ابشروا بالنار فقد تعجلتموها فی الدنیا فقال الحسین علیه السلام من الرجل فقیل ابن ابی‌جویریة المزنی فقال الحسین علیه السلام اللهم اذقه عذاب النار فی الدنیا فنفر به فرسه و القاه فی تلک النار فاحترق ، ثم برز من عسکر عمر بن سعد رجل آخر یقال له تمیم بن حصین الفزاری فنادی یا حسین و یا اصحاب حسین اماترون الی ماء الفرات یلوح کأنه بطون الحیات والله لاذقتم منه قطرة حتی تذقوا الموت جرعا فقال الحسین علیه السلام من الرجل فقیل تمیم بن حصین فقال الحسین علیه السلام هذا و ابوه من اهل النار اللهم اقتل هذا عطشا فی هذا الیوم قال فخنقه العطش حتی سقط عن فرسه فوطئته الخیل بسنابکها فمات ، ثم اقبل آخر من عسکر عمر بن سعد یقال له محمد بن اشعث بن قیس الکندی فقال یا حسین بن فاطمة ایة حرمة لک من رسول الله لیس لغیرک فتلا الحسین علیه السلام هذه الآیة ان الله اصطفی آدم و نوحا و آل ابرهیم و آل عمران علی العالمین ذریة الآیة ، ثم قال والله ان محمدا لمن آل ابرهیم و ان العترة الهادیة لمن آل‌محمد ، من الرجل ؟ فقیل محمد بن اشعث بن قیس الکندی فرفع الحسین علیه السلام رأسه الی السماء فقال اللهم ار محمد بن الاشعث ذلا فی هذا الیوم لاتعزه بعد هذا الیوم ابدا فعرض له عارض فخرج من العسکر یتبرز فسلط الله علیه عقربا فلدغه فمات بادی العورة ، فبلغ العطش من الحسین علیه السلام و اصحابه فدخل علیه رجل من شیعته یقال له یزید بن الحسین الهمدانی فقال - قال ابرهیم بن عبدالله راوی الحدیث هو خال ابی‌اسحق الهمدانی - یا بن رسول الله تأذن لی فاخرج الیهم فاکلمهم فأذن له فخرج الیهم فقال یا معشر الناس ان الله عز و جل بعث محمدا بالحق بشیرا و نذیرا و داعیا الی الله باذنه و سراجا منیرا و هذا ماء الفرات تقع فیه خنازیر السواد و کلابها و قد حیل بینه و بین ابنه فقالوا یا یزید قد اکثرت الکلام فاکفف فوالله لیعطش الحسین کما عطش من کان قبله فقال الحسین علیه السلام اقعد یا یزید ، ثم وثب الحسین علیه السلام متوکئا علی سیفه فنادی باعلی صوته فقال انشدکم الله هل تعرفونی قالوا نعم انت ابن رسول الله و سبطه قال انشدکم الله هل تعلمون ان جدی رسول الله صلی الله علیه و آله قالوا اللهم نعم قال انشدکم الله هل تعلمون ان امی فاطمة بنت محمد قالوا اللهم نعم قال انشدکم الله هل تعلمون ان ابی علی بن ابیطالب قالوا اللهم نعم قال انشدکم هل تعلمون ان جدتی خدیجة بنت خویلد اول نساء هذه الامة اسلاما قالوا اللهم نعم قال انشدکم الله هل تعلمون ان سید الشهداء حمزة عم ابی قالوا اللهم نعم قال فانشدکم الله هل تعلمون ان جعفر الطیار فی الجنة عمی قالوا اللهم نعم قال فانشدکم الله هل تعلمون ان هذا سیف رسول الله صلی الله علیه و آله و انا متقلده قالوا اللهم نعم قال فانشدکم الله هل تعلمون ان هذه عمامة رسول الله صلی الله علیه و آله انا لابسها قالوا اللهم نعم قال فانشدکم الله هل تعلمون ان علیا کان اولهم اسلاما و اعلمهم علما و اعظمهم حلما و انه ولی کل مؤمن و مؤمنة قالوا اللهم نعم قال فبم تستحلون دمی و ابی الذائد عن الحوض غدا یذود عنه رجالا کما یذاد البعیر الصادر عن الماء و لواء الحمد فی یدی جدی یوم القیمة قالوا قد علمنا ذلک کله و نحن غیر تارکیک حتی تذوق الموت عطشانا فاخذ الحسین علیه السلام بطرف لحیته و هو یومئذ ابن سبع و خمسین سنة ثم قال اشتد غضب الله علی الیهود حیث قالوا عزیر ابن الله و اشتد غضب الله علی النصاری حیث قالوا المسیح ابن الله و اشتد غضب الله علی المجوس حین عبدوا النار من دون الله و اشتد غضب الله علی قوم قتلوا نبیهم و اشتد غضب الله علی هذه العصابة الذین یریدون قتل ابن نبیهم قال فضرب الحر بن یزید فرسه و جاز عسکر عمر بن سعد لعنه الله الی عسکر الحسین علیه السلام واضعا یده علی رأسه و هو یقول اللهم الیک انیب فتب علی فقد ارعبت قلوب اولیائک و اولاد نبیک یا بن رسول الله هل لی من توبة قال نعم تاب الله علیک قال یا بن رسول الله ائذن لی فاقاتل عنک فأذن له فبرز و هو یقول :

اضرب فی اعناقکم بالسیف‌ عن خیر من حل بلاد الخیف

فقتل منهم ثمانیة‌عشر رجلا ثم قتل فاتاه الحسین علیه السلام و دمه یشخب فقال بخ بخ یا حُر انت حرّ کما سمیت فی الدنیا و الآخرة ثم انشأ الحسین علیه السلام یقول :

لنعم الحر حر بنی ریاح‌ صبور عند مختلف الرماح

و نعم الحر اذ نادی حسینا فجاد بنفسه عند الصیاح

ثم برز من بعده زهیر بن القین البجلی و هو یقول مخاطبا للحسین علیه السلام :

الیوم تلقی جدک النبیا و حسنا و المرتضی علیا

فقتل منهم تسعة‌عشر رجلا ثم صرع و هو یقول :

انا زهیر و انا ابن القین‌ اذبکم بالسیف عن حسین

ثم برز من بعده حبیب بن مظاهر ( مطهر نسخة ) الاسدی رضوان الله علیهم و هو یقول :

انا حبیب و ابی مطهر لنحن ازکی منهم و اطهر

ننصر خیر الناس حین یذکر

فقتل منهم احدا و ثلثین رجلا ثم قتل رضوان الله علیه ،

ثم برز من بعده عبدالله بن ابی‌عروة الغفاری و هو یقول :

قد علمت حقا بنو غفار انی اذب فی طلاب الثار

بالمشرفی و القنا الخطار

فقتل منهم عشرین رجلا ثم قتل رحمه الله ،

ثم برز من بعده بدیر بن حضیر الهمدانی و کان اقرأ اهل زمانه و هو یقول :

انا بُدَیْر و ابی حضیر لا خیر فیمن لیس فیه خیر

فقتل منهم ثلثین رجلا ثم قتل رضوان الله علیه ،

ثم برز من بعده مالک بن انس الکاهلی و هو یقول :

قد علمت کاهلها و دودان‌ و الخِندقیون و قیس عَیْلان

بأن قومی قصم الاقران‌ یا قوم کونوا کأسود الجان

آل علی شیعة الرحمن‌ و آل حرب شیعة الشیطان

فقتل منهم ثمانیة‌عشر رجلا ثم قتل رضوان الله علیه ،

و برز من بعده زیاد بن مهاصر الکندی فحمل علیهم و انشأ یقول :

انا زیاد و ابی مهاصر اشجع من لیث العرین ( العزیر نسخة ) الخادر

یا رب این للحسین ناصر و لابن سعد تارک مهاجر

فقتل منهم تسعة ثم قتل رضوان الله علیه ،

و برز من بعده وهب بن وهب و کان نصرانیا اسلم علی ید الحسین علیه السلام هو و امه فاتبعوه الی کربلا فرکب فرسا و تناول بیده عود الفسطاط فقاتل و قتل من القوم سبعة او ثمانیة التردید من الراوی ، ١٢ .

ثم استوسر فأتی به عمر بن سعد لعنه الله فامر بضرب عنقه فضربت عنقه و رمی الی عسکر الحسین علیه السلام و اخذت امه سیفا و برزت فقال لها الحسین علیه السلام یا ام وهب اجلسی فقد وضع الله الجهاد عن النساء انک و ابنک مع جدی محمد فی الجنة ،

ثم برز من بعده هلال بن حجاج و هو یقول :

ارمی بها معلمة افواقها و النفس لاینفعها اشفاقها

فقتل منهم ثلثة‌عشر رجلا ثم قتل رضوان الله علیه ،

و برز من بعده عبدالله بن مسلم بن عقیل بن ابی‌طالب و انشأ یقول :

اقسمت لااقتل الا حرا و قد وجدت الموت شیئا مرا

اکره ادعی جبانا فرا ان الجبان من عصی و فرا

فقتل منهم ثلثة ثم قتل رضوان الله علیه و رحمته ،

و برز من بعده علی بن الحسین علیه السلام فلما برز الیهم دمعت عین الحسین علیه السلام فقال اللهم کن انت الشهید علیهم فقد برز الیهم ابن رسولک و اشبه الناس وجها و سمتا به فجعل یرتجز و هو یقول :

انا علی بن الحسین بن علی‌ نحن و بیت الله اولی بالنبی

اماترون کیف احمی عن ابی

فقتل منهم عشرة ثم رجع الی ابیه فقال یا ابه العطش فقال له الحسین علیه السلام صبرا یا ابه یسقیک جدک بالکاس الاوفی فرجع فقاتل حتی قتل منهم اربعة و اربعین رجلا ثم قتل صلی الله علیه ،

و برز من بعده القاسم بن الحسن بن علی بن ابی‌طالب علیه السلام و هو یقول :

لاتجزعی نفسی فکل فان‌ الیوم تلقین ذری الجنان

فقتل منهم ثلثة ثم رمی من فرسه رضوان الله علیه و صلوته ،

و نظر الحسین یمینا و شمالا و لایری احدا فرفع رأسه الی السماء فقال اللهم انک تری ما یصنع بولد نبیک و حال بنوکلاب بینه و بین الماء و رمی بسهم فوقع فی نحره و خر عن فرسه فاخذ السهم فرمی به و جعل یتلقی الدم بکفه فلما امتلأت لطخ به رأسه و لحیته و یقول القی الله عز و جل و انا مظلوم متلطخ بدمی ثم خر علی خده الایسر صریعا و اقبل عدو الله سنان الایادی و شمر بن ذی‌الجوشن العامری لعنهما الله فی رجال من اهل الشام حتی وقفوا علی رأس الحسین علیه السلام فقال بعضهم لبعض ما تنتظرون اریحوا الرجل فنظر سنان بن الانس الایادی لعنه الله و اخذ بلحیة الحسین علیه السلام و جعل یضرب بالسیف فی حلقه و هو یقول والله انی لاجتز رأسک و انا اعلم انک ابن رسول الله و خیر الناس اما و ابا و اقبل فرس الحسین صلی الله علیه حتی لطخ عرفه و ناصیته بدم الحسین علیه السلام و جعل یرکض و یصهل فسمعت بنات النبی صلی الله علیه و آله صهیله فخرجن فاذا الفرس بلا راکب فعرفن ان حسینا صلی الله علیه قد قتل و خرجت ام‌کلثوم بنت الحسین (ع) واضعة یدها علی رأسها تندب و تقول وامحمداه هذا الحسین بالعراء قد سلب العمامة و الرداء ، و اقبل سنان لعنه الله حتی ادخل رأس الحسین بن علی علیهما السلام علی عبیدالله بن زیاد لعنه الله و هو یقول :

املأ رکابی فضة و ذهبا انا قتلت الملک المحجبا

قتلت خیر الناس اما و ابا و خیرهم اذ ینسبون نسبا

فقال له عبیدالله بن زیاد لعنه الله ویحک فان علمت انه خیر الناس اما و ابا لم قتلته اذا فامر به فضربت عنقه و عجل الله بروحه الی النار ، و ارسل ابن زیاد قاصدا الی ام‌کلثوم بنت الحسین علیه السلام فقال لها الحمد لله الذی قتل رجالکم فکیف ترون ما فعل بکم فقالت یا بن زیاد لئن قرت عینک بقتل الحسین علیه السلام فطال ما قرت عین جده صلی الله علیه و آله به و کان یقبله و یلثم شفتیه و یضعه علی عاتقه یا بن زیاد اعد لجده جوابا فانه خصمک غدا ،

اقول و قد اورد اهل السیر فی هذه الموارد حکایات تنافی ما اوردنا من الاخبار و الحق احق ان یتبع .

باب الاخبار المتفرقة الواردة فی بیان بعض هذه الوقایع

الشیخ المذکور عن الکلینی بسنده عن حمزة بن حمران عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ذکرنا خروج الحسین علیه السلام و تخلف ابن‌الحنفیة فقال ابوعبدالله علیه السلام یا حمزة انی ساخبرک بحدیث لاتسئل عنه بعد مجلسک هذا ان الحسین لما اقبل ( فصل نسخة ) متوجها دعا بقرطاس و کتب فیه : بسم الله الرحمن الرحیم من الحسین بن علی بن ابی‌طالب الی بنی‌هاشم اما بعد فان من لحق بی منکم استشهد و من تخلف لم‌یبلغ مبلغ الفتح و السلام و عن المفید باسناده الی ابی‌عبدالله علیه السلام قال لما سار ابوعبدالله علیه السلام من المدینة لقیه افواج من الملئکة المسوّمة فی ایدیهم الحراب علی نجب من نجب الجنة فسلموا علیه و قالوا یا حجة الله علی خلقه بعد جده و ابیه و اخیه ان الله سبحانه امد جدک بنا فی مواطن کثیرة و ان الله امدک بنا فقال لهم الموعد حفرتی و بقعتی التی استشهد فیها و هو کربلا فاذا وردتها فاتونی فقالوا یا حجة الله مرنا نسمع و نطع فهل تخشی من عدو یلقاک فنکون معک فقال لا سبیل لهم علی و لایلقونی بکریهة او اصل الی بقعتی ، و اتته افواج مسلمی الجن فقالوا یا سیدنا نحن شیعتک و انصارک فمرنا بامرک و ما تشاء فلو امرتنا بقتل کل عدو لک و انت بمکانک لکفیناک ذلک فجزاهم الحسین علیه السلام خیرا و قال لهم أوماقرأتم کتاب الله المنزل علی جدی رسول الله صلی الله علیه و آله این ما تکونوا یدرککم الموت و لو کنتم فی بروج مشیدة و قال سبحانه لبرز الذین کتب علیهم القتل الی مضاجعهم و اذا اقمت بمکانی فبماذا یبتلی هذا الخلق المتعوس ای المتقلب  و بماذا یختبرون و من‌ذا یکون ساکن حفرتی بکربلا و قد اختارها الله یوم دحی الارض و جعلها معقلا لشیعتنا و یکون لهم فی الدنیا و الآخرة و لکن تحضرون یوم السبت و هو یوم عاشورا الذی فی آخره اقتل و لایبقی بعدی مطلوب من اهلی و نسبی و اخوتی و اهل بیتی و یسار برأسی الی یزید لعنه الله فقالت الجن نحن والله یا حبیب الله و ابن حبیبه لولا ان امرک طاعة و انه لایجوز لنا مخالفتک قتلنا جمیع اعدائک قبل ان یصلوا الیک فقال صلوات الله علیه لهم نحن والله اقدر علیهم منکم و لکن لیهلک من هلک عن بینة و یحیی من حی عن بینة و عن السید رضی الله عنه قال روی ابوجعفر عن الواقدی و زرارة بن صالح قالا لقینا الحسین بن علی علیه السلام قبل خروجه الی العراق بثلثة ایام فاخبرناه بهوی الناس بالکوفة و ان قلوبهم معه و سیوفهم علیه فاومی بیده نحو السماء ففتحت ابواب السماء و نزلت الملئکة عددا لایحصیهم الا الله تعالی فقال علیه السلام لولا تقارب الاشیاء و هبوط الاجر لقاتلتهم بهؤلاء و لکن اعلم یقینا ان هناک مصرعی و مصرع اصحابی و لاینجو منه الا ولدی علی و عن السید رضی الله عنه بسنده عن احمد بن داود القمی عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال جاء محمد بن حنفیة الی الحسین علیه السلام لیلة الخروج فی صبیحتها من مکة فقال له یا اخی ان اهل الکوفة قد عرفت غدرهم بابیک و اخیک و قد خفت ان یکون حالک کحال من مضی فان رأیت ان تقیم فانک اعز من بالحرم و امنعه فقال یا اخی قد خفت ان یغتالنی یزید بن معویة بالحرم فاکون الذی یستباح به حرمة هذا البیت فقال له ابن الحنفیة فان خفت ذلک فصر الی الیمن او بعض نواحی البر فانک امنع الناس به و لایقدر علیک احد فقال یا اخی انظر فیما قلت ، فلما کان السحر ارتحل الحسین علیه السلام فبلغ ذلک ابن الحنفیة فاتاه فاخذ بزمام ناقته و قد رکبها فقال یا اخی الم‌تعدنی النظر فیما سألتک قال بلی قال فما حَداک علی الخروج عاجلا قال اتانی رسول الله بعد ما فارقتک فقال یا حسین اخرج فان الله قد شاء ان یراک قتیلا فقال محمد بن الحنفیة انا لله و انا الیه راجعون فما معنی حملک هؤلاء النساء معک و انت تخرج علی مثل هذا الحال قال فقال ان الله قد شاء ان یراهن سبایا فسلم علیه و مضی قال و جاء عبدالله بن عباس و عبدالله بن الزبیر فاشارا علیه بالامساک فقال لهما ان رسول الله صلی الله علیه و آله قد امرنی بامر و انا ماض فیه قال فخرج ابن العباس و هو یقول واحسیناه ثم جاء عبدالله بن عمر فاشار الیه بصلح اهل الضلال و حذره من القتل و القتال فقال یا اباعبدالرحمن اماعلمت ان من هوان الدنیا علی الله تعالی ان رأس یحیی بن زکریا اهدی الی بغیّ من بغایا بنی‌اسرائیل اماتعلم ان بنی‌اسرائیل کانوا یقتلون ما بین طلوع الفجر الی طلوع الشمس سبعین نبیا ثم یجلسون فی اسواقهم یبیعون و یشترون کأن لم‌یصنعوا شیئا فلم‌یعجل الله علیهم بل اخذهم بعد ذلک اخذ عزیز ذی انتقام اتق الله یا اباعبدالرحمن و لاتدع نصرتی و عنه انه روی مرسلا عن الباقر علیه السلام ان جند الحسین علیه السلام کانوا یومئذ خمسة و اربعون فارسا و مائة راجل و عن المفید مرسلا عن الصادق علیه السلام ان جند المخالفین کانوا ثلثین‌الفا و عن علی بن الحسین علیه السلام انه قال لما اصبحت الخیل تقبل علی الحسین علیه السلام رفع یدیه و قال اللهم انت ثقتی فی کل کرب و رجائی فی کل شدة و انت لی فی کل امر نزل بی ثقة و عدة کم من کرب یضعف عنه الفؤاد و تقل فیه الحیلة و یخذل فیه الصدیق و یشمت به العدو انزلته بک و شکوته الیک رغبة منی الیک عمن سواک ففرجته و کشفته فانت ولی کل نعمة و صاحب کل حسنة و منتهی کل رغبة و عن الصادق علیه السلام مرسلا انه قال سمعت ابی یقول لما التقی الحسین علیه السلام و عمر بن سعد لعنه الله و قامت الحرب انزل النصر حتی رفرف علی رأس الحسین علیه السلام ثم خیر بین النصر علی اعدائه و بین لقاء الله تعالی فاختار لقاء الله تعالی و عن محمد بن ابی‌طالب مرسلا عن الباقر عن علی بن الحسین علیهم السلام ان الناس کانوا یحضرون المعرکة و یدفنون القتلی فوجدوا جونا بعد عشرة ایام یفوح منه رائحة المسک رضوان الله علیه ، اقول هذا هو جون مولی ابی‌ذر الغفاری و عن ابی‌الفرج فی المقاتل بسنده عن ادریس عن ابیه عن جعفر بن محمد عن ابیه علیهم السلام ان اول قتیل قتل من ولد ابی‌طالب مع الحسین علیه السلام ابنه علی علیهما السلام و عن ابی‌مخنف مرسلا عن جعفر بن محمد علیهما السلام قال وجد بالحسین ثلثا و ثلثین طعنة و اربعا و ثلثین ضربة و عن الباقر علیه السلام اصیب الحسین علیه السلام و وجد به ثلثمائة و بضعة و عشرون طعنة برمح او ضربة بسیف او رمیة بسهم ، اقول یمکن الجمع بین الخبرین بأن ما زاد علی السبع و ستین الی ثلثمائة و بضعة و عشرین کان من رمیة السهم و روی عن غیر طرق الائمة ما یزید علی ذلک و من کامل الزیارة بسنده عن ابی‌سعید قال سمعت الحسین بن علی علیه السلام و خلا به عبدالله بن الزبیر فناجاه طویلا قال ثم اقبل الحسین علیه السلام بوجهه الیهم و قال ان هذا یقول لی کن حماما من حمام الحرم و لان اقتل و بینی و بین الحرم باع احب الی من ان اقتل و بینی و بینه شبر و لان اقتل بالطف احب الی من ان اقتل بالحرم و من الکافی بسنده عن الحکم بن عتیبة قال لقی رجل الحسین بن علی بالثعلبیة و هو یرید کربلا فدخل علیه فسلم علیه فقال له الحسین علیه السلام من ای البلاد انت قال من اهل الکوفة قال اما والله یا اخا اهل الکوفة لو لقیتک بالمدینة لاریتک اثر جبرئیل من دارنا و نزوله بالوحی علی جدی یا اخی اهل الکوفة افمستقی الناس العلم من عندنا فعلموا و جهلنا ؟ هذا ما لایکون و من ثواب الاعمال بسنده عن عمرو بن القیس المشرقی قال دخلت علی الحسین علیه السلام انا و ابن عم لی و هو فی قصر بنی‌مقاتل فسلمنا علیه فقال له ابن عمی یا اباعبدالله هذا الذی اری خضاب او شعرک فقال خضاب و الشیب الینا بنی‌هاشم یعجل ثم اقبل علینا فقال جئتما لنصرتی فقلت انی رجل کبیر السن کثیر الدین کثیر العیال و فی یدی بضایع للناس و لاادری ما یکون و اکره ان اضیع امانتی و قال له ابن عمی مثل ذلک قال لنا فانطلقا فلاتسمعا لی واعیة و لاتریا لی سوادا فان من سمع واعیتنا او رأی سوادنا فلم‌یجب او لم‌یغثنا کان حقا علی الله عز و جل ان یکبه علی منخریه فی النار و من ارشاد المفید بسنده عن علی بن یزید عن علی بن الحسین علیهما السلام قال خرجنا مع الحسین علیه السلام فمانزل منزلا و ماارتحل منه الا ذکر یحیی بن زکریا و قتله و قال یوما و من هوان الدنیا علی الله عز و جل ان رأس یحیی بن زکریا اهدی الی بغیّ من بغایا بنی‌اسرائیل و من کامل الزیارة بسنده عن عمرو بن جابر عن محمد بن علی علیه السلام قال لما هم الحسین علیه السلام بالشخوص الی المدینة ( من المدینة نسخة ظاهرا ) اقبلت نساء بنی عبدالمطلب فاجتمعن للنیاحة حتی مشی فیهن الحسین علیه السلام فقال انشدکن بالله ان تبدین هذا الامر معصیة لله و لرسوله قالت له نساء بنی عبدالمطلب فلمن نستبقی النیاحة و البکاء فهو عندنا کیوم مات رسول الله و علی و فاطمة و رقیة و زینب و ام‌کلثوم فننشدک الله جعلنا الله فداک من الموت فیا حبیب الابرار من اهل القبور و اقبلت بعض عماته تبکی و تقول اشهد یا حسین لقد سمعت الجن ناحت بنوحک و هم یقولون :

ءان قتیل الطف من آل هاشم‌ اذل رقابا من قریش فذلت

حبیب رسول الله لم‌یک فاحشا ابانت مصیبات الانوف و جَلّت

و قلن ایضا :

ابکوا حسینا سیدا و لقتله شاب الشعر و لقتله زلزلتم و لقتله انخسف ( انکسف نسخة ) القمر

و احمرت آفاق السماء من العشیة و السحر و تغیرت شمس البلاد بهم و اظلمت الکور

ذاک ابن فاطمة المصاب به الخلایق و البشر اورثتنا ذلّا به جدع الانوف مع الغرر

و منه بسنده عن ابی‌الجارود عن ابی‌جعفر علیه السلام قال ان الحسین علیه السلام خرج من مکة قبل الترویة بیوم فشیعه عبدالله بن الزبیر فقال یا اباعبدالله قد حضر الحج و تدعه و تأتی العراق فقال یا بن الزبیر لان ادفن بشاطئ الفرات احب الی من ادفن بفناء الکعبة و من کتاب النوادر لعلی بن اسباط عن بعض اصحابه رواه قال ان اباجعفر علیه السلام قال کان ابی مبطونا یوم قتل ابوه صلوات الله علیهما و کان فی الخیمة و کنت اری موالینا کیف یختلفون معه یتبعونه بالماء یشد علی المیمنة مرة و علی المیسرة مرة و علی القلب مرة و لقد قتلوه قتلة نهی رسول الله صلی الله علیه و آله ان یقتل بها الکلاب الکلاب فی اصل اللغة بمعنی السباع .

لقد قتل بالسیف و السنان و بالحجارة و بالخشب و بالعصا و لقد اوطئوه الخیل بعد ذلک ، اقول هذا الخبر یشعر بأن الباقر علیه السلام کان یوم عاشورا و من الکافی بسنده عن ابرهیم بن حمزة الثمالی عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الحسین بن علی علیهما السلام خرج قبل یوم الترویة بیوم الی العراق و قد کان دخل معتمرا و منه بسنده عن معویة بن عمار عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان التمتع مرتبط بالحج و المعتمر اذا فرغ منها ذهب حیث شاء و قد اعتمر الحسین علیه السلام فی ذی‌الحجة ثم راح یوم الترویة الی العراق و الناس یروحون الی منی و لا بأس بالعمرة فی ذی‌الحجة لمن لایرید الحج و من کامل الزیارة بسنده عن داود بن فرقد عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال قال عبدالله بن الزبیر للحسین بن علی علیهما السلام لو جئت بمکة فکنت بالحرم فقال الحسین علیه السلام لانستحل بنا لان اقتل علی تل اعفر الاعفر الابیض لیس بالشدید البیاض .

احب الی من ان اقتل بها و من الکافی بسنده عن سلیمان کاتب علی بن الیقطین عمن ذکره عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الاشعث بن قیس شرک فی دم امیرالمؤمنین و ابنته جعدة سمت الحسن و محمد ابنه شرک فی دم الحسین علیه السلام .

باب تاریخ شهادته علیه السلام و مدة عمره و جمل تواریخه و احواله

الشیخ المذکور من الکافی بسنده عن عبدالملک قال سئلت اباعبدالله علیه السلام عن صوم تاسوعا و عاشورا من شهر المحرم فقال تاسوعا یوم حوصر فیه الحسین صلوات الله علیه و اصحابه رضوان الله علیهم بکربلا و اجتمع علیه خیل اهل الشام و اناخوا علیه و فرح ابن‌مرجانة و عمر بن سعد بتوافر الخیل و کثرتها و استضعفوا فیه الحسین و اصحابه رضوان الله علیهم و ایقنوا انه لایأتی الحسین علیه السلام ناصر و لایمده اهل العراق بأبی المستضعف الغریب ثم قال و اما یوم عاشورا فیوم اصیب فیه الحسین علیه السلام صریعا بین اصحابه و اصحابه حوله صرعی عراة افصوم یکون فی ذلک الیوم کلا و رب البیت الحرام ما هو یوم صوم و ما هو الا یوم حزن و مصیبة دخلت علی اهل السماء و اهل الارض و جمیع المؤمنین و یوم فرح و سرور لابن‌مرجانة و آل‌زیاد و اهل الشام غضب الله علیهم و علی ذریاتهم و ذلک یوم بکت جمیع بقاع الارض خلا بقعة الشام فمن صامه او تبرک به حشره الله مع آل‌زیاد ممسوخ القلب مسخوطا علیه و من اذخر الی منزله ذخیرة اعقبه الله تعالی نفاقا فی قلبه الی یوم یلقاه و انتزع البرکة عنه و عن اهل بیته و ولده و شارکه الشیطان فی جمیع ذلک و من الامالی بسنده عن الحسین بن ابی‌منذر عن ابیه عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سألته عن صوم یوم عاشورا فقال ذلک یوم قتل الحسین علیه السلام فان کنت شامتا فصم ثم قال ان آل امیة لعنهم الله و من اعانهم علی قتل الحسین علیه السلام من اهل الشام نذروا نذرا ان قتل الحسین علیه السلام و من خرج الی الحسین علیه السلام و صارت الخلافة فی آل ابی‌سفیان ان یتخذوا ذلک الیوم عیدا لهم یصومون و یدخلون علی عیالاتهم و اهالیهم الفرح فی ذلک الیوم و من الکافی بسنده عن جعفر بن عیسی قال سألت الرضا علیه السلام عن صوم عاشورا و ما یقول الناس فیه فقال عن صوم ابن‌مرجانة تسئلنی ذلک یوم صامه الادعیاء من آل زیاد لقتل الحسین علیه السلام و هو یوم یتشأم به آل‌محمد و یتشأم به اهل الاسلام و الیوم الذی یتشأم به اهل الاسلام لایصام و لایتبرک به و یوم الاثنین یوم نحس قبض الله عز و جل فیه نبیه و مااصیب آل‌محمد صلی الله علیه و آله الا فی یوم الاثنین فتشأمنا به و تبرک به عدونا و یوم عاشورا قتل الحسین و تبرک به ابن‌مرجانة و تشأم به آل‌محمد فمن صامهما او تبرک بهما لقی الله تبارک و تعالی ممسوخ القلب و کان محشره مع الذین سنوا صومهما و التبرک بهما .

اقول و اما یوم وفاته علیه السلام فقد اختلفت الاقوال فیه فعن ارشاد المفید مضی الحسین علیه السلام فی یوم السبت العاشر من المحرم سنة احدی و ستین من الهجرة بعد صلوة الظهر منه قتیلا مظلوما ظمآنا صابرا محتسبا و سنه یومئذ ثمان و خمسون سنة اقام بها مع جده صلی الله علیه و آله سبع سنین و مع ابیه امیرالمؤمنین علیه السلام سبعا و ثلثین سنة و مع اخیه الحسن علیه السلام عشر سنین و کانت مدة خلافته بعد اخیه احدعشر سنة و من المناقب لابن شهراشوب ولد الحسین علیه السلام عام الخندق بالمدینة یوم الخمیس او یوم الثلثا لخمس خلون من شعبان سنة اربع من الهجرة بعد اخیه بعشرة اشهر و عشرین یوما و روی انه لم‌یکن بینه و بین اخیه الا الحمل و الحمل ستة اشهر عاش مع جده ستة سنین و اشهرا و قد کمل عمره خمسین و یقال کان عمره سبعا و خمسین سنة و خمسة اشهر و یقال ستة و خمسون سنة و خمسة اشهر و یقال ثمان و خمسون و مدة خلافته خمس سنین و اشهر فی آخر ملک معویة و اول ملک یزید قتله عمر بن سعد بن ابی‌وقاص و خولی بن یزید الاصبحی و اجتز رأسه سنان بن انس النخعی و شمر بن ذی‌الجوشن و سلب جمیع ما کان علیه اسحق بن حیوة الخضرمی و امیر الجیش عبیدالله بن زیاد وجه به یزید بن معویة و مضی قتیلا یوم عاشورا و هو یوم السبت العاشر من المحرم قبل الزوال و یقال یوم الجمعة بعد صلوة الظهر و قیل یوم الاثنین بطف کربلا بین نینوی و الغاضریة من قری النهرین بالعراق سنة ستین من الهجرة و یقال سنة احدی و ستین و دفن بکربلا من غربی الفرات و عن الکلینی کان مولده لخمس خلون من شعبان سنة اربع من الهجرة و قتل یوم الجمعة لعشر خلون عن المحرم سنة احدی و ستین و له ست و خمسون سنة و شهور و قیل قتل یوم السبت و عن سفیان الثوری عن جعفر بن محمد ان الحسین بن علی قتل و له ثمان و خمسون سنة و من اعلام الوری ولد بالمدینة یوم الثلثا و قیل یوم الخمیس لثلث خلون من شعبان و قیل لخمس خلون منه سنة اربع من الهجرة و قیل ولد آخر شهر ربیع‌الاول سنة ثلث من الهجرة و عاش سبعا و خمسین سنة و خمسة اشهر کان مع رسول الله صلی الله علیه و آله سبع سنین و مع امیرالمؤمنین سبعا و ثلثین سنة و مع اخیه الحسن سبعا و اربعین سنة و کانت مدة خلافته عشر سنین و اشهرا و عن کشف الغمة قال کمال‌الدین بن طلحة ولد بالمدینة لخمس خلون من شعبان سنة اربع من الهجرة علقت البتول به بعد ان ولدت اخاه الحسن علیه السلام بخمسین لیلة و کذلک قال الحافظ الجنابزی و قال کمال‌الدین کان انتقاله الی دار الآخرة فی سنة احدی و ستین من الهجرة فیکون مدة عمره ستا و خمسین سنة و اشهر کان منها مع جده رسول الله صلی الله علیه و آله ست سنین و شهورا و کان مع ابیه امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب ثلثین سنة بعد وفات النبی صلی الله علیه و آله و کان مع اخیه الحسن بعد وفاة ابیه علیه السلام عشر سنین و بقی بعد وفاة اخیه الحسن الی وقت مقتله عشر سنین و قال ابن‌الخشاب حدثنا حوب باسناده عن ابی‌عبدالله الصادق علیه السلام قال مضی ابوعبدالله الحسین علیه السلام بن علی امه فاطمة بنت رسول الله صلی الله علیه و آله و هو ابن سبع و خمسین سنة فی عام الستین من الهجرة فی یوم عاشورا کان مقامه مع جده رسول الله صلی الله علیه و آله سبع سنین الا ما کان بینه و بین ابی‌محمد و هو سبعة اشهر و عشرة ایام و اقام مع ابیه ثلثین سنة و اقام مع ابی‌محمد عشر سنین و اقام بعد مضی اخیه الحسن علیه السلام عشر سنین فکان عمره سبعا و خمسین الا ما کان بینه و بین اخیه من الحمل و قبض فی یوم عاشورا فی یوم الجمعة فی سنة احدی و ستین و یقال فی یوم عاشورا یوم الاثنین و کان بقاؤه بعد اخیه الحسن احدعشر سنة ، اقول الظاهر ان من قوله } و قبض { من کلام ابن‌الخشاب لانه مخالف لصدر الروایة و قد اوردنا فی ما سبق فی روایة زید بن علی عن الصادق علیه السلام انه کان ابن سبع و خمسین سنة فاذا کان مقتله عام ستین و عمره سبعا و خمسین سنة کان مولده علیه السلام عام ثلث من الهجرة و قد مر فی باب الاخبار المتفرقة عن الصادق علیه السلام فی حدیث } و لکن تحضرون یوم السبت و هو یوم عاشورا الذی فی آخره اقتل { اقول یعلم من هذا الخبر انه قتل بعد الظهر و لا شک ان اخبار الائمة علیهم السلام هی الحق و الحق احق ان یتبع .

باب الوضع الذی قتل علیه

الشیخ المذکور من الکافی بسنده عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال قتل الحسین بن علی علیه السلام و علیه جبة خز دکناء فوجدوا فیها ثلثة و ستین من بین ضربة بسیف او طعنة برمح او رمیة بسهم و عنه بسنده عن محمد بن یعقوب بن سالم قال قال ابوعبدالله قتل الحسین و هو مختضب بالوسمة و من امالی الصدوق بسنده عن برید بن معویة العجلی عن ابی‌جعفر الباقر علیه السلام قال اصیب الحسین بن علی علیه السلام و وجد به ثلثمائة و بضعة و عشرین طعنة برمح او ضربة بسیف او رمیة بسهم و من امالی الطوسی بسنده عن معاذ بن مسلم قال سمعت اباعبدالله علیه السلام یقول وجد بالحسین بن علی صلوات الله علیهما نیف و سبعون طعنة و نیف و سبعون ضربة بالسیف .

باب اسماء الشهداء معه رضوان الله علیهم و عددهم و جمل احوالهم و اسماء قاتلیهم

خرج عن الناحیة المقدسة : بسم الله الرحمن الرحیم اذا اردت زیارة الشهداء علیهم السلام فقف عند رجل الحسین علیه السلام و هو قبر علی بن الحسین فاستقبل القبلة بوجهک فان هناک حرمة الشهداء علیهم السلام و اوم و اشر الی علی بن الحسین و قل :

السلام علیک یا اول قتیل )١( من نسل خیر سلیل من سلالة ابرهیم الخلیل صلی الله علیک و علی ابیک اذ قال فیک قتل الله قوما قتلوک یا بنی ما اجرأهم علی الرحمن و علی انتهاک حرمة الرسول صلی الله علیه و آله علی الدنیا بعدک العفا کأنی بک بین یدیه ماثلا و للکافرین قاتلا قائلا :

انا علی بن الحسین بن علی‌ نحن و بیت الله اولی بالنبی

اطعنکم بالرمح حتی ینثنی‌ اضربکم بالسیف احمی عن ابی

ضرب غلام هاشمی علوی ( عربی نسخة والله لایحکم فینا ابن الدعی

حتی قضیت نحبک و لقیت ربک اشهد انک اولی بالله و برسوله و انک ابن رسوله و حجته و دینه و ابن حجته و امینه حکم الله علی قاتلک مرة بن منقذ بن النعمان العبدی لعنه الله و اخزاه و من شرکه فی قتلک و کانوا علیک ظهیرا اصلاهم الله جهنم و سائت مصیرا و جعلنا الله من ملاقیک و مرافقیک و مرافقی جدک و ابیک و عمک و اخیک و امک المظلومة و ابرأ الی الله من اعدائک اولی الجحود و السلام علیک و رحمة الله و برکاته السلام علی عبدالله بن الحسین )٢( الطفل الرضیع المرمی الصریع المتشحط دما المصعد دمه فی السماء المذبوح بالسهم فی حجر ابیه لعن الله رامیه حرملة بن کاهل الاسدی و ذویه السلام علی عبدالله بن امیرالمؤمنین )٣( مبلی البلاء و المنادی بالولاء فی عرصة کربلا المضروب مقبلا و مدبرا لعن الله قاتله هانی بن ثبیت الخضرمی السلام علی ابی‌الفضل العباس بن امیرالمؤمنین )۴( المواسی اخاه بنفسه الآخذ لغده من امسه الفادی له الواقی الساعی الیه بمائه المقطوعة یداه لعن الله قاتلیه یزید بن الرقاد الجبتی و حکیم بن الطفیل الطائی السلام علی جعفر بن امیرالمؤمنین )۵( الصابر بنفسه محتسبا و النائی من الاوطان مغتربا المستسلم للقتال المستقدم للنزال المکثور بالرجال لعن الله قاتله هانی بن ثبیت الحضرمی السلام علی عثمن بن امیرالمؤمنین )۶( سمی عثمن بن مظعون لعن الله رامیه بالسهم خولی بن یزید الاصبحی الایادی و الابانی الداری السلام علی محمد بن امیرالمؤمنین )٧( قتیل الایادی الداری لعنه الله و ضاعف علیه العذاب الالیم و صلی الله علیک یا محمد بن علی و علی اهل بیتک الصابرین السلام علی ابی‌بکر بن الحسن بن علی الزکی الولی )٨( المرمی بالسهم الردی لعن الله قاتله عبدالله بن عقبة الغنوی السلام علی عبدالله بن الحسن الزکی )٩( لعن الله قاتله و رامیه حرملة بن کاهل الاسدی السلام علی قاسم بن الحسن بن علی )١٠( المضروب علی هامته المسلوب لامته حین نادی الحسین عمه فجلا علیه عمه کالصقر و هو یفحص برجلیه التراب و الحسین یقول بعدا لقوم قتلوک و من خصمهم یوم القیمة جدک و ابوک ثم قال عز والله علی عمک ان تدعوه فلایجیبک او ان یجیبک و انت قتیل جدیل فلاینفعک هذا والله یوم کثر واتره و قل ناصره جعلنی الله معکما یوم جمعکما و بوأنی مبوءکما و لعن الله قاتلک عمر بن سعد بن عروة بن نفیل الازدی و اصلاه جحیما و اعد له عذابا الیما السلام علی عون بن عبدالله بن جعفر الطیار فی الجنان )١١( حلیف الایمان و منازل الاقران الناصح للرحمن التالی للمثانی و القرآن لعن الله قاتله عبدالله بن قطبة النبهانی السلام علی محمد بن عبدالله بن جعفر )١٢( الشاهد مکان ابیه و التالی لاخیه و واقیه ببدنه لعن الله قاتله عامر بن نهشل التمیمی السلام علی جعفر بن عقیل )١٣( لعن الله قاتله و رامیه بشر بن خوط الهمدانی السلام علی عبدالرحمن بن عقیل )١۴( لعن الله قاتله و رامیه عمر بن خالد بن اسد الجهنی السلام علی قتیل ابن القتیل عبدالله بن مسلم بن عقیل )١۵( و لعن الله قاتله عامر بن صعصعة و قیل اسد بن مالک السلام علی ابی‌عبدالله بن مسلم بن عقیل )١۶( و لعن الله قاتله و رامیه عمرو بن صبیح الصیداوی السلام علی محمد بن ابی‌سعید بن عقیل )١٧( و لعن الله قاتله لقیط بن ناشر الجهنی السلام علی سلیمن )١٨( مولی الحسین بن امیرالمؤمنین و لعن الله قاتله سلیمن بن عوف الحضرمی السلام علی قارب )١٩( مولی الحسین بن علی السلام علی منجح )٢٠( مولی الحسین بن علی السلام علی مسلم بن عوسجة الاسدی )٢١( القائل للحسین و قد اذن له فی الانصراف أنحن نخلی عنک و بم نعتذر عند الله من اداء حقک لا والله حتی اکسر فی صدورهم رمحی هذا و اضربهم بسیفی ما ثبت قائمته فی یدی و لاافارقک و لو لم‌یکن معی سلاح اقاتلهم به لقذفتهم بالحجارة و لم‌افارقک حتی اموت معک و کنت اول من شری نفسه و اول شهید شهید الله (کذا) و قضی نحبه ففزت و رب الکعبة شکر الله استقدامک و مواساتک امامک اذ مشی الیک و انت صریع فقال یرحمک الله یا مسلم بن عوسجة و قرء فمنهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر و مابدلوا تبدیلا لعن الله المشترکین فی قتلک عبدالله الضبابی و عبدالله بن خشکارة البجلی و مسلم بن عبدالله الضبابی السلام علی سعد بن عبدالله الحنفی )٢٢( القائل للحسین و قد اذن له فی الانصراف لا والله لانخلیک حتی یعلم الله انا قد حفظنا غیبة رسول الله صلی الله علیه و آله فیک والله لو اعلم انی اقتل ثم احیی ثم احرق ثم اذری و یفعل بی ذلک سبعین مرة مافارقتک حتی القی حمامی دونک و کیف لاافعل ذلک و انما هی موتة او قتلة واحدة ثم بعدها الکرامة التی لا انقضاء لها ابدا فقد لقیت حمامک و واسیت امامک و لقیت من الله الکرامة فی دار المقامة حشرنا الله معکم فی المستشهدین و رزقنا مرافقتکم فی اعلی علیین السلام علی سعد بن بشر بن عمر الخضرمی )٢٣( شکر الله لک قولک للحسین و قد اذن لک فی الانصراف اکلتنی اذا السباع حیا ان فارقتک و اسئل عنک الرکبان و اخذلک مع قلة الاعوان لایکون هذا ابدا السلام علی یزید بن حصین الهمدانی المشرفی )٢۴( القاری المجدل بالمشرفی السلام علی عمرو بن کعب الانصاری )٢۵( السلام علی نعیم بن عجلان الانصاری )٢۶( السلام علی زهیر بن القین البجلی )٢٧( القائل للحسین و قد اذن له فی الانصراف لا والله لایکون ذلک ابدا اترک ابن رسول الله صلی الله علیه و آله اسیرا فی ید الاعداء و انجو لاارانی الله ذلک الیوم السلام علی عمرو بن قرطة الانصاری )٢٨( السلام علی حبیب بن مظاهر الاسدی )٢٩( السلام علی الحر بن یزید الریاحی )٣٠( السلام علی عبدالله بن عمیر الکلبی )٣١( السلام علی نافع بن هلال بن نافع البجلی المرادی )٣٢( السلام علی انس بن کاهل الاسدی )٣٣( السلام علی قیس بن مسهر الصیداوی )٣۴( السلام علی عبدالله )٣۵( و عبدالرحمن )٣۶( ابنی عروة حراق الغفاریین السلام علی جون بن حوی )٣٧( مولی ابی‌ذر الغفاری السلام علی شبیب بن عبدالله النهشلی )٣٨( السلام علی حجاج بن یزید السعدی )٣٩( السلام علی قاسط )۴٠( و کرش )۴١( ابنی ظهیر التغلبیین السلام علی کنانة بن عتیق )۴٢( السلام علی ضرغامة بن مالک )۴٣( السلام علی حوی بن مالک الضبعی )۴۴( السلام علی عمرو بن ضبیعة الضبعی )۴۵( السلام علی زید بن ثبیت القیسی )۴۶( السلام علی عبدالله )۴٧( و عبیدالله )۴٨( ابنی یزید بن ثبیت القیسی السلام علی عامر بن مسلم )۴٩( السلام علی قعنب بن عمرو التَمْری )۵٠( السلام علی سالم مولی عامر بن مسلم )۵١( السلام علی سیف بن مالک )۵٢( السلام علی زهیر بن بشر الخثعمی )۵٣( السلام علی زید بن معقل الجعفی )۵۴( السلام علی حجاج بن مسروق الجعفی )۵۵( السلام علی مسعود بن الحجاج )۵۶( و ابنه )۵٧( السلام علی مجمع بن عبدالله العایدی )۵٨( السلام علی عمار بن حسان بن شریح الطائی )۵٩( السلام علی حیان بن الحرث السلمانی الازدی )۶٠( السلام علی جندب بن حجر الخولانی )۶١( السلام علی عمرو بن خالد الصیداوی )۶٢( السلام علی سعید مولاه )۶٣( السلام علی یزید بن زیاد بن مظاهر الکندی )۶۴( السلام علی زاهد )۶۵( مولی عمرو بن الحمق الخزاعی السلام علی جبلة بن علی الشیبانی )۶۶( السلام علی سالم )۶٧( مولی بنی المدینة الکلبی السلام علی اسلم بن کثیر الازدی الاعرج )۶٨( السلام علی زهیر بن سلیم الازدی )۶٩( السلام علی قاسم بن حبیب الازدی )٧٠( السلام علی عمر بن جندب الحضرمی )٧١( السلام علی ابی‌تمامة عمر بن عبدالله الصائدی )٧٢( السلام علی حنظلة بن اسعد الشیبانی )٧٣( السلام علی الرحمن بن عبدالله الکدر الارحی )٧۴( السلام علی عمار بن ابی‌سلامة الهمدانی )٧۵( السلام علی عایش بن ابی‌شبیب الشاکری )٧۶( السلام علی شوذب مولی شاکر )٧٧( السلام علی شبیب الحٰرث بن سریع )٧٨( السلام علی مالک بن عبد بن سریع )٧٩( السلام علی الجریح المأسور سواد بن ابی‌ضمیر الفهمی الهمدانی )٨٠( السلام علی المرتث معه عمرو بن عبدالله الجندعی )٨١( السلام علیکم یا خیر انصار السلام علیکم بما صبرتم فنعم عقبی الدار بوأکم الله مبوء الابرار اشهد لقد کشف الله لکم الغطاء و مهد لکم الوطاء و اجزل لکم العطاء و کنتم عن الحق غیر بطاء و انتم لنا فرطاء و نحن لکم خلطاء فی دار البقاء و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته .

و من مثیر الاحزان عن بعض الرواة قال کنا اذا ذکرنا عند محمد بن علی الباقر علیه السلام قتل الحسین علیه السلام قال قتلوا سبعة‌عشر انسانا کلهم ارتکض فی بطن فاطمة یعنی بنت اسد ام علی علیه السلام و من المصباح الکبیر عن عبدالله بن سنان قال دخلت علی سیدی ابی‌عبدالله جعفر بن محمد علیهما السلام فی یوم عاشورا فالقیته ( فالفیته ) کاسف اللون ظاهر الحزن و دموعه تنحدر من عینیه کاللؤلؤ المتساقط فقلت یا ابن رسول الله مم بکاؤک لاابکی الله عینیک فقال لی أوفی غفلة انت اماعلمت ان الحسین بن علی علیه السلام اصیب فی مثل هذا الیوم قلت یا سیدی فما قولک فی صومه فقال لی صمه کذا من غیر تبییت و افطره من غیر تشمیت و لاتجعله یوم صوم کملا و لیکن افطارک بعد صلوة العصر بساعة علی شربة من ماء فانه فی مثل ذلک الوقت من ذلک الیوم تجلت الهیجاء عن آل رسول الله و انکشفت الملحمة عنهم و فی الارض منهم ثلثون صریعا فی موالیهم یعز علی رسول الله صلی الله علیه و آله مصرعهم و لو کان فی الدنیا یومئذ حیا لکان صلوات الله علیه و آله هو المعزی بهم قال و بکی ابوعبدالله علیه السلام حتی اخضلت لحیته بدموعه ثم قال ان الله عز و جل لما خلق النور خلقه یوم الجمعة فی تقدیره فی اول یوم من شهر رمضان و خلق الظلمة فی یوم الاربعاء یوم عاشورا فی مثل ذلک الیوم یوم العاشر من شهر المحرم فی تقدیره و جعل لکل منهما شریعة و منهاجا ، الی آخر الخبر و من امالی الطوسی باسناده عن معویة بن وهب قال کنت جالسا عند جعفر بن محمد علیهما السلام ان جاء شیخ قد انحنی من الکبر و ساق الخبر کما یجی‌ء فی باب مجی‌ء الحسین علیه السلام مع جده الی المحشر و قال فی آخره قال الصادق علیه السلام للشیخ یا شیخ ذلک دم یطلب الله تعالی به مااصیب ولد فاطمة و لایصابون بمثل الحسین علیه السلام و لقد قتل فی سبعة‌عشر من اهل بیته نصحوا لله و صبروا فی جنب الله فجزاهم الله احسن جزاء الصابرین .

باب بعض احواله علیه السلام مع اصحابه

الشیخ المذکور من الخرایج و الجرایح عن زین‌العابدین علیه السلام انه قال لما کانت اللیلة التی قتل الحسین فی صبحها قام فی اصحابه فقال ان هؤلاء یریدونی دونکم و لو قتلونی لم‌یصلوا الیکم فالنجا فالنجا و انتم فی حل فانکم ان اصبحتم معی قتلتم کلکم فقالوا لانخذلک و لانختار العیش بعدک فقال انکم تقتلون کلکم حتی لایفلت منکم احد فکان کما قال علیه السلام و عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال قال الحسین لاصحابه قبل ان یقتل ان رسول الله قال لی یا بنی انک ستساق الی العراق و هی ارض قد التقی بها النبیون و اوصیاء النبیین و هی ارض تدعی عمورا و انک تستشهد بها و یستشهد معک جماعة من اصحابک لایجدون الم مس الحدید و تلا قلنا یا نار کونی بردا و سلاما علی ابرهیم یکون الحرب بردا و سلاما علیک و علیهم فابشروا فوالله لئن قتلونا فانا نرد علی نبینا قال ثم امکث ما شاء الله فاکون اول من ینشق الارض عنه فاخرج خرجة یوافق ذلک خرجة امیرالمؤمنین و قیام قائمنا و حیوة رسول الله صلی الله علیه و آله ثم لینزل علی وفد من السماء من عند الله لم‌ینزلوا الی الارض قط و لینزلن الی جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و جنود من الملئکة و لینزلن محمد و علی و انا و اخی و جمیع من من الله علیه فی حمولات من حمولات الرب جمال من نور لم‌یرکبها مخلوق ثم لیهزن محمد صلی الله علیه و آله لواءه و لیدفعه الی قائمنا مع سیفه ثم انا نمکث من بعد ذلک ما شاء الله ثم اِنَّ اللّهَ یُخرِجُ من مسجد الکوفة عینا من دهن و عینا من لبن ثم ان امیرالمؤمنین یدفع الی سیف رسول الله صلی الله علیه و آله و یبعثنی الی المشرق و المغرب فلاآتی علی عدو لله الا اهرقت دمه و لاادع صنما الا احرقته حتی اضع الی الهند فافتحها و ان دانیال و یوشع یخرجان الی امیرالمؤمنین علیه السلام یقولان صدق الله و رسوله و یبعث معهما الی البصرة سبعین رجلا فیقتلون مقاتلیهم و یبعث بعثا الی الروم فیفتح الله لهم ثم لاقتلن کل دابة حرم الله لحمها حتی لایکون علی وجه الارض الا الطیب و اعرض علی الیهود و النصاری و سایر الملل و لأخیرنهم بین الاسلام و السیف فمن اسلم مننت علیه و من کره الاسلام اهرق الله دمه و لایبقی رجل من شیعتنا الا انزل الله الیه ملکا یمسح من وجهه التراب و یعرفه ازواجه و منزلته فی الجنة و لایبقی علی وجه الارض اعمی و لا مقعد و لا مبتلا الا کشف الله عنه بلاءه بنا اهل البیت و لینزلن البرکة من السماء الی الارض حتی ان الشجرة لتقصف تقصف ای تنکسر الشجرة بما یزید الله فیها من الثمرة و لتؤکلن ثمرة الشتاء فی الصیف و ثمرة الصیف فی الشتاء و ذلک قوله عز و جل و لو ان اهل الکتاب آمنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء و الارض و لکن کذبوا فاخذناهم بما کانوا یکسبون ثم ان الله لتهب لشیعتنا کرامة لایخفی علیهم شئ فی الارض و ما کان فیها حتی ان الرجل منهم یرید ان یعلم منهم ان یعلم علم اهل بیته فیخبرهم بعلم ما یعلمون و من کامل الزیارة باسناده عن الحسین بن ابی‌العلا عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الحسین بن علی علیه السلام قال لاصحابه یوم اصیبوا اشهد انه قد اذن فی قتلکم فاتقوا الله و اصبروا و من تفسیر العسکری علیه السلام قال الامام علیه السلام و لما امتحن الحسین و من معه بالعسکر الذین قتلوه و حملوا رأسه قال لعسکره انتم فی حل من بیعتی فالحقوا بعشایرکم و موالیکم و قال لاهل بیته قد جعلتم فی حل من مفارقتی فانکم لاتطیقونهم لتضاعف اعدادهم و قواهم و ما المقصود غیری فدعونی و القوم فان الله عز و جل یعیننی و لایخلینی من حسن نظره کذا رأیه و اسلافنا الطیبین فاما عسکره ففارقوه و اما اهله الادنون من اقربائه فابوا و قالوا لانفارقک و یحزننا ما یحزنک و یصیبنا ما یصیبک و انا اقرب ما یکون الی الله اذا کنا معک قال لهم فان کنتم قد وطنتم انفسکم علی ما وطئت نفسی علیه فاعلموا ان الله انما یهب المنازل الشریفة لعباده باحتمال المکاره و ان الله و ان کان خصنی مع من مضی من اهلی الذین انا آخرهم بقاء فی الدنیا من الکرامات بما یسهل علی معها احتمال المکروهات فان لکم شطر ذلک من کرامات الله تعالی و اعلموا ان الدنیا حلوها و مرها حلم و الانتباه فی الآخرة و الفائز من فاز فیها و الشقی من شقی فیها .

باب بعض احوال الشهداء و فضلهم

الشیخ المذکور من الخصال و امالی الصدوق باسنادهما عن الثمالی قال نظر علی بن الحسین سید العابدین صلی الله علیه الی عبیدالله بن عباس بن علی بن ابی‌طالب فاستعبر ثم قال ما من یوم اشد علی رسول الله صلی الله علیه و آله من یوم احد قتل فیه عمه حمزة بن عبدالمطلب اسد الله و اسد رسوله و بعده یوم موتة قتل فیه ابن عمه جعفر بن ابی‌طالب ثم قال علیه السلام و لا یوم کیوم الحسین علیه السلام ازدلف الیه ثلثون‌الف رجل یزعمون انهم من هذه الامة کل یتقرب الی الله بدمه و هو بالله ما یذکرهم فلایتعظون حتی بغیا و ظلما و عدوانا ثم قال رحم الله عباس فلقد آثر و ابلی و فدی اخاه بنفسه حتی قطعت یداه فابدله الله عز و جل بهما جناحین یطیر بهما مع الملئکة فی الجنة کما جعل لجعفر بن ابی‌طالب و ان للعباس عند الله تبارک و تعالی منزلة یغبطه بها جمیع الشهداء یوم القیمة و عن امالی الصدوق بسنده عن ابن‌عباس قال قال علی علیه السلام لرسول الله صلی الله علیه و آله یا رسول الله انک لتحب عقیلا قال ای والله انی لأحبه حبین حباً له و حباً لحب ابی‌طالب له و ان ولده مقتول فی محبة ولدک فتدمع علیه عیون المؤمنین و تصلی علیه الملئکة المقربون ثم بکی رسول الله صلی الله علیه و آله حتی جری دموعه علی صدره ثم قال الی الله اشکو ما تلقی عترتی من بعدی و من الخرایج و الجرایح بسنده عن الثمالی قال قال علی بن الحسین علیه السلام کنت مع ابی فی اللیلة التی قتل فی صبیحتها فقال لاصحابه هذا اللیل فاتخذوه جنة فان القوم انما یریدوننی فلو قتلونی لم‌یلتفتوا الیکم و انتم فی حل و سعة فقالوا والله لایکون هذا ابدا فقال انکم تقتلون غدا کلکم و لایفلت منکم رجل فقالوا الحمد لله الذی شرفنا بالقتل معک ثم دعا فقال ارفعوا رؤسکم و انظروا فجعلوا ینظرون الی مواضعهم و منازلهم من الجنة و هو یقول لهم هذا منزلک یا فلان فکان الرجل یستقبل الرماح و السیوف بصدره و وجهه لیصل الی منزله من الجنة و من کامل الزیارة و علل الشرایع باسنادهما عن ابن‌عمارة عن ابیه عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال قلت له اخبرنی عن اصحاب الحسین و اقدامهم علی الموت فقال انهم کشف لهم الغطاء حتی رأوا منازلهم من الجنة فکان الرجل منهم یقدم علی القتل لیبادر الی حوراء یعانقها و الی مکانه من الجنة و عن معانی الاخبار بسنده عن الحسن بن علی الناصری عن ابیه عن ابی‌جعفر الثانی عن آبائه علیهم السلام قال قال علی بن الحسین علیه السلام لما اشتد الامر بالحسین بن علی بن ابی‌طالب علیهم السلام نظر الیه من کان معه فاذا هو بخلافهم لأنهم کلما اشتد الامر تغیرت الوانهم و ارتعدت فرایصهم و وجلت قلوبهم و کان الحسین علیه السلام و بعض من معه من خصایصهم ( من خصایصه . نسخة ) تشرق الوانهم و تهدئ جوارحهم و تسکن نفوسهم فقال بعضهم لبعض انظروا لایبالی بالموت فقال لهم الحسین علیه السلام صبرا بنی الکرام فما الموت الا قنطرة تعبر بکم عن البؤس و الضراء الی الجنان الواسعة و النعیم الدائمة فأیکم یکره ان ینتقل من سجن الی قصر و ما هو لاعدائکم الا کمن ینتقل من قصر الی سجن و عذاب ان ابی حدثنی عن رسول الله صلی الله علیه و آله ان الدنیا سجن المؤمن و جنة الکافر و الموت جسر هؤلاء الی جناتهم و جسر هؤلاء الی جحیمهم ماکذبت و لاکذبت .

باب بعض ما ورد فی الوقایع بعد قتله علیه السلام الی ذهاب اهل البیت الکوفة

الشیخ المذکور من کامل الزیارة باسناده عن قدامة بن زایدة عن ابیه قال قال علی بن الحسین علیهما السلام بلغنی یا زایدة انک تزور قبر ابی‌عبدالله علیه السلام احیانا فقلت ان ذلک لکما بلغک فقال لی فلماذا تفعل ذلک و لک مکان عند سلطانک الذی لایحتمل احدا علی محبتنا و تفضیلنا و ذکر فضائلنا و الواجب علی هذه الامة من حقنا فقلت والله ماارید بذلک الا الله و رسوله و لااحتمل بسخط من سخط و لایکبر فی صدری مکروه ینالنی بسببه فقال والله ان ذلک لکذلک ؟ فقلت والله ان ذلک لکذلک یقولها ثلثا فقال ابشر ثم ابشر ثم ابشر فلاخبرنک بخبر کان عندی فی النخب المخزون انه لما اصابنا بالطف ما اصابنا و قتل ابی و قتل من کان معه من ولده و اخوته و سایر اهله و حملت حرمه و نساؤه علی الاقتاب یراد بنا الکوفة فجعلت انظر الیهم صرعی و لم‌یواروا فیعظم ذلک فی صدری و یشتد لما اری منهم قلقی فکادت نفسی تخرج و تبینت ذلک منی عمتی زینب بنت علی الکبری فقالت ما لی اراک تجود بنفسک یا بقیة جدی و ابی و اخوتی فقلت و کیف لااجزع و اهلع و قد اری سیدی و اخوتی و عمومتی و ولد عمی و اهلی مصرعین بدمائهم مرملین بالعراء مسلبین لایکتفون و لایواردون و لایعرج علیهم احد و لایقربهم بَشَرٌ کأنهم اهل بیت من الدیلم و الخزر فقالت لایجزعنک ما تری فوالله ان ذلک لعهد معهود من رسول الله صلی الله علیه و آله الی جدک و ابیک و عمک و لقد اخذ الله میثاق اناس من هذه الامة لاتعرفهم فراعنة هذه الارض و هم معروفون فی اهل السموات انهم یجمعون هذه الاعضاء المتفرقة ( المقرحة نسخة ) فیوارونها و هذه الجسوم المضرجة و ینصبون لهذا الطف علما لقبر ابیک سیدالشهداء لایدرس اثره و لایعفو رسمه علی کرور اللیالی و الایام و لیجتهدنّ ائمة الکفر و اشیاع الضلالة فی محوه و تطمیسه فلایزداد اثره الا ظهورا و امره الا علوا فقلت و ما هذا العهد و ما هذا الخبر فقالت حدثنی ام‌ایمن ان رسول الله صلی الله علیه و آله زار منزل فاطمة علیها السلام فی یوم من الایام فعملت له حریرة و اتاه علی علیه السلام بطبق فیه تمر ثم قالت له ام‌ایمن فاتیتنی بعس فیه لبن و زبد فاکل رسول الله صلی الله علیه و آله و علی و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السلام من تلک الحریرة و شرب رسول الله صلی الله علیه و آله و شربوا من ذلک اللبن ثم اکل و اکلوا ( اکلنا نسخة ) من ذلک التمر بالزبد ( و الزبد نسخة ) ثم غسل رسول الله صلی الله علیه و آله یده و علی یصب علیه الماء فلما فرغ من غسل یده مسح وجهه ثم نظر الی علی و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السلام نظرا عرفنا فیه السرور فی وجهه ثم رمق ( رمی نسخة ) بطرفه نحو السماء ملیا ثم وجه وجهه ( انه توجه نسخة ) نحو القبلة و بسط یدیه یدعو ثم خر ساجدا و هو ینشج فاطال النشوج و علا نحیبه و جرت دموعه ثم رفع رأسه و اطرق الی الارض و دموعه تقطر کأنها صوب المطر فحزنت فاطمة و علی و الحسن و الحسین و حزنتُ معهم لما رأینا من رسول الله صلی الله علیه و آله و هبناه ان نسأله حتی اذا اطال ذلک قال له علی و قالت له فاطمة ما یبکیک یا رسول لاابکی الله عینیک فقد اقرح قلوبنا ما نری ( بما نری ، نسخة ) من حالک فقال یا اخی سررت بکم و قال مزاحم بن عبدالوارث فی حدیثی هیهنا فقال یا حبیبی انی سررت بکم سرورا ماسررت مثله قط و انی لأنظر الیکم و احمد الله علی نعمته علی فیکم اذ هبط علی جبرئیل فقال یا محمد ان الله تبارک و تعالی اطلع علی ما فی نفسک و عرف سرورک باخیک و ابنتک و سبطیک فاکمل لک النعمة و هنأک العطیة بأن جعلهم و ذریاتهم و محبیهم و شیعتهم معک فی الجنة لایفرق بینک و بینهم یحیون کما تحیی و یعطون کما تعطی حتی ترضی و فوق الرضا علی بلوی کثیرة تنالهم فی الدنیا و مکاره تصیبهم بایدی الناس ینتحلون ملتک و یزعمون انهم من امتک براء من الله و منک خبطا خبطا و قتلا قتلا شتی مصارعهم نائیة قبورهم خیرة من الله لهم و لک فیهم فاحمد الله جل و عز علی خیرته و ارض بقضائه فحمدت الله و رضیت بقضائه بما اختاره لکم ثم قال جبرئیل یا محمد ان اخاک مضطهد بعدک مغلوب علی امتک متعوب من اعدائک ثم مقتول بعدک یقتله اشر الخلق و الخلیقة و اشقی البریة نظیر عاقر الناقة ببلد تکون الیه هجرته و هو مغرس شیعته و شیعة ولده و فیه علی کل حال یکثر بلواهم و یعظم مصابهم و ان سبطک هذا و اومئ بیده الی الحسین علیه السلام مقتول فی عصابة من ذریتک و اهل بیتک و اخیار من امتک بِضِفّةِ الفرات بارض تدعی کربلا من اجلها یکثر الکرب و البلاء علی اعدائک و اعداء ذریتک فی الیوم الذی لاینقضی کربه و لاتفنی حسرته و هی اطهر بقاع الارض و اعظمها حرمة و انها لمن بطحاء الجنة فاذا کان ذلک الیوم الذی یقتل فیه سبطک و اهله و احاطت بهم کتائب اهل الکفر و اللعنة تزعزعت الارض من اقطارها و مادت الجبال و کثر اضطرابها و اصطفقت البحار بامواجها و ماجت السموات باهلها غضبا لک یا محمد و لذریتک و استعظاما لما ینتهک من حرمتک و لشر ما یکافی به فی ذریتک و عترتک و لایبقی شئ من ذلک الا استأذن الله عز و جل فی نصرة اهلک المستضعفین المظلومین الذین هم حجة الله علی خلقه بعدک فیوحی الله الی السموات و الارض و الجبال و البحار و من فیهن انی انا الله الملک القادر الذی لایفوته هارب و لایعجزه ممتنع و انا اقدر فیه علی الانتصار و الانتقام و عزتی و جلالی لاعذبن من وتر رسولی و صفیی و انتهک حرمته و قتل عترته و نبذ عهده و ظلم اهله ( اهل بیته نسخة ) عذابا لااعذبه احدا من العالمین فعند ذلک یضج کل شئ فی السموات و الارضین یلعن من ظلم عترتک و استحل حرمتک فاذا برزت تلک العصابة الی مضاجعهم تول الله جل و عز قبض ارواحهم بیده و هبط الی الارض ملئکة من السماء السابعة معهم آنیة من الیاقوت و الزمرد مملوة من ماء الحیوة و حلل من حلل الجنة و طیب من طیب الجنة فغسلوا جثثهم بذلک الماء و البسوها الحلل و حنطوها بذلک الطیب و صلی الملئکة صفا صفا علیهم ثم یبعث الله قوما من امتک لایعرفهم الکفار و لم‌یشرکوا فی تلک الدماء بقول و لا فعل و لا نیة فیوارون اجسامهم و یقیمون رسما لقبر سیدالشهداء بتلک البطحاء و یکون علما لاهل الحق و سببا للمؤمنین الی الفوز و تحفه ملئکة من کل سماء مائة‌الف ملک فی کل یوم و لیلة و یصلون علیه و یسبحون الله عنده و یستغفرون الله لزواره و یکتبون اسماء من یأتیه زایرا من امتک متقربا الی الله و الیک بذلک و اسماء آبائهم و عشایرهم و بلدانهم و یوسمون فی وجوههم بمیسم نور عرش الله هذا زایر قبر خیر الشهداء و ابن خیر الانبیاء فاذا کان یوم القیمة سطع فی وجوههم من اثر ذلک المیسم نور تغشی منه الابصار یدل علیهم و یعرفون به و کأنی بک یا محمد بینی و بین میکائیل و علی امامنا و معنا من ملئکة الله ما لایحصی عدده و نحن نلتقط من ذلک المیسم فی وجهه ما بین الخلائق حتی ینجیهم الله من هول ذلک الیوم و شدایده و ذلک حکم الله و عطاؤه لمن زار قبرک یا محمد او قبر اخیک او قبر سبطیک لایرید به غیر الله جل و عز و سیجد اناس ممن حقت علیهم من الله اللعنة و السخط ان یعفوا رسم ذلک القبر و یمحوا اثره فلایجعل الله تبارک و تعالی لهم الی ذلک سبیلا ثم قال رسول الله صلی الله علیه و آله فهذا ابکانی و احزننی ، قالت زینب فلما ضرب ابن‌ملجم لعنه الله ابی صلوات الله علیه و رأیت اثر الموت منه قلت له یا ابه حدثتنی ام‌ایمن بکذا و کذا و قد احببت ان اسمعه منک فقال یا بنیة الحدیث کما حدثتک ام‌ایمن و کأنی بک و بنیات ( بنساء ، نسخة ) اهلک لسبایا بهذا البلد اذلاء خاشعین تخافون ان یتخطفکم الناس فصبرا صبرا فوالذی فلق الحبة و برء النسمة ما لله علی ظهر الارض یومئذ ولی غیرکم و غیر محبیکم و شیعتکم و لقد قال لنا رسول الله صلی الله علیه و آله حین اخبرنا بهذا الخبر ان ابلیس فی ذلک الیوم یطیر فرحا فیجول الارض کلها فی شیاطینه و عفاریته فیقول یا معشر الشیاطین قد ادرکنا من ذریة آدم الطلبة و بلغنا فی هلاکهم الغایة و اورثناهم النار الا من اعتصم بهذه العصابة فاجعلوا شغلکم بتشکیک الناس فیهم و حملهم علی عداوتهم و اغرائهم بهم و اولیائهم حتی تستحکم ضلالة الخلق و کفرهم و لاینجوا منهم ناج و لقد صدق علیهم ابلیس و هو کذوب انه لاینفع مع عداوتکم عمل صالح و لایضر مع محبتکم و موالاتکم ذنب غیر الکبایر قال زائدة ثم قال علی بن الحسین علیهما السلام بعد ان حدثنی بهذا الحدیث خذه الیک اما لو ضربت فی طلبه آباط الابل حولا لکان قلیلا و من رجال الکشی بسنده عن اسمعیل بن سهل عن بعض اصحابنا قال کنت عند الرضا علیه السلام فدخل علیه علی بن ابی‌حمزة و ابن السراح و ابن المکاری فقال علی بعد کلام جری بینهم و بینه علیه السلام فی امامته انا روینا عن آبائک ان الامام لایلی امره الا امام مثله فقال له ابوالحسن علیه السلام فاخبرنی عن الحسین بن علی کان اماما او غیر امام قال کان اماما قال فمن ولی امره قال علی بن الحسین قال و این کان علی بن الحسین علیه السلام کان محبوسا فی ید عبیدالله بن زیاد قال خرج و هم کانوا لایعلمون حتی ولی امر ابیه ثم انصرف فقال له ابوالحسن علیه السلام ان هذا امکن علی بن الحسین ان یأتی کربلا فیلی امر ابیه فهو یمکن صاحب الامر ان یأتی بغداد و یلی امر ابیه .

باب بعض ما وقع من دخولهم الکوفة الی خروجهم منها الی الشام

الشیخ المذکور من الاحتجاج و مجالس المفید و مجالس الطوسی بتفاوت فی بعض الالفاظ عن خدیم بن شریک قال لما اتی علی بن الحسین زین‌العابدین علیه السلام بالنسوة من کربلا و کان مریضا و اذا نساء اهل الکوفة ینتدبن مشققات الجیوب و الرجال معهن یبکون فقال زین‌العابدین علیه السلام بصوت ضئیل و قد نهکته العلة ان هؤلاء یبکون فمن قتلنا غیرهم فاومأت زینب بنت علی بن ابی‌طالب الی الناس بالسکوت قال خدیم الاسدی فلم‌ار والله خفرة انطق منها کأنها تنطق و تفرغ عن لسان امیرالمؤمنین و قد اشارت الی الناس بأن انصتوا فارتدت الانفاس و سکنت الاجراس ثم قالت بعد حمد الله تعالی و الصلوة علی رسوله صلی الله علیه و آله اما بعد یا اهل الکوفة یا اهل الختر و الغدر و الجَدَل الا فلارقأت العبرة و لاهدأت الزفرة فانما مثلکم مثل التی نقضت غزلها من بعد قوة انکاثا تتخذون ایمانکم دخلا بینکم هل فیکم الا الصلفُ و العجبُ و الشنف و الکذب و ملق الاماء و غمز الاعداء کمرعی علی دمنة او کفضة علی ملحودة الا بئس ما قدمت لکم انفسکم ان سخط الله علیکم و فی العذاب انتم خالدون اتبکون ای اجل والله فابکوا فانکم والله احق بالبکاء فابکوا کثیرا و اضحکوا قلیلا فلقد بلیتم بعارها و منیتم بشنارها و لن‌ترحضوها ابدا و انی ترحضون قتل سلیل خاتم النبوة و معدن الرسالة و سید شباب اهل الجنة و ملاذ حربکم و معاذ حزبکم و مقر سلمکم و آسی کلمکم و مفزع نازلتکم و المرجع الیه عند مقالتکم و مدره حججکم و منار محجتکم الا ساء ما قدمت لکم انفسکم و ساء ما تزرون فتعسا تعسا و نکسا نکسا لقد خاب السعی و تبت الایدی و خسرت الصفقة و بؤتم بغضب من الله و ضربت علیکم الذلة و المسکنة اتدرون ویلکم ای کبد لمحمد فریتم و ای عهد له نکثتم و ای کریمة له ابرزتم و ای حرمة له هتکتم و ای دم له سفکتم لقد جئتم شیئا ادا تکاد السموات یتفطرن منه و تنشق الارض و تخر الجبال هدا لقد جئتم بها شوهاء خرقاء طلاع الارض و السماء افعجبتم ان قطرت السماء دما و لعذاب الآخرة اخزی و هم لاینصرون فلایستخفنکم المهل فانه عز و جل لایفخره ( لایخفره نسخة ) البدار و لایخشی علیه فوت الثار کلا ان ربک لنا و لهم بالمرصاد قال ثم سکتت فرأیت الناس حیاری قد ردوا ایدیهم فی افواههم و رأیت شیخا و قد بکی حتی قد اخضلت لحیته و هو یقول :

کهولهم خیر الکهول و نسلهم‌ اذا عد نسل لایخیب و لایخزی

و فی روایة بعد تمام الخطبة ثم انشأت تقول :

ماذا تقولون اذ قال النبی لکم‌ ماذا صنعتم و انتم آخر الامم

باهل بیتی و اولادی و مکرمتی‌ منهم اساری و منهم ضرجوا بدم

ماکان ذاک جزائی اذ نصحت لکم‌ ان تخلفونی بسوء فی ذوی رحمی

انی لاخشی علیکم ان یحل بکم‌ مثل العذاب الذی اوری علی ارم

ثم ولت عنهم ، ثم ذکر حکایة الناس و الشیخ ثم قال فقال علی بن الحسین علیه السلام یا عمة اسکتی ففی الباقی من الماضی اعتبار و انت بحمد الله عالمة غیر معلمة فهمة غیر مفهمة ان البکاء و الحنین لایردان من قد اباده الدهر فسکتت ثم نزل و ضرب فسطاطه و انزل نساءه و دخل الفسطاط و من التهذیب بسنده عن سالم عن ابی‌جعفر قال جددت اربعة مساجد بالکوفة فرحا لقتل الحسین علیه السلام مسجد الاشعث و مسجد جریر و مسجد سماک و مسجد شیث بن ربعی و من الاحتجاج بسنده عن زید بن موسی قال حدثنی ابی عن جدی علیهم السلام قال خطبت فاطمة الصغری بعد ان ردت من کربلا فقالت الحمد لله عدد الرمل و الحصی و زنة العرش الی الثری احمده و اومن به و اتوکل علیه و اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له و ان محمدا عبده و رسوله صلی الله علیه و آله و ان ولده ذبحوا بشط الفرات بغیر ذحل و لا ترات اللهم انی اعوذ بک ان افتری علیک الکذب و ان اقول علیک خلاف ما انزلت من اخذ العهود لوصیه علی بن ابی‌طالب المسلوب حقه المقتول من غیر ذنب کما قتل ولده بالامس فی بیت من بیوت الله تعالی فیه معشر مسلمة بالسنتهم تعسا لرؤسهم مادفعت عنه ضیما فی حیوته و لا عند مماته حتی قبضته الیک محمود المنقبة ( النقیبة نسخة ) طیب العریکة معروف المناقب مشهور المذاهب لم‌یأخذه اللهم فیک لومة لائم و لا عذل عاذل هدیته یا رب للاسلام صغیرا و حمدت مناقبه کبیرا و لم‌یزل ناصحا لک و لرسولک صلواتک علیه و آله حتی قبضته الیک زاهدا فی الدنیا غیر حریص علیها راغبا فی الآخرة مجاهدا لک فی سبیلک رضیته فاخترته و هدیته الی صراط مستقیم اما بعد یا اهل الکوفة یا اهل المکر و الغدر و الخُیلاء فانا اهل بیت ابتلانا الله بکم و ابتلاکم بنا فجعل بلاءنا حسنا و جعل علمه عندنا و فهمه لدینا فنحن عیبة علمه و وعاء فهمه و حکمته و حجته فی الارض لبلاده و لعباده اکرمنا الله بکرامته و فضلنا بنبیه محمد صلی الله علیه و آله علی کثیر ممن خلق تفضیلا بینا فکذبتموه ( فکذبتمونا نسخة ) و کفرتمونا و رأیتم قتالنا حلالا و اموالنا نهبا کانا اولاد ترک او کابل کما قتلتم جدنا بالامس و سیوفکم تقطر من دمائنا اهل البیت لحقد متقدم قرت لذلک عیونکم و فرحت قلوبکم افتراء منکم علی الله و مکرا مکرتم و الله خیر الماکرین فلاتدعوکم انفسکم الی الجذل بما اصبتم من دمائنا و نالت ایدیکم من اموالنا فان ما اصابنا من المصائب الجلیلة و الرزایا العظیمة فی کتاب من قبل ان نبرأها ان ذلک علی الله یسیر لکیلاتأسوا علی ما فاتکم و لاتفرحوا بما آتاکم و الله لایحب کل مختال فخور تبا لکم فانتظروا اللعنة و العذاب و کان قد حل بکم و تواترت من السماء نقمات فیسحتکم بما کسبتم و یذیق بعضکم بأس بعض ثم تخلدون فی العذاب الالیم و یوم القیمة بما ظلمتمونا الا لعنة الله علی الظالمین ویلکم اتدرون ایة ید طاغتنا منکم و ایة نفس نزعت الی قتالنا ام بأیة رجل مشیتم الینا تبغون محاربتنا قست قلوبکم و غلظت اکبادکم و طبع علی افئدتکم و ختم علی سمعکم و بصرکم و سول لکم الشیطان و املی لکم و جعل علی بصرکم غشاوة فانتم لاتهتدون تبا لکم یا اهل الکوفة ای تراث لرسول الله قبلکم و ذحول له لدیکم بما عندتم باخیه علی بن ابی‌طالب جدی و بنیه عترة النبی الطاهرین الاخیار و افتخر بذلک مفتخر :

نحن قتلنا علیا و بنی علی‌ بسیوف هندیة و رماح

و سبینا نسائهم سبی ترک‌ و نطحناهم فأی نطاح

بفیک ایها القائل الکثکث و لک الاثلب افتخرت بقتل قوم زکاهم الله و طهرهم و اذهب عنهم الرجس فاکظم و اقع کما اقعی ابوک انما لکل امرء ما قدمت یداه حسدتمونا ویلا لکم علی ما فضلنا الله علیکم ،

فما ذنبنا ان جاش بحرا بحورنا و بحرک ساج لایواری الدعامصا

ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء و الله ذو الفضل العظیم و من لم‌یجعل الله له نورا فما له من نور ، قال فارتفعت الاصوات بالبکاء و قالوا حسبک یا ابنة الطیبین فقد احرقت قلوبنا و انضجت نحورنا و اضرمت اجوافنا فسکتت علیها و علی ابیها و جدتها السلام و روی عن السید رحمه الله انه خطبت ام‌کلثوم بنت علی علیهما السلام فی ذلک الیوم من وراء کلتها رافعة صوتها بالبکاء فقالت یا اهل الکوفة سوءة لکم ما بالکم خذلتم حسینا و قتلتموه و انتهبتم امواله و ورثتموه و سبیتم نساءه و نکبتموه فتبا لکم و سحقا ویلکم اتدرون ای دواه دهتکم و ای وزر علی ظهورکم حملتم و ای دماء سفکتموها و ای کریمة اصبتموها و ای صبیة سلبتموها و ای اموال انتهبتموها قتلتم خیر رجالات بعد النبی صلی الله علیه و آله و نزعت الرحمة من قلوبکم الا ان حزب الله هم الفائزون و حزب الشیطان هم الخاسرون ثم قالت :

قتلتم اخی صبرا فویل لامکم‌ ستُجزون نارا حرها یتوقد

سفکتم دماء حرم الله سفکها و حرمها القرآن ثم محمد

الا فابشروا بالنار انکم غدا لفی سقر حقا یقینا تخلدوا

و انی لأبکی فی حیوتی علی اخی‌ علی خیر من بعد النبی سیولد

بدمع غزیر منهل متکفکف مستهل مکفکف ، نسخة .

علی الخد منی ذائبا لیس یجمد

قال فضج الناس بالبکاء و الحنین و النوح و نشر النساء شعورهن و وضعن التراب علی رؤسهن و خمشن وجوههن و ضربن خدودهن و دعین بالویل و الثبور و بکی الرجال فلم‌یر باکیة و باک اکثر من ذلک الیوم و روی عن السید و عن الاحتجاج ان زین‌العابدین علیه السلام خرج الی الناس و اومئ الیهم ان اسکتوا فسکتوا فقام قائما فحمد الله و اثنی علیه و ذکر النبی صلی الله علیه و آله و صلی علیه ثم قال ایها الناس من عرفنی فقد عرفنی و من لم‌یعرفنی فانا علی بن الحسین بن علی بن ابی‌طالب صلوات الله علیهم اجمعین انا ابن المذبوح بشط الفرات من غیر ذحل و لا ترات انا ابن من انتهک حریمه و سلب نعیمه و انتهب ماله و سبی عیاله انا ابن من قتل صبرا و کفی بذلک فخری ( فخرا نسخة ) ایها الناس ناشدتکم بالله هل تعلمون انکم کتبتم الی ( ابی ظ ) و خدعتموه و اعطیتموه من انفسکم العهد و المیثاق و البیعة و قاتلتموه و خذلتموه فتبا لکم ما قدمتم لانفسکم و سوءة لرأیکم بأیة عین تنظرون الی رسول الله صلی الله علیه و آله اذ یقول لکم قتلتم عترتی و انتهکتم حرمتی فلستم من امتی ، قال فارتفعت اصوات الناس بالبکاء و یدعوا بعضهم بعضا هلکتم من کل ناحیة و یقول بعضهم لبعض هلکتم و ماتعلمون فقال علیه السلام رحم الله امرء قبل نصیحتی و حفظ وصیتی فی الله و فی رسوله و اهل بیته فان لنا فی رسول الله اسوة حسنة فقالوا باجمعهم نحن کلنا یا ابن رسول الله صلی الله علیه و آله سامعون مطیعون حافظون لذمامک غیر زاهدین فیک و لا راغبین عنک فمرنا بامرک یرحمک الله فانا حرب لحربک و سلم لسلمک لنأخذن یزید و نبرء ممن ظلمک و ظلمنا فقال هیهات هیهات ایتها الغدرة المکرة حیل بینکم و بین شهوات انفسکم اتریدون ان تأتوا الی کما اتیتم الی آبائی من قبل کلا و رب الراقصات فان الجرح لمایندمل قتل ابی صلوات الله علیه بالامس و اهل بیته معه و لم‌یُنبی (کذا) ثکل رسول الله صلی الله علیه و آله و ثکل ابی و بنی ابی و وجده بین لهاتی و مرارته بین حناجری و حلقی و غصصه یجری فی فراش صدری و مسئلتی ان لاتکونوا لنا و لا علینا ثم قال شعرا :

لا غرو ان قتل الحسین و شیخه‌ قد کان خیرا من حسین و اکرما

فلاتفرحوا یا اهل کوفان بالذی‌ اصیب حسین کان ذلک اعظما

قتیل بشط النهر روحی فداؤه‌ جزاء الذی اوراه نار جهنما

باب اخبار ورودهم الشام

الشیخ المذکور من امالی الصدوق فروی عن فاطمة بنت علی علیه السلام انها قالت لما اجلسنا بین یدی یزید بن معویة رق لنا اول شئ و الطفنا ثم ان رجلا من اهل الشام احمر قام الیه فقال یا امیر المؤمنین هب لی هذه الجاریة یعنینی و کنت جاریة وضیعة فارعبت و فرقت و ظننت انه یفعل ذلک فاخذت بثیاب اختی و هی اکبر منی و اعقل فقالت کذبت والله و لعنت ما ذلک لک و لا له فغضب یزید و قال بل کذبت والله لو شئت لفعلته قالت لا والله ماجعل الله ذلک لک الا ان تخرج من ملتنا و تدین بغیر دیننا فغضب یزید ثم قال ایای تستقبلین بهذا انما خرج من الدین ابوک و اخوک فقالت بدین الله و دین ابی و اخی و جدی اهتدیت انت و جدک و ابوک قال کذبت یا عدوة الله قالت امیر یشتم ظالما و یقهر بسلطانه قالت فکأنه استحیی فسکت فاعاد الشامی لعنه الله فقال یا امیر المؤمنین هب لی هذه الجاریة فقال له اعزب وهب الله لک خنقا قاضیا و قال علی بن ابرهیم فی تفسیره و من عاقب بمثل ما عوقب به ثم بغی علیه لینصرنه الله فهو رسول الله صلی الله علیه و آله لما اخرجته قریش من مکة و هرب فهم الی الغار و طلبوه لیقتلوه فقاتلهم الله یوم بدر و قتل عتبة و شیبة و الولید و ابوجهل و حنظلة بن ابی‌سفیان و غیرهم فلما قبض رسول الله صلی الله علیه و آله طلب بدمائهم فقتل الحسین و آل‌محمد بغیا و عدوانا فهو قول یزید حین تمثل هذا الشعر :

لیت اشیاخی ببدر شهدوا جزع الخزرج من وقع الاسل

لست من خندف ان لم‌انتقم‌ من بنی احمد ما کان فعل

و کذاک الشیخ اوصانی به‌ فاتبعت الشیخ فیما قد سئل

و قال الشاعر فی مثل ذلک شعرا :

یقول و الرأس مطروح یقلبه‌ یا لیت اشیاخنا الماضین بالحضر

حتی یقیسوا قیاسا لایقاس به‌ ایام بدر و کان الوزن بالقدر

فقال الله تبارک و تعالی و من عاقب یعنی رسول الله صلی الله علیه و آله بمثل ما عوقب به حین ارادوا ان یقتلوه ثم بغی علیه لینصرنه الله بالقائم علیه السلام من ولده ، من الاحتجاج انه روی شیخ صدوق من مشایخ بنی‌هاشم و غیره من الناس انه لما دخل علی بن الحسین صلوات الله علیه و حرمه علی یزید لعنه الله و جی‌ء برأس الحسین علیه السلام و وضع بین یدیه فی طشت فجعل یضرب ثنایاه بمخصرة کانت فی یده و هو یقول :

لیت اشیاخی ببدر شهدوا جزع الخزرج من وقع الاسل

لأهلوا و استهلوا فرحا و لقالوا یا یزید لاتشل

فجزیناهم ببدر مثلها و اقمنا مثل بدر فاعتدل

لست من خندف ان لم‌انتقم‌ من بنی‌احمد ما کان فعل

فقامت زینب بنت علی بن ابیطالب علیه السلام و امها فاطمة بنت رسول الله صلی الله علیه و آله و قالت الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی جدی سید المرسلین صدق الله سبحانه کذلک یقول ثم کان عاقبة الذین اساؤا السوءا ان کذبوا بآیات الله و کانوا بها یستهزؤن اظننت یا یزید حین اخذت علینا اقطار الارض و ضیقت علینا آفاق السماء فاصبحنا لک فی اسار نساق الیک سوقا فی قطار و انت علینا ذو اقتدار ان بنا من الله هوانا و علیک منه کرامة و امتنانا و ان ذلک لعظم خطرک و جلالة قدرک فشمخت بانفک و نظرت فی عطفک تضرب اسدریک فرحا و تنفض مذرویک اسدریک ای عطفیک و منکبیک ، المذروان جانب الالیین و لا واحد لهما .

مرحا حین رأیت الدنیا لک مستوثقة و الامور لدیک متسقة و حین صفی لک ملکنا و خلص لک سلطاننا فمهلا مهلا لاتطش جهلا انسیت قول الله و لاتحسبن الذین کفروا انما نملی لهم خیر لانفسهم انما نملی لهم لیزدادوا اثما و لهم عذاب مهین امن العدل یا ابن الطلقاء تخدیرک جواریک و سوقک بنات رسول الله صلی الله علیه و آله سبایا قد هتکت ستورهن و ابدیت وجوههن یحدوا بهن الاعداء من بلد الی بلد و یستشرفهن اهل المناقل و تبرزن لاهل المنازل و یتصفح وجوههن القریب و البعید و الغایب و الشهید و الشریف و الوضیع و الدنی و الرفیع لیس معهن من رجالهن ولی و لا من حماتهن حمیم عتوا منک علی الله و جحودا لرسول الله صلی الله علیه و آله و دفعا لما جاء به من عند الله و لا غرو منک و لا عجب من فعلک و انی یرتجی مراقبة من لفظ فوه اکباد الشهداء و نبت لحمه بدماء السعداء و نصب الحرب لسید الانبیاء و جمع الاحزاب و شهر الحراب و هز السیوف فی وجه رسول الله صلی الله علیه و آله اشد العرب لله جحودا و انکرهم له رسولا و اظهرهم له عدوانا و اعتاهم علی الرب کفرا و طغیانا الا انها نتیجة خلال الکفر و ضَبٌ یجرجر فی الصدر لقتلی یوم بدر فلایستبطأ فی بغضنا اهل البیت من کان نظره الینا شنفا ( شفاء نسخة‌ل ) و شنآنا و احنا و اضغانا یظهر کفره برسوله و یفصح ذلک بلسانه و هو یقول فرحا بقتل ولده و سبی ذریته غیر متحوب و لا مستعظم ،

لأهلوا و استهلوا فرحا و لقالوا یا یزید لاتشل

منتحیا الی ثنایا ابی‌عبدالله و کان مقبّل رسول الله صلی الله علیه و آله ینکثها بمخصرته قد التمع السرور بوجهه لعمری لقد نکأت القرحة و استاصلت الشأفة باراقتک دم سید شباب اهل الجنة و ابن یعسوب العرب و شمس آل عبدالمطلب و هتفت باشیاخک و تقربت بدمه الی الکفرة من اسلافک ثم صرخت بندائک و لعمری قد نادیتهم لو شهدوک و وشیکا تشهدهم و لن‌یشهدوک و ستود یمینک کما زعمت شلت بک عن مرفقها و احببت امک لم‌تحملک و اباک لم‌یلدک حین تصیر الی سخط الله و مخاصمک و مخاصم ابیک رسول الله صلی الله علیه و آله اللهم خذ بحقنا و انتقم ممن ظلمنا ( من ظالمنا نسخة ) و احلل غضبک بمن سفک دمائنا و نقض ذمامنا و قتل حماتنا و هتک عنا سدولنا و فعلت فعلتک التی فعلت و مافریت الا جلدک و ماجززت الا لحمک و سترد علی رسول الله صلی الله علیه و آله بما تحملت من ذریته و انتهکت من حرمته و سفکت من دماء عترته و لحمته حیث یجمع به شملهم و یلم به شعثهم و ینتقم من ظالمهم و یأخذ لهم بحقهم من اعدائهم فلایستفزنک الفرح بقتله و لاتحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون فرحین بما آتیهم الله من فضله و حسبک بالله ولیا و حاکما و برسول الله صلی الله علیه و آله خصیما و بجبرئیل ظهیرا و سیعلم من بوأک و مکنک من رقاب المسلمین بئس للظالمین بدلا و انکم شر مکانا و اضل سبیلا و ما استصغاری قدرک و لا استعظامی تقریعک توهما لانتجاع الخطاب فیک بعد ان ترکت عیون المسلمین به عبری و صدورهم عند ذکره حری فتلک قلوب قاسیة و نفوس طاغیة و اجسام محشوة بسخط الله و لعنة الرسول صلی الله علیه و آله قد عشش فیه الشیطان و فرخ و من هناک مثلک ما درج و نهض فالعجب کل العجب لقتل الاتقیاء و اسباط الانبیاء و سلیل الاوصیاء بایدی الطلقاء الخبیثة و نسل العهرة الفجرة تنطف اکفهم من دمائنا و تتحلب افواههم من لحومنا و للجثث الزاکیة علی الجیوب الضاحیة تنتابها العواسل و تعفرها الفراعل فلئن اتخذتنا مغنما لتتخذنا وشیکا مغرما حین لاتجد الا ما قدمت یداک و ما الله بظلام للعبید و الی الله المشتکی و المعول و الیه الملجأ و المؤمل ثم کد کیدک و اجهد جهدک فوالذی شرفنا بالوحی و الکتاب و النبوة و الانتجاب لایدرک امدنا و لاتبلغ غایتنا و لاتمحو ذکرنا و لایرحض عنک عارنا و هل رأیک الا فند و ایامک الا عدد و جمعک الا بدد یوم ینادی المنادی الا لعن الظالم العادی و الحمد لله الذی حکم لاولیائه بالسعادة و ختم لاصفیائه ببلوغ الارادة نقلهم الی الرحمة و الرأفة و الرضوان و المغفرة و لم‌یشق بهم غیرک و لاابتلی بهم سواک و نسئله ان یکمل لهم الاجر و یجزل لهم الثواب و الذخر و نسئله حسن الخلافة و جمیل الانابة انه رحیم ودود ، فقال یزید مجیبا لها شعرا :

یا صیحة تحمد من صوائح‌ ما اهون الموت علی النوائح

ثم امر بردهم و منه روی ثقاة الرواة و عدولهم انه ادخل علی بن الحسین زین‌العابدین علیه السلام فی جملة من حمل الی الشام سبایا من اولاد الحسین بن علی علیهما السلام و اهالیه علی یزید لعنه الله قال له یا علی الحمد لله الذی قتل اباک قال علیه السلام قتل ابی الناس قال یزید الحمد لله الذی قتله فکفانیه قال علی علی من قتل ابی لعنة الله افترانی لعنت الله عز و جل قال یزید یا علی اصعد المنبر فاعلم الناس حال الفتنة و ما رزق الله امیر المؤمنین من الظفر فقال علی بن الحسین علیه السلام ما اعرفنی بما ترید فصعد المنبر فحمد الله و اثنی علیه و صلی علی رسول الله صلی الله علیه و آله ثم قال ایها الناس من عرفنی فقد عرفنی و من لم‌یعرفنی فانا اعرفه بنفسی انا ابن مکة و منی انا بن المروة و الصفا انا ابن محمد المصطفی انا ابن من لایخفی انا ابن من علی فاستعلی فجاز سدرة المنتهی و کان من ربه قاب قوسین او ادنی ، فضج اهل الشام بالبکاء حتی خشی یزید ان یرحل من مقعده فقال للمؤذن اذن فلما قال المؤذن الله اکبر الله اکبر جلس علی بن الحسین علیه السلام علی المنبر فلما قال اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله صلی الله علیه و آله بکی علی بن الحسین علیه السلام ثم التفت الی یزید فقال یا یزید هذا ابوک ام ابی قال بل ابوک فانزل فنزل ، اقول و زاد فی المناقب نقلا من کتاب الاحمر عن الاوزاعی فی خطبة علی بن الحسین انا ابن المقتول ظلما انا ابن المجزوز الرأس من القفا انا ابن العطشان حتی قضی انا ابن طریح کربلا انا ابن مسلوب العمامة و الرداء انا ابن من بکت علیه ملئکة السماء انا ابن من ناحت علیه الجن فی الارض و الطیر فی الهواء انا ابن من رأسه علی السنان یهدی انا ابن من حرمه من العراق الی الشام تسبی ایها الناس ان الله تعالی و له الحمد ابتلانا اهل البیت ببلاء حسن حیث جعل رایة الهدی و العدل و التقی فینا و جعل رایة الضلال و الردی فی غیرنا فضلنا اهل البیت بست خصال فضلنا بالعلم و الحلم و الشجاعة و السماحة و المحبة و المحلة فی قلوب المؤمنین و آتانا ما لم‌یؤت احدا من العالمین من قبلنا فینا مختلف الملئکة و تنزیل الکتب قال فلم‌یفرغ حتی قال المؤذن الله اکبر فاخذ ناحیة باب المسجد فلقیه مکحول صاحب رسول الله صلی الله علیه و آله فقال له کیف امسیت یا ابن رسول الله قال امسینا بینکم مثل بنی‌اسرائیل فی آل فرعون یذبحون ابنائهم و یستحیون نسائهم و فی ذلکم بلاء من ربکم عظیم فلما انصرف یزید الی منزله دعا بعلی بن الحسین علیه السلام و قال یا علی اتصارع ابنی خالدا قال علیه السلام ما تصنع بمصارعتی ایاه اعطنی سکینا و اعطه سکینا فلیقتل اقوانا اضعفنا فضمه یزید الی صدره ثم قال لاتلد الحیة الا الحیة اشهد انک ابن علی بن ابیطالب علیه السلام ثم قال له علی بن الحسین علیه السلام یا یزید بلغنی انک ترید قتلی فان کنت لا بد قاتلی فوجه مع هؤلاء النسوة من یردهن الی حرم رسول الله صلی الله علیه و آله فقال له یزید لعنه الله لایردهن غیرک لعن الله ابن‌مرجانة فوالله ماامرته بقتل ابیک و لو کنت متولیا لقتاله ماقتلته ثم احسن جایزته و حمله و النساء الی المدینة و منه عن دیلم بن عمر قال کنت بالشام حین اتی بسبایا آل‌محمد علیهم السلام فاقیموا علی باب المسجد حیث تقام السبایا و فیهم علی بن الحسین علیه السلام فاتاهم شیخ من مشایخ اهل الشام فقال الحمد لله الذی قتلکم و اهلککم و قطع قرن الفتنة و لم‌یأل علی شتمهم فلما انقضی کلامه قال له علی بن الحسین علیه السلام انی قد انصت لک حتی فرغت من منطقک و اظهرت ما فی نفسک من العداوة و البغضاء فانصت لی کما انصت لک فقال له هات قال علی علیه السلام اماقرأت کتاب الله عز و جل فقال نعم قال اماقرأت هذه الآیة قل لااسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی قال بلی قال له علی علیه السلام فنحن اولئک فهل تجد لنا فی سورة بنی‌اسرائیل حقا خاصا دون المسلمین فقال لا قال علی بن الحسین علیه السلام اماقرأت هذه الآیات و آت ذا القربی حقه قال نعم قال علی علیه السلام فنحن اولئک الذین امر الله عز و جل نبیه ان یؤتیهم حقهم فقال الشامی انکم لانتم هم فقال علی علیه السلام نعم فهل قرأت هذه الآیة و اعلموا انما غنمتم من شئ فان لله خمسه و للرسول و لذی القربی فقال له الشامی بلی فقال علی علیه السلام فنحن ذو القربی فهل تجد لنا فی سورة الاحزاب حقا خاصا دون المسلمین فقال لا قال علیه السلام اماقرأت هذه الآیة انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا قال فرفع الشامی یده الی السماء ثم قال اللهم اتوب الیک ثلث مرات اللهم انی اتوب الیک من عداوة آل‌محمد صلی الله علیه و آله و من قتل اهل بیت محمد صلی الله علیه و آله و لقد قرأت القرآن منذ دهر فماشعرت بها قبل الیوم ینسب الی السجاد علیه السلام انه انشد لیزید :

لاتطمعوا ان تهینونا فنکرمکم‌ و ان نکف الاذی عنکم و تؤذونا

و الله یعلم انا لانحبکم و لانلومکم ان لاتحبونا

، و من بصائر الدرجات بسنده عن داود بن فرقد فی حدیث عن علی بن الحسین علیه السلام قال فرفعنا الی السجن فقال اصحابی ما احسن بنیان هذا الجدار فتراطن اهل الروم بینهم فقالوا ما فی هؤلاء صاحب دم ان کان الا ذلک یعنونی فمکثنا یومین ثم دعانا و اطلق عنا و من اقبال الاعمال للسید بن طاوس رأیت فی کتاب المصابیح باسناده الی جعفر بن محمد علیهما السلام قال قال لی ابی محمد بن علی سألت ابی علی بن الحسین علیه السلام عن حمل یزید له فقال حملنی علی بعیر یظلع بغیر وطاء و رأس الحسین علیه السلام علی علم و نسوتنا خلفی علی بغال فاکف و الفارطة خلفنا و حولنا بالرماح ان دمعت من احدنا عین قرع رأسه بالرمح حتی اذا دخلنا دمشق صاح صایح یا اهل الشام هؤلاء سبایا اهل البیت الملعون و من قرب الاسناد الیقطینی عن القداح عن جعفر بن محمد عن ابیه علیهما السلام قال لما قدم علی یزید بذراری الحسین علیه السلام ادخل بهن نهارا مکشفات وجوههن فقال اهل الشام الجفاة مارأینا سبایا احسن من هؤلاء فمن انتم فقالت سکینة بنت الحسین علیه السلام نحن سبایا آل‌محمد و من بصایر الدرجات باسناده عن محمد الحلبی قال سمعت اباعبدالله علیه السلام یقول لما اتی بعلی بن الحسین یزید بن معویة علیهما لعائن الله و من معه جعلوه فی بیت فقال بعضهم انما جعلنا فی هذا البیت لیقع علینا فیقتلنا فراطن الحرس فقالوا انظروا الی هؤلاء یخافون ان تقع علیهم البیت و انما یخرجون غدا فیقتلون قال علی بن الحسین علیهم السلام لم‌یکن فینا احد یحسن الرطانة غیری و الرطانة عند اهل المدینة الرومیة و من امالی الطوسی باسناده عن عبدالله بن سبابة عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال لما قدم علی بن الحسین علیه السلام و قد قتل الحسین بن علی علیه السلام استقبله ابرهیم بن طلحة بن عبیدالله قال یا علی بن الحسین علیه السلام من غلب و هو یغطی رأسه و هو المحل قال فقال له علی بن الحسین علیه السلام اذا اردت ان تعلم من غلب و دخل وقت الصلوة فأذن ثم اقم و من تفسیر علی بن ابرهیم قال الصادق علیه السلام لما دخل علی بن الحسین علیه السلام علی یزید لعنه الله نظر الیه ثم قال له یا علی بن الحسین ما اصابکم من مصیبة فبما کسبت ایدیکم فقال علی بن الحسین علیه السلام کلا ما هذه فینا نزلت و انما نزلت فینا مااصاب من مصیبة فی الارض و لا فی انفسکم الا فی کتاب من قبل ان نبرأها ان ذلک علی الله یسیر لکی لاتأسوا علی ما فاتکم و لاتفرحوا بما آتاکم فنحن الذین لانأسی علی ما فاتنا من امر الدنیا و لانفرح بما اوتینا منه و قال الصادق علیه السلام لما ادخل رأس الحسین بن علی علیه السلام علی یزید لعنه الله و ادخل علیه علی بن الحسین علیه السلام و بنات امیرالمؤمنین صلوات الله علیه و علیهن السلام و کان علی بن الحسین بن علی علیه السلام مقیدا مغلولا فقال یزید لعنه الله یا علی بن الحسین الحمد لله الذی قتل اباک فقال علی بن الحسین علیه السلام لعنة الله علی من قتل ابی قال فغضب یزید و امر بضرب عنقه فقال علی بن الحسین علیه السلام فاذا قتلتنی فَبَنات رسول الله من یردهم الی منازلهم و لیس لهم محرم غیری فقال انت تردهم الی منازلهم ثم دعا بمبرد فاقبل یبرد الجامعة من عنقه بیده ثم قال له یا علی بن الحسین تدری ما الذی ارید بذلک قال بلی ترید ان لایکون لاحد علی منة غیرک فقال یزید هذا والله ما اردت ثم قال یزید یا علی بن الحسین ما اصابکم من مصیبة فبما کسبت ایدیکم فقال علی بن الحسین علیهما السلام کلا ما هذه فینا نزلت انما نزلت فینا مااصاب من مصیبة فی الارض و لا فی انفسکم الا فی کتاب من قبل ان نبرءها لنحن الذین لانأسی علی ما فاتنا و لانفرح بما اتانا و من عیون اخبار الرضا بسنده عن الفضل قال سمعت الرضا علیه السلام یقول لما حمل رأس الحسین علیه السلام الی الشام امر یزید لعنه الله فوضع و نصب علیه مائدة فاقبل هو و اصحابه یأکلون و یشربون الفقاع فلما فرغوا امر بالرأس فوضع فی طشت تحت سریره و بسط علیه رقعة الشطرنج و جلس یزید لعنه الله یلعب بالشطرنج و یذکر الحسین و اباه و جده صلوات الله علیهم و یستهزؤ بذکرهم فمتی قمر صاحبه تناول الفقاع فشربه ثلث مرات ثم صب فضلته مما یلی الطشت من الارض فمن کان من شیعتنا فلیتورع عن شرب الفقاع و اللعب بالشطرنج و من نظر الی الفقاع او الی الشطرنج فلیذکر الحسین علیه السلام و لیلعن یزید و آل زیاد یمحو الله عز و جل بذلک ذنوبه و لو کانت کعدد النجوم و بسنده عن الرضا علیه السلام انه قال اول من اتخذ الفقاع فی الاسلام بالشام یزید بن معویة لعنة الله علیه فاحضر و هو علی المائدة و قد نصبها علی رأس الحسین بن علی علیهما السلام فجعل یشربه و یسقی اصحابه و یقول اشربوا فهذا شراب مبارک و من برکته ان اول ما تناولناه تناولنا و رأس عدونا بین ایدینا و مائدتنا منصوبة علیه و نحن نأکل و نفوسنا ساکنة و قلوبنا مطمئنة ، فمن کان من شیعتنا فلیتورع عن شرب الفقاع فانه شراب اعدائنا و من دعوات الراوندی و روی انه لما حمل علی بن الحسین علیه السلام الی یزید لعنه الله هم ان یضرب عنقه فوقف بین یدیه و هو یکلمه لیستنطقه بکلمة یوجب بها قتله و علی علیه السلام یجیبه حسب ما یکلمه و فی یده سبحة صغیرة یدیرها باصابعه و هو یتکلم فقال له یزید اکلمک و انت تجیبنی و تدیر اصابعک سبحة فی یدک فکیف یجوز لک فقال حدثنی ابی عن جدی انه کان اذا صلی الغداة و انفتل لایتکلم حتی یأخذ بسبحة بین یدیه فیقول اللهم انی اصبحت اسبحک و امجدک و احمدک و اهللک بعدد ما ادیر به سبحتی و یأخذ السبحة و یدیرها و هو یتکلم بما یرید من غیر ان یتکلم بالتسبیح و ذکر ان ذلک محتسب له و هو حرز الی ان یأوی الی فراشه فاذا اوی الی فراشه قال مثل ذلک القول و وضع سبحته تحت رأسه فهو محسوبة له من الوقت الی الوقت ففعلت هذا اقتداء بجدی فقال له یزید لااکلم احدا منکم الا و یجیبنی بما یعوذ به و عفی عنه و وصله و امر باطلاقه و عن السید قال روی عن الصادق علیه السلام انه قال ان زین‌العابدین علیه السلام بکا علی ابیه اربعین سنة صائما نهاره قائما لیله فاذا حضر الافطار جاءه غلامه بطعامه و شرابه فیضعه بین یدیه فیقول کل یا مولای فیقول قتل ابن رسول الله جایعا قتل ابن رسول الله عطشانا فلایزال یکرر ذلک و یبکی حتی یبل طعامه من دموعه ثم یمزج شرابه بدموعه فلم‌یزل کذلک حتی لحق بالله عز و جل و حدث مولی له علیه السلام انه برز یوما الی الصحراء قال فتبعته فوجدته قد سجد علی حجارة خشنة فوقفت و انا اسمع شهیقه و بکائه و احصیت علیه الف مرة لا اله الا الله حقا حقا لا اله الا الله تعبدا و رقا لا اله الا الله ایمانا و صدقا ثم رفع رأسه من السجود و ان لحیته و وجهه قد غمر بالماء من دموع عینیه فقلت یا سیدی اماآن لحزنک ان ینقضی و لبکائک ان تقل فقال لی ویحک ان یعقوب بن اسحق بن ابرهیم علیه السلام کان نبیا ابن نبی کان له اثناعشر ابنا فغیب الله سبحانه واحدا منهم فشاب رأسه من الحزن و احدودب ظهره من الغم و ذهب بصره من البکاء و ابنه حی فی دار الدنیا و انا فقدت ابی و اخی و سبعة‌عشر من اهل بیتی صرعی مقتولین فکیف ینقضی حزنی و یقل بکائی و عن المناقب و المفید انه روی ان یزید عرض علیهم المقام بدمشق فابوا ذلک و قالوا بل ردنا الی المدینة فانه مهاجر جدنا صلی الله علیه و آله فقال للنعمان بن بشیر صاحب رسول الله صلی الله علیه و آله جهز هؤلاء بما یصلحهم و ابعث معهم رجلا من اهل الشام امینا صالحا و ابعث معهم خیلا و اعوانا ثم کساهم و حباهم و فرض لهم الارزاق و الانزال ثم دعا بعلی بن الحسین علیه السلام فقال له لعن الله ابن‌مرجانة اما والله لو کنت صاحبه ماسئلنی خلة الا اعطیتها ایاه و لدفعت عنه الحتف بکل ما قدرت علیه و لو بهلاک بعض ولدی و لکن قضی الله ما رأیت فکاتبنی و انه الی کل حاجة تکون لک ثم اوصی بهم الرسول فخرج بهم الرسول یسایرهم فیکون امامهم فاذا نزلوا تنحی عنهم و تفرق هو و اصحابه کهیئة الحرس ثم ینزل بهم حیث اراد احدهم الوضوء و یعرض علیهم حوائجهم و یلطفهم حتی دخلوا المدینة قال الحرث بن کعب قالت لی فاطمة بنت علی علیه السلام قلت لاختی زینب قد وجب علینا حق هذا لحسن صحبته لنا فهل لک ان تصله قالت فقالت والله ما لنا ما نصله به الا ان نعطیه حلینا فاخذ سواری و دملجی و سوار اختی و دملجها فبعثنا بها الیه و اعتذرنا من قلتها و قلنا هذا بعض جزاءک لحسن صحبتک ایانا فقال لو کان الذی صنعت للدنیا کان فی دون هذا رضای و لکن والله مافعلته الا لله و قرابتکم من رسول الله صلی الله علیه و آله و عن السید لما رجعت نساء الحسین و عیاله علیه السلام من الشام و بلغوا الی العراق قالوا للدلیل مر بنا علی طریق کربلا فوصلوا الی موضع المصرع فوجدوا جابر بن عبدالله الانصاری رحمه الله و جماعة من بنی‌هاشم و رجالا من آل رسول الله (ص) قد وردوا لزیارة قبر الحسین علیه السلام فوافوا فی وقت واحد و تلاقوا بالبکاء و الحزن و اللطم و اقاموا المآتم المقرحة للاکباد و اجتمع الیهم نساء ذلک السواد و اقاموا علی ذلک ایاما و روی عن ابی‌حباب الکلبی قال حدثنا الجصاصون قالوا کنا نخرج الی الجبانة فی اللیل عند مقتل الحسین علیه السلام فنسمع الجن ینوحون علیه فیقولون :

مسح الرسول جبینه‌ فله بریق فی الخدود

ابواه من علیا قریش‌ و جده خیر الجدود

قال ثم انفصلوا من کربلا طالبین المدینة قال بشیر بن جذلم فلما قربنا منها نزل علی بن الحسین علیه السلام فحط رحله و ضرب فسطاطه و انزل نساءه و قال یا بشیر رحم الله اباک لقد کان شاعرا فهل تقدر علی شئ منه قلت بلی یا بن رسول الله انی لشاعر قال فادخل المدینة و انع اباعبدالله علیه السلام قال بشیر فرکبت فرسی و رکضت حتی دخلت المدینة فلما بلغت مسجد النبی صلی الله علیه و آله رفعت صوتی بالبکاء و انشأت اقول :

یا اهل یثرب لا مقام لکم بها قتل الحسین فادمعی مدرار

الجسم منه بکربلا مضرج‌ و الرأس منه علی القناة یدار

قال ثم قلت هذا علی بن الحسین علیه السلام مع عماته و اخواته قد حلوا بساحتکم و نزلوا بفنائکم و انا رسوله الیکم اعرفکم مکانه فمابقیت فی المدینة مخدرة و لا محجبة الا برزن من خدورهن مکشوفة شعورهن مخمشة وجوههن ضاربات خدودهن یدعون بالویل و الثبور فلم‌ار باکیا اکثر من ذلک الیوم و لا یوما امر علی المسلمین منه و سمعت جاریة تنوح علی الحسین علیه السلام فتقول :

نعی سیدی ناع نعاه فاوجعا و امرضنی ناع نعاه فافجعا

فعینی جودا بالدموع و اسکبا و جودا بدمع بعد دمعکما معا

علی من دهی عرش الجلیل فزعزعا فاصبح هذا المجد و الدین اجدعا

علی ابن نبی الله و ابن وصیه‌ و ان کان عنا شاحط الدار اشسعا

ثم قالت ایها الناعی جددت حزننا بابی‌عبدالله علیه السلام و خدشت منا قروحا لماتندمل فمن انت رحمک الله فقلت انا بشیر بن جذلم وجهنی مولای علی بن الحسین علیهما الصلوة و السلام و هو نازل فی موضع کذا و کذا مع عیال ابی‌عبدالله علیه السلام و نسائه قال فترکونی فی مکانی و بادروا فضربت فرسی حتی رجعت الیهم فوجدت الناس قد اخذوا الطرق و المواضع فنزلت عن فرسی و تخطأت رقاب الناس حتی قربت من باب الفسطاط و کان علی بن الحسین داخلا و معه خرقة یمسح بها دموعه و خلفه خادم معه کرسی فوضعه له فجلس علیه و هو لایتمالک من العبرة و ارتفعت اصوات الناس بالبکاء و حنین الجواری و الناس من کل ناحیة یعزونه فضجت تلک البقعة ضجة شدیدة فاومی بیده ان اسکتوا فسکنت فورتهم فقال علیه السلام :

الحمد لله رب العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین بارئ الخلایق اجمعین الذی بعد فارتفع فی السموات العلی و قرب فشهد النجوی نحمده علی عظائم الامور و فجایع الدهور و الم الفجایع و مضاضة اللوازع و جلیل الرزء و عظیم المصائب الفاظعة الکاظة الفادحة الجایحة ایها الناس ان الله و له الحمد ابتلانا بمصائب جلیلة و ثلمة فی الاسلام عظیمة قتل ابوعبدالله و عترته و سبی نساؤه و صبیته و داروا برأسه فی البلدان من فوق عوالی السنان و هذه الرزیة التی لا مثلها رزیة ایها الناس فأی رجالات منکم یسرون بعد قتله ام ایة عین منکم تحبس دمعها و تضن عن انهمالها فلقد بکت السبع الشداد لقتله و بکت البحار بامواجها و السموات بارکانها و الارض بارجائها و الاشجار باغصانها و الحیتان و لجج البحار و الملئکة المقربون و اهل السموات اجمعون ایها الناس ای قلب لاینصدع لقتله ام ای فؤاد لایحن الیه ام ای سمع یسمع هذه الثلمة التی ثلمت فی الاسلام ایها الناس اصبحنا مطرودین مشردین مذودین شاسعین عن الامصار کأنا اولاد ترک و کابل من غیر جرم اجترمناه و لا مکروه ارتکبناه و لا ثلمة فی الاسلام ثلمناه ماسمعنا بهذا فی آبائنا الاولین ان هذا الا اختلاق والله لو ان النبی صلی الله علیه و آله تقدم الیهم فی قتالنا کما تقدم الیهم فی الوصایة بنا لماازدادوا علی ما فعلوا بنا فانا لله و انا الیه راجعون من مصیبة ما اعظمها و اوجعها و افجعها و اکظمها و افظها و امرها و افدحها فعند الله نحتسب فیما اصابنا و ما بلغ بنا انه عزیز ذو انتقام قال فقام صوحان بن صعصعة بن صوحان و کان زمنا فاعتذر الیه صلوات الله علیه بما عنده من زمانة رجلیه فاجابه بقبول معذرته و حسن الظن فیه و شکر له و ترحم علی ابیه .

باب فی موضع دفن رأسه الشریف صلوات الله علیه

الشیخ عبدالله بن نورالله من کامل الزیارة و عن الکلینی بسندهما عن عمرو بن طلحة قال قال ابوعبدالله علیه السلام و هو بالحیرة اترید ما وعدتک قال قلت بلی یعنی الذهاب الی قبر امیرالمؤمنین علیه السلام قال فرکب و رکب اسمعیل معه و رکبت معهم حتی اذا جاز الثویة و کان بین الحیرة و النجف عند ذکوات بیض نزل و نزل اسمعیل و نزلت معهم فصلی و صلی اسمعیل و صلیت فقال لاسمعیل قم فسلم علی جدک الحسین بن علی فقلت جعلت فداک الیس الحسین بکربلا فقال نعم و لکن لما حمل رأسه الی الشام سرقه مولی لنا فدفنه بجنب امیرالمؤمنین صلوات الله علیهما و منه بسنده عن یونس بن ظبیان او عن رجل عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الملعون عبیدالله بن زیاد لعنه الله لما بعث برأس الحسین بن علی علیهما السلام الی الشام رد الی الکوفة فقال اخرجوه منها لایفتتن به اهلها فصیره الله عند امیرالمؤمنین علیه السلام فالرأس مع الجسد و الجسد مع الرأس و عن السید فاما رأس الحسین علیه السلام فروی انه اعید و دفن بکربلا مع جسده الشریف صلوات الله علیه و کان عمل الطایفة علی هذا المعنی المشار الیه و قال الشیخ عبدالله و المشهور بین علمائنا الامامیة انه دفن رأسه مع جسده رده علی بن الحسین علیهما السلام و قد وردت اخبار کثیرة انه مدفون عند قبر امیرالمؤمنین .

باب جوامع ما ظهر من بعد شهادته من بکاء السماء و الارض علیه علیه السلام و انکساف الشمس و القمر و غیرهما و بکاء الجن و الانس و الوحش و الطیر و تزلزل البحار و الجبال و جمیع ما خلق الله

الشیخ المذکور من کامل الزیارة بسنده عن عروة بن الزبیر قال سمعت اباذر و هو یومئذ قد اخرجه عثمان الی الربذة فقال له الناس یا اباذر ابشر فان هذا قلیل فی الله فقال و ما ایسر هذا و لکن کیف انتم اذا قتل الحسین علیه السلام قتلا والله لایکون فی الاسلام بعد قتل الخلیفة اعظم قتلا منه و ان الله سیسل سیفه علی هذه الامة لایغمده ابدا و یبعث ناقما من ذریته فینتقم من الناس و انکم لو تعلمون ما یدخل علی اهل البحار و سکان الجبال فی الغیاض و الآکام و اهل السماء من قتله لبکیتم والله حتی تزهق انفسکم و ما من سماء یمر به روح الحسین علیه السلام الا فزع له سبعون‌الف ملک یقومون قیاما ترعد مفاصلهم الی یوم القیمة و ما من سحابة تمر و ترعد و تبرق الا لعنت قاتله و ما من یوم الا تعرض روحه علی رسول الله صلی الله علیه و آله فیلتقیان و من علل الشرایع و الامالی بسنده عن جبلة المکیة قالت سمعت میثم التمار قدس الله روحه یقول والله لتقتل هذه الامة ابن بنت نبیها فی المحرم لعشر یمضین منه و لیتخذن اعداء الله ذلک الیوم برکة و ان ذلک لکائن قد سبق فی علم الله تعالی ذکره اعلم ذلک بعهد عهده الی مولای امیرالمؤمنین صلوات الله علیه و لقد اخبرنی انه یبکی علیه کل شئ حتی الوحوش فی الفلوات و الحیتان فی البحر و الطیر فی السماء و یبکی علیه الشمس و القمر و النجوم و السماء و الارض و مؤمنوا الانس و الجن و جمیع ملئکة السموات و الارضین و رضوان و مالک و حملة العرش و تمطر السماء دما و رمادا ثم قال وجبت لعنة الله علی قتلة الحسین علیه السلام کما وجبت علی المشرکین الذین یجعلون مع الله الها آخر و کما وجبت علی الیهود و النصاری و المجوس قالت جبلة فقلت له یا میثم فکیف تتخذ الناس ذلک الیوم الذی قتل فیه الحسین علیه السلام یوم برکة فبکی میثم رضی الله عنه ثم قال یزعمون لحدیث یضعونه انه الیوم الذی تاب الله فیه علی آدم و انما تاب الله علی آدم فی ذی‌الحجة و یزعمون انه الیوم الذی قبل الله فیه توبة داود علیه السلام و انما قبل الله عز و جل توبته فی ذی‌الحجة و یزعمون انه الیوم الذی اخرج الله فیه یونس من بطن الحوت و انما اخرج الله عز و جل یونس من بطن الحوت فی ذی‌الحجة و یزعمون انه الیوم الذی استوت فیه سفینة نوح علی الجودی و انما استوت علی الجودی فی یوم الثامن‌عشر من ذی‌الحجة و یزعمون انه الیوم الذی فلق الله عز و جل فیه البحر لبنی‌اسرائیل و انما کان ذلک فی الربیع‌الاول ثم قال میثم یا جبلة اعلمی ان الحسین بن علی علیه السلام سید الشهداء یوم القیمة و لاصحابه علی سایر الشهداء درجة یا جبلة اذا نظرت الی الشمس حمراء کأنه دم عبیط فاعلمی ان سیدالشهداء الحسین قد قتل قالت جبلة فخرجت ذات یوم فرأیت الشمس علی الحیطان کأنها الملاحف المعصفرة فصحت حینئذ و بکیت و قلت قد والله قتل سیدنا الحسین بن علی علیه السلام و من تفسیر علی بن ابرهیم بسنده عن عبدالله بن الفضل الهمدانی عن ابیه عن جده عن امیرالمؤمنین قال مر علیه رجل عدو لله و لرسوله فقال فمابکت علیهم السماء و الارض و ماکانوا منظرین ثم مر علیه الحسین بن علی علیه السلام فقال لکن هذا لتبکین علیه السماء و الارض و من امالی الصدوق بسنده عن المفضل بن عمر عن الصادق علیه السلام عن ابیه عن جده علیهم السلام ان الحسین بن علی بن ابی‌طالب علیهما السلام دخل یوما الی الحسن علیه السلام فلما نظر الیه بکی فقال له ما یبکیک یا اباعبدالله قال ابکی لما یصنع بک فقال له الحسن علیه السلام ان الذی یؤتی الی سم یدس الی فاقتل به و لکن لا یوم کیومک یا اباعبدالله یزدلف الیک ثلثون‌الف رجل یدعون انهم من امة جدنا محمد صلی الله علیه و آله و ینتحلون دین الاسلام فیجتمعون علی قتلک و سفک دمک و انتهاک حرمتک و سبی ذراریک و نسائک و انتهاب ثقلک فعندها تحل ببنی‌امیة اللعنة و تمطر السماء رمادا و دما و یبکی علیک کل شئ حتی الوحوش فی الفلوات و الحیتان فی البحار و من امالی الطوسی بسنده عن الحسین بن ابی‌فاختة قال کنت انا و ابوسلمة السراج و یونس بن یعقوب و الفضیل بن یسار عند ابی‌عبدالله جعفر بن محمد فقلت له جعلت فداک انی احضر مجالس هؤلاء القوم فاذکرکم فی نفسی فأی شئ اقول فقال یا حسین اذا حضرت مجالس هؤلاء فقل اللهم ارنا الرخاء و السرور فانک تأتی علی ما ترید قال فقلت جعلت فداک انی اذکر الحسین بن علی علیه السلام فأی شئ اقول اذا ذکرته فقال قل صلی الله علیک یا اباعبدالله تکررها ثلثا ثم اقبل علینا و قال ان اباعبدالله الحسین علیه السلام لما قتل بکت علیه السموات السبع و الارضون السبع و ما فیهن و ما بینهن و من ینقلب فی الجنة و النار و ما یری و ما لایری الا ثلثة اشیاء فانها لم‌تبک علیه فقلت جعلت فداک و ما هذه الثلثة الاشیاء التی لم‌تبک علیه فقال البصرة و دمشق و آل الحکم بن ابی‌العاص و فی روایة بدل آل الحکم بن آل عثمان و من کامل الزیارة بسنده عن زرارة قال قال ابوعبدالله علیه السلام یا زرارة ان السماء بکت علی الحسین علیه السلام اربعین صباحا بالدم و ان الارض بکت اربعین صباحا بالسواد و ان الشمس بکت اربعین صباحا بالکسوف و الحمرة و ان الجبال تقطعت و انتثرت و ان البحار تفجرت و ان الملئکة بکت اربعین صباحا علی الحسین و مااختضبت منا امرأة و لاادهنت و لااکتحلت و لارجلت حتی اتانا رأس عبیدالله بن زیاد لعنه الله و مازلنا فی عبرة بعده و کان جدی اذا ذکره بکی حتی تملأ عیناه لحیته و حتی یبکی لبکائه رحمة له من رآه و ان الملئکة الذین عند قبره لیبکون فیبکی لبکائهم کل من فی الهواء و السماء من الملئکة و لقد خرجت نفسه صلی الله علیه و سلم فزفرت جهنم زفرة کادت الارض تنشق لزفرتها و لقد خرجت نفس عبید بن زیاد و یزید بن معاویة لعنهم الله فشهقت جهنم شهقة لولا ان الله حبسها بخزانها لاحرقت من علی ظهر الارض من فورها و لو یؤذن لها مابقی شئ الا ابتلعته و لکنها مأمورة مصفودة و لقد عتت علی الخزان غیر مرة حتی اتیها جبرئیل فضربها بجناحیه فسکنت و انها لتبکیه و تندبه و انها لتتلظی علی قاتله و لولا من علی الارض من حجج الله لنقضت الارض و اکفت ما علیها و ماتکثر الزلازل الا عند اقتراب الساعة و ما عین احب الی الله و لا عبرة من عین بکت و دمعت علیه و ما من باک یبکیه الا و قد وصل فاطمة و اسعدها علیه و وصل رسول الله و ادی حقنا و ما من عبد یحشر الا و عیناه باکیة الا الباکین علی جدی فانه یحشر و عینه قریرة و البشارة تلقاه و السرور علی وجهه و الخلق فی الفزع و هم آمنون و الخلق یعرضون و هم حداث الحسین تحت العرش و فی ظل العرش لایخافون سوء الحساب یقال لهم ادخلوا الجنة فیأتون و یختارون مجلسه و حدیثه و ان الحور لترسل الیهم انا قد اشتقناکم مع الولدان المخلدین فمایرفعون رؤسهم الیهم لما یرون فی مجلسهم من السرور و الکرامة و ان اعدائهم من بین مسحوب بناصیته الی النار و من قائل ما لنا من شافعین و لا صدیق حمیم و انهم لیرون منزلتهم و مایقدرون ان یدنوا الیهم و لایصلون الیهم و ان الملئکة لتأتیهم بالرسالة من ازواجهم و من خزانهم علی ما اعطوا من الکرامة فیقولون نأتیکم ان شاء الله فیرجعون الی ازواجهم بمقالاتهم فیزدادون الیهم شوقا اذا هم اخبروهم بما فیه من الکرامة و قربهم من الحسین فیقولون الحمد لله الذی کفانا الفزع الاکبر و اهوال القیمة و نجانا مما کنا نخاف و یؤتون بالمراکب و الرحال علی النجائب فیستوون علیها و هم فی الثناء علی الله و الحمد لله و الصلوة علی محمد و علی آله حتی ینتهوا الی منازلهم و منه بسنده عن ابی‌بصیر قال کنت عند ابی‌عبدالله علیه السلام و احدثه فدخل علیه ابنه فقال له مرحبا و ضمه و قبله و قال حقر الله من حقرکم و انتقم ممن وترکم و خذل الله من خذلکم و لعن الله من قتلکم و کان الله لکم ولیا و حافظا و ناصرا فقد طال بکاء النساء و بکاء الانبیاء و الصدیقین و الشهداء و ملئکة السماء ثم بکا و قال یا ابابصیر اذا نظرت الی ولد الحسین اتانی ما لااملکه بما اتی الی ابیهم و الیهم یا ابابصیر ان فاطمة لتبکیه و تشهق فتزفر جهنم زفرة لولا ان الخزنة یسمعون بکائها و قد استعدوا لذلک مخافة ان یخرج منها عنق او یشرد دخانها فیحرق اهل الارض فیکبحونها ما دامت باکیة و یزجرونها و یوثقون من ابوابها مخافة علی اهل الارض فلاتسکن حتی یسکن صوت فاطمة و ان البحار تکاد ان تنفتق فیدخل بعضها علی بعض و ما منها قطرة الا بها ملک موکل فاذا سمع الملک صوتها اطفئ نارها باجنحته و حبس بعضها علی بعض مخافة علی الدنیا و من فیها و من علی الارض فلاتزال الملئکة مشفقین یبکون لبکائها و یدعون الله و یتضرعون الیه و یتضرع اهل العرش و من حوله و ترتفع اصوات من الملئکة بالتقدیس لله مخافة علی اهل الارض و لو ان صوتا من اصواتهم یصل الی الارض لصعق اهل الارض و تقلعت الجبال و زلزلت الارض باهلها قلت جعلت فداک ان هذا الامر عظیم فقال غیره اعظم منه ما لاتسمعه ثم قال یا ابابصیر اماتحب ان تکون فیمن یسعد فاطمة فبکیت حین قالها فماقدرت علی المنطق و ماقدرت علی کلامی من البکاء ثم قام الی المصلی یدعو و خرجت من عنده علی تلک الحال فماانتفعت بطعام و ماجائنی النوم و اصبحت صائما وجلا حتی اتیته و لما رأیته قد سکن سکنت و حمدت الله حیث لم‌ینزل بی عقوبة .

باب خصوص بکاء السماء علیه صلوات الله علیه

الشیخ المذکور من کامل الزیارة باسناده عن علی بن الحسین علیه السلام قال ان السماء لم‌تبک منذ وضعت الا علی یحیی بن زکریا و الحسین بن علی علیهما السلام قلت ای شئ بکاؤها قال کانت اذا استقبلت بالثوب وقع علی الثوب شبه اثر البراغیث من الدم و منه باسناده عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال مابکت السماء علی احد بعد یحیی بن زکریا الا علی الحسین بن علی صلوات الله علیهما فانها بکت علیه اربعین یوما و من قصص الراوندی عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام فی قوله تعالی لم‌نجعل له من قبل سمیا قال یحیی بن زکریا لم‌یکن له سمی قبله و الحسین بن علی لم‌یکن له سمی قبله و بکت السماء علیهما اربعین صباحا و کذلک بکت الشمس علیهما و بکاؤها ان تطلع حمراء و تغیب حمراء .

و اما ما روی فی هذا الباب من تواریخ العامة و الخاصة فکثیرة منها ما عن ابی‌نعیم فی دلایل النبوة و النسوی فی المعرفة قالت نضرة الازدیة لما قتل الحسین علیه السلام امطرت السماء دما و حبابنا و جرانا صارت مملوة دما و قال فرطة بن عبیدالله مطرت السماء یوما نصف النهار علی شملة بیضاء فنظرت فاذاً هو دم و ذهبت الابل الی الوادی لتشرب فاذا هو دم و اذا هو الیوم الذی قتل فیه الحسین علیه السلام و من المناقب لابن شهراشوب اسامة بن شبیب باسناده عن ام‌سلیم قالت لما قتل الحسین علیه السلام مطرت السماء دما احمرت منه البیوت و الحیطان و قال السدی لما قتل الحسین علیه السلام بکت علیه السماء و علامتها حمرة اطرافها و محمد بن سیرین قال اخبرنا ان حمرة اطراف السماء لم‌یکن قبل قتل الحسین و من تاریخ النسوی روی حماد بن زید عن هشام عن محمد قال تعلم هذه الحمرة فی الافق مم هو ثم قال من یوم قتل الحسین علیه السلام و من المناقب لابن شهراشوب قال الاسود بن قیس لما قتل الحسین ارتفعت حمرة من قبل المشرق و حمرة من قبل المغرب فکادتا یلتقیان فی کبد السماء ستة اشهر و من تاریخ النسوی قال ابوقبیل لما قتل الحسین بن علی علیهما السلام کسفت الشمس کسفة بدت الکواکب نصف النهار حتی ظننا انها هی ای القیمة و عن علی بن مسهر عن جدته قالت کنت ایام الحسین جاریة شابة فکانت السماء ایاما علقة و عن نضرة الازدیة قالت لما ان قتل الحسین علیه السلام مطرت السماء دما فاصبحت و کل شئ لنا ملأ دما و من ارشاد المفید روی یوسف بن عبدة قال سمعت محمد بن سیرین لم‌تر هذه الحمرة فی السماء الا بعد قتل الحسین صلوات الله علیه و من صحیح مسلم فی تفسیر قوله تعالی فمابکت علیهم السماء و الارض قال قتل حسین بن علی علیهما السلام بکت السماء و بکاؤها حمرتها و من تفسیر الثعلبی فی تفسیر هذه الآیة ان الحمرة التی مع الشفق لم‌یکن قبل قتل الحسین و عن الثعلبی ایضا یرفعه قال مطرنا دما بایام قتل الحسین و من کامل الزیارة بسنده عن علی بن مسهر القرشی قال حدثتنی جدتی انها ادرکت الحسین بن علی حین قتل صلوات الله علیه قالت فمکثنا سنة و تسعة اشهر و السماء مثل العلقة مثل الدم ماتری الشمس و بسنده عن محمد بن مسلم عمن حدثه قال لما قتل الحسین بن علی امطرت السماء ترابا احمر .

باب بکاء الملئکة علیه صلوات الله علیه

الشیخ المذکور نقلا من علل الشرایع باسناده عن الثمالی قال قلت لابی‌جعفر علیه السلام یا بن رسول الله ألستم کلکم قائمین بالحق قال بلی قلت فلم سمی القائم قائما قال لما قتل جدی الحسین صلوات الله علیه ضجت الملئکة الی الله عز و جل بالبکاء و النحیب و قالوا الهنا و سیدنا اتغفل عمن قتل صفوتک و ابن صفوتک و خیرتک من خلقک فاوحی الله عز و جل الیهم قروا ملئکتی فوعزتی و جلالی لانتقمن منهم و لو بعد حین ثم کشف الله عز و جل عن الائمة من ولد الحسین علیهم السلام للملئکة فسرت الملئکة بذلک فاذا احدهم قائم یصلی فقال الله عز و جل بذلک ( ایها نسخة ) القائم انتقم منهم و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌بصیر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال اربعة‌آلاف ملک شعث غبر یبکون الحسین الی یوم القیمة فلایأتیه احد الا استقبلوه و لایمرض احد الا عادوه و لایموت احد الا شهدوه و من امالی الصدوق باسناده عن ابان بن تغلب قال قال ابوعبدالله علیه السلام ان اربعة‌آلاف ملک هبطوا یریدون القتال مع الحسین بن علی علیه السلام فلم‌یؤذن لهم فی القتال فرجعوا فی الاستیذان و هبطوا و قد قتل الحسین علیه السلام فهم عند قبره شعث غبر یبکونه الی یوم القیمة و رئیسهم ملک یقال له منصور و من المحتضر للحسن بن سلیمان من کتاب المعراج باسناده عن الاعمش عن جعفر بن محمد عن ابیه عن جده علیهم السلام قال قال النبی صلی الله علیه و آله لیلة اسری بی الی السماء فبلغت السماء الخامسة نظرت الی صورة علی بن ابیطالب فقلت حبیبی جبرئیل ما هذه الصورة فقال جبرئیل یا محمد اشتهت الملئکة ان ینظروا الی صورة علی فقالوا ربنا ان بنی آدم فی دنیاهم یتمتعون غدوة و عشیة بالنظر الی علی بن ابیطالب علیه السلام حبیب حبیبک محمد صلی الله علیه و آله و خلیفته و وصیه و امینه فمتعنا بصورته قدر ما تمتع اهل الدنیا به فصور لهم صورته من نور قدسه عز و جل فعلی علیه السلام بین ایدیهم لیلا و نهارا یزورونه و ینظرون الیه غدوة و عشیة قال الاعمش قال ابوعبدالله علیه السلام فلما ضربه اللعین ابن‌ملجم علی رأسه صارت تلک الضربة فی صورته التی فی السماء فالملئکة ینظرون الیه غدوة و عشیة و یلعنون قاتله ابن‌ملجم فلما قتل الحسین بن علی علیهما السلام هبطت الملئکة و حملته حتی اوقفته مع صورة علی فی السماء الخامسة حدیث ان المریخ کوکب علی (ع) .فکلما هبطت الملئکة من السموات من علا و صعدت ملئکة سماء الدنیا فمن فوقها الی السماء الخامسة لزیارة صورة علی و النظر الیه و الی الحسین بن علی متشحطا بدمه لعنوا یزید و من کامل الزیارة باسناده عن الثمالی عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان الله وکل بقبر الحسین اربعة‌آلاف ملک شعث غبر یبکون من طلوع الفجر الی زوال الشمس و اذا زالت الشمس هبط اربعة‌آلاف و صعد اربعة‌آلاف فلم‌یزل یبکونه حتی یطلع الفجر و منه بسنده عن اسحق بن عمار قال قلت لابی‌عبدالله علیه السلام هذا الخبر یدل علی ان الشیعة یرون الملئکة فضلا عن الائمة ، منه ( اعلی الله مقامه ) .انی کنت بالحیرة لیلة عرفة و کنت اصلی و ثم نحو من خمسین‌الفا من الناس جمیلة وجوههم طیبة ارواحهم و اقبلوا یصلون باللیل اجمع فلما طلع الفجر سجدت ثم رفعت رأسی فلم‌ار منهم احدا فقال لی ابوعبدالله علیه السلام انه مر بالحسین بن علی خمسون‌الف ملک و هو یقتل فعرجوا الی السماء فاوحی الله الیهم مررتم بابن حبیبی و هو یقتل فلم‌تنصروه فاهبطوا الی الارض فاسکنوا عند قبره شعثا غبرا الی ان تقوم الساعة و منه باسناده عن ابان بن تغلب قال قال ابوعبدالله علیه السلام هبط اربعة‌آلاف ملک یریدون القتال مع الحسین علیه السلام فلم‌یؤذن لهم فی القتال فرجعوا فی الاستیمار فهبطوا و قد قتل الحسین رحمة الله علیه و لعن قاتله و من اعان علیه و من شرک فی دمه فهم عند قبره شعث غبر یبکونه الی یوم رئیسهم ملک یقال له منصور فلایزوره زائر الا استقبلوه و لایودعه مودع الا شیعوه و لایمرض الا عادوه و لایموت الا صلوا علی جنازته و استغفروا له بعد موته فکل هؤلاء فی الارض ینتظرون قیام القائم و من المحاسن للبرقی باسناده عن ابی‌بصیر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال وکل الله بالحسین بن علی سبعین‌الف ملک یصلون علیه کل یوم شعثا غبرا منذ یوم قتل الی ما شاء الله یعنی بذلک قیام القائم و من المناقب لابن شهراشوب قال الطبری و سمع نوح الملئکة فی اول منزل نزلوا قاصدین الی الشام :

ایها القاتلون جهلا حسینا ابشروا بالعذاب و التنکیل

کل اهل السماء یدعو علیکم‌ من نبی و مرسل و قتیل

قد لعنتم علی لسان بن داود و موسی و صاحب الانجیل

باب بکاء الجن و رثائه علیه صلوات الله علیه

نقلا من کامل الزیارة باسناده عن عبدالله بن حسان الکنانی قال بکت الجن علی الحسین بن علی بن ابی‌طالب فقالت :

ماذا تقولون اذ قال النبی لکم‌ ماذا فعلتم و انتم آخر الامم

باهل بیتی و اخوانی و مکرمتی‌ من بین اسری و قتلی ضرجوا بدم

و منه باسناده عن داود الرقی قال حدثتنی جدتی ان الجن لما قتل الحسین علیه السلام بکت علیه بهذه الابیات :

یا عین جودی بالعبر و ابکی فقد حق الخبر

ابکی ابن فاطمة الذی‌ ورد الفرات فماصدر

الجن تبکی شجوها لما اتی منه الخبر

قتل الحسین و رهطه‌ تعسا لذلک من خبر

فلابکینک حرقة‌ عند العشاء و فی السحر

و لأبکینک ما جری‌ عرق و ما حمل الشجر نهر و ما اخضر الشجر ، نسخة .

 

و من امالی الصدوق باسناده عن ام‌سلمة زوجة النبی صلی الله علیه و آله قالت ماسمعت نوح الجن منذ قبض النبی صلی الله علیه و آله الا اللیلة و لاارانی الا و قد اُصِبْتُ بابنی قال و جائت الجنیة منهم تقول :

الا یا عین فانهملی بجهد فمن یبکی علی الشهداء بعدی

علی رهط تقودهم المنایا الی متجبر فی ملک عبد

و من کامل الزیارة باسناده عن عمرو بن مسلم عن المیثمی قال خمسة من اهل الکوفة ارادوا نصر الحسین بن علی علیه السلام فعرسوا بقریة یقال لها شاهی اذ اقبل علیهم رجلان شیخ و شاب فسلما علیهم قال فقال الشیخ انا رجل من الجن و هذا ابن اخی اراد نصر هذا الرجل المظلوم قال فقال لهم الشیخ الجنی قد رأیت رأیا قال فقال الفتیة الانسیون و ما هذا الرأی الذی رأیت قال رأیت ان اطیر فآتیکم بخبر القوم فتذهبون علی بصیرة فقالوا له نعم ما رأیت قال فغاب یومه و لیلته فلما کان من الغد اذا هم بصوت یسمعونه و لایرون الشخص و هو یقول :

والله ماجئتکم حتی بصرت به‌ بالطف منعفر الخدین منحورا

و حوله فئة تدمی نحورهم‌ مثل المصابیح یطفون الدجا نورا

و قد حثثت قلوصی کی اصادفهم‌ من قبل ان تتلاقی الحر و الحورا

فعاقنی قدر و الله بالغه‌ و کان امرا قضاه الله مقدورا

کان الحسین سراجا یستضاء به‌ الله یعلم انی لم‌اقل زورا

فاجابه بعض الفئة من الانسیین :

اذهب فلازال قبر انت ساکنه‌ الی القیمة یسقی الغیث محظورا

و قد سلکت سبیلا کنت سالکه‌ و قد شربت بکاس کان مغرورا

و فتیة فرغوا لله انفسهم‌ و فارقوا المال و الاحباب و الدورا

و روی من مجالس المفید و امالی الطوسی الابیات الاولی عن جن نصیبین و زاد فی آخره :

صلی الاله علی جسم تضمنه‌ قبر الحسین حلیف الخیر مقبورا

مجاور لرسول الله فی غرف‌ و للوصی و للکرار ( و للطیار نسخة ) مسرورا

فقیل لناشد الاشعار من انت یرحمک الله قال انا و ابی من جن نصیبین اردنا موازرة الحسین علیه السلام و مواساته بانفسنا فانصرفنا من الحج فاصبناه قتیلا و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌زیاد القندی قال کان الجصاصون یسمعون نوح الجن حین قتل الحسین بن علی علیهما السلام فی السحر بالجبانة و هم یقولون :

مسح الرسول جبینه‌ فله بریق فی الخدود

ابواه من علیا قریش‌ و جده خیر الجدود

و منه باسناده عن الولید بن غسان عمن حدثه قال کانت الجن تنوح علی الحسین بن علی صلوات الله علیهما فتقول :

لمن الابیات بالطف‌ علی کره بنینه

تلک ابیات حسین‌ یتجاوبن الرنینه

و منه باسناده عن علی بن الخرور قال سمعت لیلی و هی تقول سمعت نوح الجن علی الحسین بن علی علیهما السلام و هی تقول :

یا عین جودی بالدموع فانما یبکی الحزین بحرقة و توجع

یا عین الهاک الرقاد بطیبه‌ من ذکر آل‌محمد و توجع

باتت ثلثا بالصعید جسومهم‌ بین الوحوش و کلهم فی مصرع

و منه باسناده عن معمر بن خلاد عن ابی‌الحسن الرضا علیه السلام قال بینا الحسین یسیر فی جوف اللیل و هو متوجه الی العراق و اذا رجل یرتجز و یقول :

یا ناقتی لاتذعری من زجری‌ و شمری قبل طلوع الفجر

بخیر رکبان و خیر سفر حتی تحلی بکریم البحر

بماجد الجد رحیب الصدر ابانه الله لخیر امر

تمت بقاؤه بقاء الدهر

فقال الحسین بن علی علیهما السلام :

سامضی و ما بالموت عار علی الفتی‌ اذا ما نوی حقا و جاهد مسلما

و واسی الرجال الصالحین بنفسه‌ و فارق مثبورا و خالف مجرما

فان عشت لم‌اندم و ان مت لم‌الم‌ کفی بک موتا ان تذل و تغرما

و روی ان هاتفا سمع بالبصرة ینشد لیلا :

ان الرماح الواردات صدورها نحو الحسین تقاتل التنزیلا

و یهللون بأن قتلت و انما قتلوا بک التکبیر و التهلیلا

فکأنما قتلوا اباک محمدا صلی علیک الله علیه الله ، نسخة .

او جبریلا

و عن ابن الجرزی فی کتاب النور فی فضایل الایام و الشهور ان الجن ناح علیه :

لقد جئن نساء الجن یبکین شجیات‌ و یلطمن خدودا کالدنانیر نقیات

و یلبسن ثیاب السود بعد القصبیات

و من المناقب لابن شهراشوب عن بنت مالک الخزاعیة انها سمعت نوح الجن علی الحسین :

یا بن الشهید و یا شهیدا عمه‌ خیر العمومة جعفر الطیار

عجبا لمصقول اصابک حده‌ فی الوجه منک و قد علاه غبار

و عن ابانة بن بطة انه سمع من نوحهم :

ایا عین جودی و لاتجمدی‌ و جودی علی الهالک السید

فبالطف امسی صریعا فقد رزینا الغداة بامر بدی بدی ای غریب .

 

و من نوحهم :

نساء الجن یبکین من الحزن شجیات‌ و اسعدن بنوح للنساء الهاشمیات

و یندبن حسینا عظمت تلک الرزیات‌ و یلطمن خدودا کالدنانیر نقیات

و یلبسن الثیاب السود بعد القصبیات

باب ما وقع علی الوحوش من قتله صلوات الله علیه

الشیخ المذکور نقلا من الکافی باسناده عن ادریس بن عبدالله الازدی قال لما قتل الحسین علیه السلام اراد القوم ان یوطؤه الخیل فقالت فضة لزینب یا سیدتی ان سفینة کسر به فی البحر فخرج الی جزیرة فاذا هو باسد فقال یا اباالحارث انا مولی رسول الله صلی الله علیه و آله فهمهم بین یدیه حتی وقفه علی الطریق و الاسد رابض فی ناحیة فدعینی امضی الیه فاعلم ما هم صانعون غدا قال فمضت الیه فقالت یا اباالحارث فرفع رأسه ثم قالت اتدری ما یریدون ان یعملوا غدا بابی‌عبدالله یریدون ان یوطؤا الخیل ظهره قال فمشی حتی وضع یدیه علی جسد الحسین فاقبلت الخیل فلما نظروا الیه قال لهم عمر بن سعد لعنه الله فتنة لاتثیروها انصرفوا فانصرفوا و من کامل الزیارة باسناده عن الحرث الاعور قال قال علی علیه السلام بأبی و امی الحسین المقتول بظهر الکوفة والله کأنی انظر الی الوحش مادة اعناقها علی قبره من انواع الوحش یبکونه و یرثونه لیلا حتی الصباح فاذا کان کذلک فایاکم و الجفا و من علل الشرایع و من الامالی باسناده عن میثم التمار عن علی علیه السلام انه یبکی علیه کل شئ حتی الوحوش فی الفلوات و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌بصیر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال بکت الانس و الجن و الطیر و الوحش علی الحسین بن علی علیه السلام حتی ذرفت دموعها و من امالی الصدوق عن الحسن علیه السلام انه قال للحسین علیه السلام فی حدیث و یبکی علیک کل شئ حتی الوحوش فی الفلوات و الحیتان فی البحار .

باب ما وقع علی الطیور لقتله علیه السلام

الشیخ المذکور من المناقب القدیم باسناده عن المفضل بن عمر الجعفی عن جعفر بن محمد الصادق عن ابیه عن علی بن الحسین علیه السلام قال لما قتل الحسین بن علی علیه السلام جاء غراب فوقع فی دمه ثم تمرغ ثم طار فوقع بالمدینة علی جدار فاطمة بنت الحسین بن علی علیه السلام و هی الصغری فرفعت رأسها فنظرت الیه فبکت بکاء شدیدا و انشأت تقول :

نعب الغراب فقلت من‌ تنعاه ویلک یا غراب

قال الامام فقلت من‌ قال الموفق للصواب

ان الحسین بکربلا بین الاسنة و الضراب

فابکی الحسین بعبرة‌ ترجی الاله مع الثواب

قلت الحسین فقال لی‌ حقا لقد سکن التراب

ثم استقل به الجناح‌ فلم‌یطق رد الجواب

فبکیت مما حل لی‌ بعد الدعاء المستجاب

الخبر ، و من کامل الزیارة باسناده عن السکونی عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال اتخذوا الحمام الراعبیة فی بیوتکم فانها تلعن قتلة الحسین علیه السلام و منه باسناده عن داود بن فرقد قال کنت جالسا فی بیت ابی‌عبدالله علیه السلام فنظرت الی حمام راعبی یقرقر فنظر ابوعبدالله علیه السلام الی طویلا فقال یا داود اتدری ما یقول هذا الطیر قلت لا والله جعلت فداک قال یدعوا علی قتلة الحسین علیه السلام فاتخذوه فی منازلکم و منه باسناده عن الحسین بن ابی‌منذر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سمعته یقول فی البومة فقال هل احد منکم رآها نهارا قیل لاتکاد تظهر بالنهار و لاتظهر الا لیلا قال اما انها لم‌تزل تأوی العمران فلما ان قتل الحسین علیه السلام آلت علی نفسها ان لاتؤوی العمران ابدا و لاتأوی الا الخراب فلاتزال نهارها صائمة حزینة حتی یجنها اللیل فاذا جنها اللیل فلاتزال ترن علی الحسین صلوات الله علیه حتی تصبح و منه باسناده عن ابی‌فضال عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ان البومة لتصوم النهار فاذا افطرت تدلهت دله ذهب فؤاده من الهم .

علی الحسین حتی یصبح و منه باسناده عن علی بن صاعد البربری قال حدثنی ابی قال دخلت علی الرضا علیه السلام فقال لی ما تقول الناس قال قلت جعلت فداک جئنا نسئلک قال فقال تری هذه البومة کانت علی عهد جدی رسول الله صلی الله علیه و آله تأوی المنازل و القصور و الدور و کان اذا اکل الناس الطعام تطیر فتقع امامهم فیرمی الیها بالطعام و تسقی ثم یرجع الی مکانها و لما قتل الحسین بن علی صلوات الله علیه خرجت من العمران الی الخراب و الجبال و البراری و قال بئس الامة انتم قتلتم ابن نبیکم و لاآمنکم علی نفسی .

باب جوامع بکاء الانبیاء و الاوصیاء و الملئکة و صیحة جبرئیل بعد شهادته

الشیخ المذکور نقلا من کامل الزیارة باسناده عن عبدالملک بن مروان عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال اذا زرتم اباعبدالله علیه السلام فالزموا الصمت الا من خیر و ان ملائکة اللیل و النهار من الحفظة تحضر الملئکة الذین بالحایر فتصافحهم فلایجیبونهم من شدة البکاء فینتظرونهم حتی تزول الشمس و حتی ینور الفجر ثم یکلمونهم و یسئلونهم عن اشیاء فاما ما بین هذین الوقتین فانهم لاینطقون و لایفترون عن البکاء و الدعاء و لایشغلونهم فی هذین الوقتین من اصحابهم فان شغلهم بکم اذا انطلقتم قلت جعلت فداک و ما الذی یسئلونهم عنه و ایهم یسئل صاحب الحفظة و اهل الحیر قال اهل الحایر یسئلون الحفظة لان اهل الحایر من الملئکة لایبرحون و الحفظة تنزل و تصعد قال فما تری یسئلونهم عنه قال انهم یمرون اذا عرجوا باسمعیل صاحب الهواء فربما وافقوا النبی صلی الله علیه و آله عنده و فاطمة و الحسن و الحسین و الائمة من مضی منهم فیسئلونهم عن اشیاء و من حضر منکم الحیر و یقولون ابشروهم بدعائکم فتقول الحفظة کیف نبشرهم و هم لایسمعون کلامنا فیقولون لهم بارکوا علیهم و ادعوا لهم عنا فهی البشارة منا و اذا انصرفوا فحفوهم باجنحتکم حتی تجیئوا مکانکم و انا نستودعهم الذی لاتضیع ودایعه و لو یعلموا ما فی زیارته من الخیر و یعلم ذلک الناس لاقتتلوا علی زیارته بالسیوف و لباعوا اموالهم فی اتیانه و ان فاطمة اذا نظرت الیهم و معها الف نبی و الف صدیق و الف شهید و من الکروبیین الف الف یسعدون من البکاء و انها لتشهق شهقة فلاتبقی فی السموات ملک الا بکی رحمة لصوتها و ماتسکن حتی یأتیها النبی صلی الله علیه و آله فیقول یا بنیة قد ابکیت اهل السموات و شغلتهم عن التقدیس و التسبیح فکفی حتی یقدسوا فان الله بالغ امره و انها لتنظر الی من حضر منکم فتسأل الله لهم من کل خیر و لاتزهدوا فی اتیانه فان الخیر فی اتیانه اکثر من ان یحصی و منه باسناده عن الحلبی قال قال ابوعبدالله علیه السلام لما قتل الحسین علیه السلام سمع اهلنا قائلا بالمدینة یقول الیوم نزل البلاء علی هذه الامة فلایرون فرحا حتی یقوم قائمکم فیشفی صدورکم و یقتل عدوکم و ینال بالوتر اوتارا ففزعوا و قالوا ان لهذا القران لحادثا قد حدث مانعرفه فاتاهم بعد ذلک خبر الحسین و قتله فحسبوا ذلک فاذاً هی تلک اللیلة التی تکلم فیها المتکلم فقلت له جعلت فداک الی متی انتم و نحن فی هذا القتل و الخوف و الشدة فقال حتی مات سبعون فرخا اخو اب و مدخل وقت السبعین اقبلت الآیات تتری کأنها نظام فمن ادرک ذلک قرت عینه ان الحسین علیه السلام لما قتل اتیهم آت و هم فی المعسکر فصرخ فزبر فقال لهم و کیف لااصرخ و رسول الله قائم ینظر الی الارض مرة و ینظر الی حربکم مرة و انا اخاف ان یدعو الله علی اهل الارض فاهلک بعضهم لبعض هذا الشان (کذا) مجنون فقال التوابون تالله ما صنعنا بانفسنا قتلنا لابن سمیة سید شباب اهل الجنة فخرجوا علی عبیدالله بن زیاد فکان من امرهم الذی کان قال قلت جعلت فداک من هذا الصارخ قال مانراه الا جبرئیل اما انه لو اذن له فیهم لصاح بهم صیحة یخطف منها ارواحهم عن ابدانهم الی النار و لکن امهل لهم لیزدادوا اثما و لهم عذاب الیم قلت جعلت فداک ما تقول فیمن ترک زیارته و هو یقدر علی ذلک قال انه عق رسول الله و عقنا فاستخف بامر هو له و من زاره کان الله له من وراء حوائجه و کفی ما اهمه من امر دنیاه و انه لیجلب الرزق علی العبد و یخلف علیه ما انفق و یغفر له من ذنوب خمسین سنة و یرجع الی اهله و ما علیه وزر و خطیئة الا و قد محیت من صحیفته فان هلک فی سفره نزلت الملئکة فغسلته و فتح له باب الی الجنة یدخل علیه روحها حتی ینشر و ان سلم فتح الباب الذی ینزل منه رزقه فجعل له بکل درهم انفقه عشرة‌آلاف درهم و ان الله تبارک و تعالی نظر لک و ذخرها لک عنده و الحمد لله .

باب علة عظم مصابه علیه السلام

الشیخ المذکور من علل الشرایع باسناده عبدالله بن الفضل قال قلت لابی‌عبدالله علیه السلام یا بن رسول الله صلی الله علیه و آله کیف صار یوم عاشورا یوم مصیبة و غم و جزع و بکاء دون الیوم الذی قبض فیه رسول الله صلی الله علیه و آله و الیوم الذی ماتت فیه فاطمة علیها السلام و الیوم الذی قتل فیه امیرالمؤمنین علیه السلام و الیوم الذی قتل فیه الحسن علیه السلام بالسم فقال ان یوم قتل الحسین علیه السلام اعظم مصیبة من جمیع سایر الایام و ذلک ان اصحاب الکساء الذین کانوا اکرم الخلق علی الله عز و جل کانوا خمسة فلما مضی عنهم النبی صلی الله علیه و آله بقی امیرالمؤمنین و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السلام فکان فیهم للناس عزاء و سلوة فلما مضت فاطمة کان فی امیرالمؤمنین و الحسن و الحسین علیهم السلام للناس عزاء و سلوة فلما مضی منهم امیرالمؤمنین کان للناس فی الحسن و الحسین علیهما السلام عزاء و سلوة فلما مضی الحسن علیه السلام کان للناس فی الحسین عزاء و سلوة فلما قتل الحسین صلی الله علیه و آله لم‌یکن بقی من اصحاب الکساء احد للناس فیه بعده عزاء و سلوة فکان ذهابه کذهاب جمیعهم کما کان بقاؤه کبقاء جمیعهم فلذلک صار یومه اعظم الایام مصیبة قال عبدالله بن الفضل الهاشمی فقلت له یا بن رسول الله فلم لم‌یکن فی علی بن الحسین علیه السلام عزاء و سلوة مثل ما کان لهم فی آبائه علیهم السلام فقال بلی ان علی بن الحسین کان سید العابدین و اماما و حجة علی الخلق بعد آبائه الماضین و لکنه لم‌یلق رسول الله صلی الله علیه و آله و لم‌یسمع منه و کان علمه وراثة عن ابیه عن جده عن النبی صلی الله علیه و آله و کان امیرالمؤمنین و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السلام قد شاهدهم الناس مع رسول الله صلی الله علیه و آله فی احوال تتوالی فکانوا متی نظروا الی احد منهم ثم تذکروا حاله مع رسول الله صلی الله علیه و آله و قول رسول الله صلی الله علیه و آله فیهم فلما مضوا فقد الناس مشاهدة الاکرمین علی الله عز و جل و لم‌یکن فی احد منهم فقد جمیعهم الا فی فقد الحسین علیه السلام لانه مضی آخرهم فلذلک صار یومه اعظم الایام مصیبة قال عبدالله بن الفضل الهاشمی فقلت یا بن رسول الله فکیف سمت العامة یوم عاشورا یوم برکة فبکی علیه السلام ثم قال لما قتل الحسین علیه السلام تقرب الناس بالشام الی یزید فوضعوا له الاخبار و اخذوا علیها الجوایز من الاموال فکان مما وضعوا له امر هذا الیوم و انه یوم برکة لیعدل الناس فیه من الجزع و البکاء و المصیبة و الحزن الی الفرح و السرور و التبرک و الاستعداد فیه حکم الله بیننا و بینهم قال ثم قال علیه السلام یا بن عم و ان ذلک لاقل ضررا علی الاسلام و اهله مما وضعه قوم انتحلوا مودتنا و زعموا انهم یدینون بموالاتنا و یقولون بامامتنا زعموا ان الحسین لم‌یقتل و انه شبه للناس امره کعیسی بن مریم فلا لائمة علی بنی‌امیة و لا عتب علی زعمهم یا بن عم من زعم ان الحسین علیه السلام لم‌یقتل فقد کذب رسول الله صلی الله علیه و آله و کذب من بعده من الائمة علیهم السلام فی اخبارهم بقتله و من کذبهم فهو کافر بالله العظیم و دمه مباح لکل من سمع ذلک منه قال عبدالله بن الفضل فقلت له یا بن رسول الله فما تقول فی قوم من شیعتک یقولون به فقال علیه السلام ما هؤلاء من شیعتی و انی بری‌ء منهم ، الخبر .

باب العلة التی لم‌یکف الله القتل عن اولیائه

الشیخ المذکور نقلا من بصائر الدرجات باسناده عن ضریس قال سمعت اباجعفر علیه السلام یقول و اناس من اصحابه حوله و اعجب من قوم یتولوننا و یجعلوننا ائمة و یصفون بأن طاعتنا علیهم مفترضة کطاعة الله ثم یکسرون حجتهم و یخصمون انفسهم لضعف قلوبهم فینقصون حقنا و یعیبون بذلک علینا من اعطاه الله برهان حق معرفتنا و التسلیم لامرنا اترون ان الله تبارک و تعالی افترض طاعة اولیائه علی عباده ثم یخفی عنهم اخبار السموات و الارض و یقطع عنهم مواد العلم فیما یرد علیهم مما فیه قوام دینهم فقال له حمران جعلت فداک یا باجعفر ارایت ما کان من امر قیام علی بن ابی‌طالب و الحسن و الحسین علیهم السلام و خروجهم و قیامهم بدین الله و ما اصیبوا به من قتل الطواغیت ایاهم و الظفر بهم حتی قتلوا و غلبوا فقال ابوجعفر یا حمران ان الله تبارک و تعالی قد کان قدر ذلک علیهم و قضاه و امضاه و حتمه ثم اجراه فتقدم علم من رسول الله الیهم فی ذلک قام علی و الحسن و الحسین صلوات الله علیهم و بعلم صمت من صمت منا و لو انهم یا حمران حیث نزل بهم ما نزل من امر الله و اظهار الطواغیت علیهم سئلوا الله دفع ذلک عنهم و الحوا علیه فی طلب ازالة ملک الطواغیت اذا لاجابهم و دفع ذلک عنهم ثم کان انقضاء مدة الطواغیت و ذهاب ملکهم اسرع من سلک منظوم انقطع فتبدد و ماکان الذی اصابهم من ذلک یا حمران لذنب اقترفوه و لعقوبة معصیة خالفوا الله فیها و لکن لمنازل و کرامة من الله اراد ان یبلغوها فلاتذهبن فیهم المذاهب و من الخصال عن ابن عمارة عن ابیه عن جعفر بن محمد عن ابیه علیهما السلام قال ان ایوب ابتلی سبع سنین من غیر ذنب و ان الانبیاء لایذنبون لأنهم معصومون مطهرون لایذنبون و لایزیغون و لایرتکبون ذنبا صغیرا و لا کبیرا و قال ان ایوب من جمیع ما ابتلی به لم‌تنتن له رایحته و لاقبحت له صورة و لاخرجت منه مدة و لا قیح و لااستقذره احد رآه و لااستوحش منه احد شاهده و لاتدود شئ من جسده و هکذا یصنع الله عز و جل بجمیع من یبتلیه من انبیائه و اولیائه المکرمین علیه و انما اجتنبه الناس لفقره و ضعفه فی ظاهر امره لجهلهم بما له عند ربه تعالی ذکره من التأیید و الفرج و قد قال النبی صلی الله علیه و آله اعظم الناس بلاء الانبیاء ثم الامثل فالامثل و انما ابتلاه الله عز و جل بالبلاء العظیم الذی یهون معه علی جمیع الناس لئلایدعوا له مع الربوبیة اذا شاهدوا ما اراد الله ان یوصله الیه من عظائم نعمه تعالی حتی شاهدوه لیستدلوا بذلک علی ان الثواب من الله تعالی ذکره علی ضربین استحقاق و اختصاص و لئلایحتقروا ضعیفا لضعفه و لا فقیرا لفقره و لا مریضا لمرضه و لیعلموا انه یسقم من یشاء و یشفی من یشاء متی شاء کیف یشاء بأی سبب شاء و یجعل ذلک عبرة لمن شاء و شقاوة لمن شاء و سعادة لمن شاء و هو عز و جل فی جمیع ذلک عدل فی قضائه و حکیم فی افعاله لایفعل بعباده الا الاصلح لهم و لا قوة لهم الا به و من قرب الاسناد بسنده عن ابی‌بصیر قال سئلت اباعبدالله علیه السلام عن قول الله عز و جل و ما اصابکم من مصیبة فبما کسبت ایدیکم قال فقال هو و یعفو عن کثیر قال قلت له ما اصاب علیا و اشباهه من اهل بیته من ذلک قال فقال ان رسول الله صلی الله علیه و آله کان یتوب الی الله عز و جل کل یوم سبعین مرة من غیر ذنب و من اکمال الدین و علل الشرایع و الاحتجاج محمد بن ابرهیم بن اسحق الطالقانی قال کنت عند الشیخ ابی‌القاسم الحسین بن روح قدس الله روحه مع جماعة فیهم علی بن عیسی القصری فقام الیه رجل فقال له ارید ان اسئلک عن شئ فقال له سل عما بدا لک فقال الرجل اخبرنی عن الحسین بن علی علیهما السلام اهو ولی الله قال نعم قال اخبرنی عن قاتله لعنه الله اهو عدو الله قال نعم قال الرجل فهل یجوز ان یسلط الله عدوه علی ولیه فقال له ابوالقاسم قدس الله روحه افهم عنی ما اقول لک اعلم ان الله عز و جل لایخاطب الناس بشهادة العیان و لایشافههم بالکلام و لکنه عز و جل بعث الیهم رسولا من اجناسهم و اصنافهم بشرا مثلهم فلو بعث الیهم رسلا من غیر صنفهم و صورهم لنفروا عنهم و لم‌یقبلوا منهم فلما جاؤهم و کانوا من جنسهم یأکلون الطعام و یمشون فی الاسواق قالوا لهم انتم مثلنا فلانقبل منکم حتی تأتونا بشئ نعجز ان نؤتی بمثله فنعلم انکم مخصوصون دوننا بما لانقدر علیه فجعل الله عز و جل لهم المعجزات التی یعجز الخلق عنها فمنهم من جاء بالطوفان بعد الانذار و الاعذار فغرق جمیع من طغی و تمرد و منهم من القی فی النار فکانت علیه بردا و سلاما و منهم من اخرج من الحجر الصلد ناقة و اجری فی ضرعها لبنا و منهم من فلق البحر و فجر له من الحجر العیون و جعل له العصا الیابسة ثعبانا فتلقف ما یأفکون و منهم من ابرء الاکمه و الابرص و احی الموتی باذن الله عز و جل و انبأهم بما یأکلون و ما یدخرون فی بیوتهم و منهم من انشق له القمر و کلمه البهایم مثل البعیر و الذئب و غیر ذلک فلما اتوا بمثل هذه المعجزات و عجز الخلق من اممهم عن ان یأتوا بمثله کان من تقدیر الله عز و جل و لطفه بعباده و حکمته ان جعل انبیاءه مع هذه المعجزات فی حال غالبین و فی اخری مغلوبین و فی حال قاهرین و فی حال مقهورین و لو جعلهم عز و جل فی جمیع احوالهم غالبین و قاهرین و لم‌یبتلهم و لم‌یمتحنهم لاتخذهم الناس آلهة من دون الله عز و جل و لماعرف فضل صبرهم علی البلاء و المحن و الاختبار و لکنه عز و جل جعل احوالهم فی ذلک کاحوال غیرهم لیکونوا فی حال المحنة و البلوی صابرین و فی حال العافیة و الظهور علی الاعداء شاکرین و یکونوا فی جمیع احوالهم متواضعین غیر شامخین و لا متجبرین و لیعلم العباد ان لهم علیهم السلام الها هو خالقهم و مدبرهم فیعبدونه و یطیعوا رسله و تکون حجة الله تعالی ثابتة علی من تجاوز الحد فیهم و ادعی لهم الربوبیة او عاند و خالف و عصی و جحد بما اتت به الانبیاء و الرسل و لیهلک من هلک عن بینة و یحیی من حی عن بینة قال محمد بن ابرهیم بن الاسحق فعدت الی الشیخ ابی‌القاسم الحسین بن روح قدس الله روحه من الغد و انا اقول فی نفسی اتراه ذکر ما ذکر لنا یوم امس من عند نفسه فابتدأنی فقال لی یا محمد بن ابرهیم لان اخر من السماء فتخطفنی الطیر او تهوی بی الریح فی مکان سحیق احب الی من ان اقول فی دین الله تعالی ذکره برأیی و من عند نفسی بل ذلک عن الاصل و مسموع عن الحجة صلوات الله علیه و سلامه .

ابواب ثواب البکاء علی مصابهم علیهم السلام و انشاد المرثیة فیهم :

باب جمل ثواب البکاء علیهم

الشیخ المذکور مرفوعا عن امیرالمؤمنین علیه السلام ان الله تبارک و تعالی اطلع الارض فاختار لنا شیعة ینصروننا و یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا و یبذلون اموالهم و انفسهم فینا اولئک منا و الینا و قال علیه السلام کل عین یوم القیمة باکیة و کل عین یوم القیمة ساهرة الا عین من اختصه الله بکرامته و بکی علی ما ینتهک من الحسین و آل‌محمد علیهم السلام و من مجالس المفید و امالی الطوسی بسندهما عن الحسین بن علی علیهما السلام قال ما من عبد قطرت عیناه فینا قطرة او دمعت عیناه فینا دمعة الا بوأه الله بها فی الجنة حقبا فی القاموس الحقبة بالکسر من الدهر مدة لا وقت لها و السنة و الجمع کعنب و جنوب و بالضم و بضمتین ثمانون سنة او اکثر و الدهر و السنة و الثمانون و الجمع احقاب و احقب ، ١٢ .

و من تفسیر علی بن ابرهیم بسنده عن محمد بن مسلم عن ابی‌جعفر علیه السلام قال کان علی بن الحسین علیه السلام یقول ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین بن علی علیهما السلام دمعة حتی تسیل علی خده بوأه الله بها فی الجنة غرفا یسکنها احقابا و ایما مؤمن دمعت عیناه دمعا حتی تسیل علی خده لأذی مسنا من عدونا بوأه الله مبوأ صدق فی الجنة و ایما مؤمن مسه اذی فینا فدمعت عیناه حتی یسیل دمعه علی خدیه من مضاضة المضاضة وجع المصیبة ، ١٢ .ما اوذی فینا صرف الله عن وجهه الاذی و آمنه یوم القیمة من سخطه و النار و من قرب الاسناد بسنده عن الازدی عن الصادق علیه السلام قال قال لفضیل تجلسون و تحدثون قال نعم جعلت فداک قال ان تلک المجالس احبها فاحیوا امرنا یا فضیل فرحم الله من احیی امرنا یا فضیل من ذکرنا او ذکرنا عنده فخرج من عینه مثل جناح الذباب غفر الله له ذنوبه و لو کانت اکثر من زبد البحر و من مجالس المفید و امالی الطوسی بسندهما عن ابان بن تغلب عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عبادة و کتمان سرنا جهاد فی سبیل الله ثم قال ابوعبدالله علیه السلام یجب ان یکتب هذا الحدیث بالذهب و من امالی الطوسی بسنده عن ابی‌عمارة الکوفی قال سمعت جعفر بن محمد علیه السلام یقول من دمعت عینه فینا دمعة لدم سفک لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهک لنا او لاحد من شیعتنا بوأه الله بها فی الجنة حقبا و من کامل الزیارة بسنده عن فضیل بن فضالة عن ابی‌عبدالله قال من ذکرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه علی النار و منه عنه علیه السلام لکل سر ( کل بر ظ ) ثواب الا الدمعة فینا و منه بسنده عن مسمع بن کردین قال قال لی ابوعبدالله علیه السلام یا مسمع انت من اهل العراق اماتأتی قبر الحسین علیه السلام قلت لا انا رجل مشهور من اهل بصرة و عندنا من یتبع هوی هذه الخلیفة و اعدائنا کثیرة من اهل القبائل من النصاب و غیرهم و لست آمنهم ان یرفعوا علی عند ولد سلیمان فیمثلون علی قال لی افماتذکر ما صنع به قلت بلی قال فتجزع قلت ای والله و استعبر لذلک حتی یری اهلی اثر ذلک علی فامتنع من الطعام حتی یستبین ذلک فی وجهی قال رحم الله دمعتک اما انک من الذین یعدون فی اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا و یخافون لخوفنا و یأمنون اذا امنا اما انک ستری عند موتک حضور آبائی لک و وصیتهم ملک الموت بک و ما یلقونک به من البشارة ما تقر به عینک فملک الموت ارق علیک و اشد رحمة لک من الام الشفیقة علی ولدها قال ثم استعبر و استعبرت معه فقال الحمد لله الذی فضلنا علی خلقه بالرحمة و خصنا اهل البیت بالرحمة یا مسمع ان الارض و السماء لتبکی منذ قتل امیرالمؤمنین رحمة لنا و ما بکی لنا من الملئکة اکثر و مارقأت دموع الملئکة منذ قتلنا و مابکی احد رحمة لنا و لما لقینا الا رحمه الله قبل ان تخرج الدمعة من عینیه فاذا سال دموعه علی خده فلو ان قطرة من دموعه سقطت فی جهنم لأطفئت حرها حتی لایوجد لها حر و ان الموجع قلبه لنا لیفرح یوم یرانا عند موته فرحة لاتزال تلک الفرحة فی قلبه حتی یرد علینا الحوض و ان الکوثر لیفرح بمحبنا اذا ورد علیه حتی انه لیذیقه من ضروب الطعام ما لایشتهی ان یصدر ( یصد نسخة ) عنه یا مسمع من شرب منه شربة لم‌یظمأ بعدها ابدا و لم‌یشق بعدها ابدا و هو فی برد الکافور و ریح المسک و طعم الزنجبیل احلی من العسل و الین من الزبد و اصفی من الدمع و اذکی من العنبر یخرج من تسنیم و یمر بانهار الجنان تجری علی رضراض الرضراض الحصی او صغارها .الدر و الیاقوت فیه من القدحان اکثر من عدد السماء یوجد ریحه من مسیرة الف عام قدحانه من الذهب و الفضة و الوان الجوهر یفوح فی وجه الشارب منه کل فایحة حتی یقول الشارب منه لیتنی ترکت هیهنا لاابغی بهذا بدلا و لا عنه تحویلا اما انک یا کردین ممن تری منه و ما من عین بکت الا نعمت بالنظر الی الکوثر و سقیت منه من احبنا و ان الشارب منه لیعطی من اللذة و الطعم و الشهوة له اکثر مما یعطاه من هو دونه فی حبنا و ان علی الکوثر امیرالمؤمنین و فی یده عصا من عوسج یحطم بها اعدائنا فیقول منهم انی اشهد الشهادتین فیقول انطلق الی امامک فلان فاسئله ان یشفع لک فیقول یتبرؤ منی امامی الذی تذکره فیقول ارجع ورائک فقل للذی کنت تتولاه و تقدمه علی الخلق فاسئله اذ کان عندک خیر الخلق ان یشفع لک فان خیر الخلق حقیق ان لایرد اذا شفع فیقول انی اهلک عطشا فیقول زادک الله ظمأ و زادک الله عطشا قلت جعلت فداک و کیف یقدر علی الدنو من الحوض و لم‌یقدر علیه غیره قال ورع عن اشیاء قبیحة و کف عن شتمنا اذا ذکرنا و ترک اشیاء اجتری علیها غیره و لیس ذلک لحبنا و لا لهوی منه و لکن ذلک لشدة اجتهاده فی عبادته و تدینه و لما قد شغل به نفسه عن ذکر الناس فاما قلبه فمنافق و دینه النصب و اتباع اهل النصب و ولایة الماضین و تقدیمه لهما علی کل احد و من امالی الصدوق باسناده عن علی بن الحسن بن فضال عن ابیه قال قال الرضا علیه السلام من تذکر مصابنا و بکی لما ارتکب منا کان معنا فی درجتنا یوم القیمة و من ذکر بمصابنا فبکی و ابکی لم‌تبک عینه یوم تبکی العیون و من جلس مجلسا یحیی فیه امرنا لم‌یمت قلبه یوم تموت القلوب و عن الملهوف للسید بن طاوس قال روی عن آل الرسول علیهم السلام انهم قالوا من بکی و ابکی فینا مائة فله الجنة و من بکی و ابکی خمسین فله الجنة و من بکی و ابکی ثلثین فله الجنة و من بکی و ابکی عشرین فله الجنة و من بکی و ابکی عشرة فله الجنة و من بکی و ابکی واحدا فله الجنة و من تباکی فله الجنة .

باب خصوص البکاء علی ابی‌عبدالله علیه السلام

الشیخ المذکور عن علی بن ابرهیم بسنده عن محمد بن مسلم عن ابی‌جعفر علیه السلام قال کان علی بن الحسین علیهما السلام یقول ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین بن علی علیهما السلام دمعة حتی تسیل علی خده بوأه الله بها فی الجنة احقابا و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌هرون المکفوف قال قال ابوعبدالله علیه السلام فی حدیث طویل و من ذکر الحسین عنده فخرج من عینه من الدموع مقدار جناح ذباب کان ثوابه علی الله جل و عز و لم‌یرض له بدون الجنة و عنه باسناده عن الحسن بن علی بن ابی‌حمزة عن ابیه عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سمعته یقول ان البکاء و الجزع مکروه للعبد فی کل ما جزع ما خلا البکاء علی الحسین بن علی علیه السلام فانه فیه مأجور و من امالی الطوسی باسناده عن محمد بن مسلم قال سمعت اباعبدالله علیه السلام ان الحسین بن علی علیهما السلام عند ربه عز و جل ینظر الی معسکره و من حله من الشهداء معه و ینظر الی زواره و هو اعرف بهم و اسمائهم و اسماء آبائهم و بدرجاتهم و منزلتهم عند الله عز و جل من احدکم بولده و انه یری من یبکیه فیستغفر له و یسأل آباءه ان یستغفروا له و یقول لو یعلم زائری ما اعد الله له لکان فرحه اکثر من جزعه و ان زائره لینقلب و ما علیه من ذنب و عنه باسناده عن عبدالله بن بکیر قال حججت مع ابی‌عبدالله علیه السلام فی حدیث طویل فقلت یا بن رسول الله لو نبش قبر الحسین بن علی هل کان یصاب فی قبره شئ فقال یا بن بکیر ما اعظم مسائلک ان الحسین بن علی مع ابیه و امه و اخیه فی منزل رسول الله صلی الله علیه و آله و معه یرزقون و یحبرون و انه لعن یمین العرش متعلق به یقول یا رب انجز لی ما وعدتنی و انه لینظر الی زواره فهو اعرف بهم و اسمائهم و اسماء آبائهم و ما فی رحائلهم من احدهم بولده و انه لینظر الی من یبکیه فیستغفر له و یسئل اباه الاستغفار له و یقول ایها الباکی لو علمت ما اعد الله لک لفرحت اکثر مما حزنت و انه لیستغفر له من کل ذنب و خطیئة و من امالی الصدوق باسناده عن ابی‌بصیر عن الصادق علیه السلام قال قال ابوعبدالله الحسین بن علی علیهما السلام انا قتیل العبرة لایذکرنی مؤمن الا استعبر .

باب ما ورد فی ایام العاشور و آداب المأتم

الشیخ المذکور من امالی الصدوق باسناده عن ابرهیم بن ابی‌محمود قال قال الرضا علیه السلام ان المحرم شهر کان اهل الجاهلیة یحرمون فیه القتال فاستحلت فیه دماؤنا و هتکت فیه حرمتنا و سبی فیه ذرارینا و نساؤنا و اضرمت النیران فی مضاربنا و انتهب ما فیها من ثقلنا و لم‌تُرع لرسول الله صلی الله علیه و آله حرمة فی امرنا ان یوم الحسین اقرح جفوننا و اسبل دموعنا و اذل عزیزنا یا ارض کرب و بلا اورثتنا الکرب و البلا الی یوم الانقضاء فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاء علیه یحط الذنوب العظام ثم قال کان ابی علیه السلام اذا دخل شهر المحرم لایری ضاحکا و کانت الکأبة تغلب علیه حتی یمضی منه عشرة ایام فاذا کان یوم العاشر کان ذلک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه و یقول هو الیوم الذی قتل فیه الحسین و من عیون الاخبار و امالی الصدوق بسنده عن الریان بن شبیب قال دخلت علی الرضا علیه السلام فی اول یوم من المحرم فقال لی یا بن شبیب أصائم انت فقلت لا فقال ان هذا الیوم هو الیوم الذی دعا فیه زکریا ربه عز و جل فقال رب هب لی من لدنک ذریة طیبة انک سمیع الدعاء فاستجاب الله له و امر الملئکة فنادت زکریا و هو قائم یصلی فی المحراب ان الله یبشرک بیحیی فمن صام هذا الیوم ثم دعا الله عز و جل استجاب الله له کما استجاب لزکریا ثم قال یا بن شبیب ان المحرم هو الشهر الذی کان اهل الجاهلیة فیما مضی یحرمون فیه الظلم و القتال لحرمته فماعرفت هذه الامة حرمة شهرها و لا حرمة نبیها صلوات الله علیه و آله و سلم لقد قتلوا فی هذا الشهر ذریته و سبوا نساءه و انتهبوا ثقله فلاغفر الله لهم ذلک ابدا یا بن شبیب ان کنت باکیا لشئ فابک للحسین بن علی بن ابی‌طالب علیهما السلام فانه ذبح کما یذبح الکبش و قتل معه من اهل بیته ثمانیة‌عشر رجلا ما لهم فی الارض شبیهون و لقد بکت السموات السبع و الارضون لقتله و لقد نزل الی الارض من الملئکة اربعة‌آلاف لنصره فوجدوه و قد قتل فهم عند قبره شعث غبر الی ان یقوم القائم فیکونون من انصاره و شعارهم یا لثارات الحسین یا بن شبیب لقد حدثنی ابی عن ابیه عن جده علیهم السلام انه لما قتل جدی الحسین علیه السلام امطرت السماء دما و ترابا احمر یا بن شبیب ان سرک ان تسکن الغرف المبنیة فی الجنة مع النبی صلوات الله علیه فالعن قتلة الحسین علیه السلام یا بن شبیب ان بکیت علی الحسین حتی تصیر دموعک علی خدیک غفر الله لک کل ذنب اذنبته صغیرا کان او کبیرا قلیلا کان او کثیرا یا بن شبیب ان سرک ان تلقی الله عز و جل و لا ذنب علیک فزر الحسین (ع) یا بن شبیب ان سرک ان یکون لک من الثواب مثل ما لمن استشهد مع الحسین علیه السلام فقل متی ما ذکرته یا لیتنی کنت معهم فافوز فوزا عظیما یا بن شبیب ان سرک ان تکون معنا فی الدرجات العلی من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا و علیک بولایتنا فلو ان رجلا تولی حجرا لحشره الله تعالی معه یوم القیمة و من امالی الصدوق باسناده عن علی بن الحسین بن فضال عن ابیه عن الرضا علیه السلام قال من ترک السعی فی حوائجه یوم عاشورا قضی الله له حوائج الدنیا و الآخرة و من کان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بکائه جعل الله عز و جل یوم القیمة یوم فرحه و سروره و قرت بنا فی الجنان عینه و من سمی یوم عاشورا یوم برکة و ادخر فیه لمنزله شیئا لم‌یبارک له فیما ادخر و حشر یوم القیمة مع یزید و عبیدالله بن زیاد و عمر بن سعد لعنهم الله الی اسفل درک من النار .

باب ثواب انشاد الشعر فیه علیه السلام

الشیخ المذکور من امالی الصدوق بسنده عن ابی‌عمارة المنشد عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال قال لی یا عمار انشدنی فی الحسین بن علی علیهما السلام قال فانشدته فبکی ثم انشدته فبکی قال فوالله مازلت انشده و یبکی حتی سمعت البکاء من الدار قال فقال یا باعمارة من انشد فی الحسین بن علی علیه السلام فابکی خمسین فله الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فابکی ثلثین فله الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فابکی عشرین فله الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فابکی واحدا فله الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فبکی فله الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فتباکی فله الجنة و من رجال الکشی باسناده عن زید الشحام قال کنا عند ابی‌عبدالله علیه السلام و نحن جماعة من الکوفیین فدخل جعفر بن عفان علی ابی‌عبدالله علیه السلام فقربه و ادناه ثم قال یا جعفر قال لبیک جعلنی الله فداک قال بلغنی انک تقول الشعر فی الحسین و تجید فقال له نعم جعلنی الله فداک قال فانشده و بکی و من حوله حتی صارت الدموع علی وجهه و لحیته ثم قال یا باجعفر والله لقد شهدت الملئکة المقربون هیهنا یسمعون قولک فی الحسین (ع) و لقد بکوا کما بکینا و اکثر و لقد اوجب الله تعالی لک یا جعفر فی ساعة الجنة باسرها و غفر الله لک فقال یا جعفر الاازیدک قال نعم یا سیدی قال ما من احد قال فی الحسین شعرا فبکی و ابکی به الا اوجب الله له الجنة و غفر له و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌هرون المکفوف قال دخلت علی ابی‌عبدالله علیه السلام فقال لی انشدنی فانشدته فقال لی لا کما تنشدون و کما سترثیه عند قبره فانشدته :

یا مریم قومی فاندبی مولاکی‌ و علی الحسین تسعدی ببکاکی

قال فبکی و تهایج النساء قال فلما ان استکن قال یا باهرون من انشد فی الحسین فابکی عشرة ثم جعل ینتقص واحدا واحدا حتی بلغ الواحد فقال من انشد فی الحسین فابکی واحدا فله الجنة ثم قال من ذکره فبکی له الجنة و من ثواب الاعمال باسناده عن ابی‌هرون المکفوف قال قال لی ابوعبدالله یا باهرون انشدنی فی الحسین فانشدته قال فقال انشدنی کما تنشدون یعنی بالرقة قال فانشدته شعرا :

امرر علی جدث الحسین‌ فقل لاعظمه الزکیة

قال فبکی ثم قال زدنی فانشدته القصیدة الاخری قال فبکی و سمعت البکاء من خلف الستر قال فلما فرغت قال یا باهرون من انشد فی الحسین شعرا فبکی و ابکی عشرة کتبت لهم الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فبکی و ابکی خمسة کتبت لهم الجنة و من انشد فی الحسین شعرا فبکی و ابکی واحدا کتبت لهما الجنة و من ذکر الحسین عنده فخرج من عینیه من الدمع مقدار جناح ذباب کان ثوابه علی الله عز و جل و لم‌یرض له بدون الجنة و منه باسناده عن صالح بن عقبة عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال من انشد فی الحسین بیتا من شعر فبکی و ابکی عشرة فله و لهم الجنة و من انشد فی الحسین بیتا فبکی و ابکی تسعة فله و لهم الجنة فلم‌یزل حتی قال و من انشد فی الحسین بیتا فبکی و اظنه قال او تباکی فله الجنة .

ابواب احوال قاتلیه و قتلة قاتلیه :

باب ما ورد فی کفر قتلته و اللعن علیهم و شدة عذابهم

من کامل الزیارة باسناده عن سعد الاسکاف قال قال ابوعبدالله علیه السلام قال رسول الله صلی الله علیه و آله من سره ان یحیی حیوتی و یموت مماتی و یدخل جنة عدن قضیب غرسه ربی بیده فلیتول علیا و الاوصیاء من بعده و لیسلم لفضلهم فانهم الهداة المرضیون اعطاهم الله فهمی و علمی و هم عترتی من خلقی و دمی الی الله اشکو عدوهم من امتی المنکرین لفضلهم القاطعین فیهم صلتی والله لیقتلن ابنی لاانالهم الله شفاعتی و من تفسیر الامام قال رسول الله صلی الله علیه و آله لما نزلت و اذ اخذنا میثاقکم لاتسفکون دماءکم الآیة ، فی الیهود ای الذین نقضوا عهد الله و کذبوا رسل الله و قتلوا اولیاء الله افلاانبئتکم بمن یضاهیهم من یهود هذه الامة قالوا بلی یا رسول الله قال قوم من امتی ینتحلون انهم من اهل ملتی یقتلون افاضل ذریتی و اطائب ارومتی و یبدلون شریعتی و سنتی و یقتلون ولدی الحسن و الحسین کما قتل اسلاف الیهود زکریا و یحیی الا و ان الله یلعنهم کما لعنهم و یبعث علی بقایا ذراریهم قبل یوم القیمة هادیا مهدیا من ولد الحسین یحرقهم بسیوف اولیائه الی نار جهنم الا و لعن الله قتلة الحسین و محبیهم و ناصریهم و الساکتین عن لعنهم من غیر تقیة یسکتهم الا و صلی الله علی الباکین علی الحسین رحمة و شفقة و اللاعنین لاعدائهم و الممتلین علیهم غیظا و حنقا الا و ان الراضین بقتل الحسین شرکاء قتله الا و ان قتلته و اعوانهم و اشیاعهم و المقتدین بهم براء من دین الله ان الله لیأمر ملئکته المقربین ان یتلقوا دموعهم المصبوبة لقتل الحسین الی الخزان فی الجنان فیمزجوها بماء الحیوان فتزید عذوبتها و یلقونها فی الهاویة و یمزجونها بحمیمها و صدیدها و غساقها و غسلینها فتزید فی شدة حرارتها و عذابها الف ضعفها تشدد بها علی المنقولین الیها من اعداء آل‌محمد عذابهم و من کامل الزیارة باسناده عن کلیب بن معویة عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان قاتل یحیی بن زکریا ولد زنا و کان قاتل الحسین ولد زنا و لم‌تبک السماء الا علیهما و عنه باسناده عن داود بن کثیر الرقی قال کنت عند ابی‌عبدالله علیه السلام اذ ( اذا خ ) استسقی الماء فلما شربه رأیته قد استعبر و اغرورقت عیناه بدموعه ثم قال لی یا داود لعن الله قاتل الحسین فما من عبد شرب الماء فذکر الحسین و لعن قاتله الا کتب الله له مائة‌الف حسنة و حط عنه مائة‌الف سیئة و رفع له مائة‌الف درجة و کأنما اعتق مائة‌الف نسمة و حشره الله یوم القیمة ثلج الفؤاد و من عیون الاخبار باسناده عن الفضل عن الرضا علیه السلام قال من نظر الی الفقاع او الی الشطرنج فلیذکر الحسین علیه السلام و لیلعن یزید و آل زیاد یمحو الله عز و جل بذلک ذنوبه و لو کانت کعدد النجوم و من عقاب الاعمال باسناده عن عبدالله بن بکیر قال صحبت اباعبدالله علیه السلام فی طریق مکة من المدینة فنزل منزلا فقال له عفان ثم مررنا بجبل اسود علی یسار الطریق وحش فقلت یا بن رسول الله ما اوحش هذا الجبل مارأیت فی الطریق جبلا مثله فقال یا بن بکیر اتدری ای جبل هذا جبل یقال له الکمد و هو علی واد من اودیة جهنم فیه قتلة ابی الحسین استودعهم الله فیه تجری من تحته میاه جهنم من الغسلین و الصدید و الحمیم الآن و ما یخرج من جهنم و ما یخرج من طینة خبال و ما یخرج من الحطمة و ما یخرج من سقر و ما یخرج من الجحیم و ما یخرج من الهاویة و ما یخرج من السعیر و مامررت بهذا الجبل فی مسیری فوقفت الا رأیتهما یستغیثان و یتضرعان و انی لأنظر الی قتلة ابی فاقول لهما ان هؤلاء انما فعلوا لما اسستما لم‌ترحمونا اذ ولیتم و قتلتمونا و حرقتمونا و وثبتم علی حقنا و استبددتم بالامر دوننا فلارحم الله من رحمکما ذوقا وبال ما صنعتما و ما الله بظلام للعبید و من الفردوس عن علی علیه السلام قال قاتل الحسین علیه السلام فی تابوت علیه نصف عذاب اهل الدنیا و من عقاب الاعمال باسناده عن جابر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله ان فی النار منزلة لم‌یکن یستحقها احد من الناس الا بقتل الحسین بن علی و یحیی بن زکریا علیهما السلام و من امالی الطوسی باسناده عن معویة بن وهب قال کنت جالسا عند جعفر بن محمد علیهما السلام اذ جاء شیخ قد انحنی من الکبر فقال السلام علیک و رحمة الله و برکاته فقال ابوعبدالله علیه السلام و علیک السلام و رحمة الله یا شیخ ادن منی فدنا منه و قبل یده و بکی فقال له ابوعبدالله علیه السلام و ما یبکیک یا شیخ قال له یا بن رسول الله اما غصة علی رجال منکم فتذبحون ، مائة سنة اقول هذه السنة و هذا الشهر و لااراه فیکم فتلومنی ان ابکی قال فبکی ابوعبدالله علیه السلام ثم قال یا شیخ ان اخرت منیتک کنت معنا و ان عجلت کنت یوم القیمة مع ثقل رسول الله صلی الله علیه و آله فقال الشیخ ماابالی ما فاتنی بعد هذا یا بن رسول الله فقال له ابوعبدالله علیه السلام یا شیخ ان رسول الله صلی الله علیه و آله قال انی تارک فیکم الثقلین ما ان تمسکتم بهما لن‌تضلوا کتاب الله المنزل و عترتی و اهل بیتی نجی‌ء و انت معنا یوم القیمة ثم قال یا شیخ مااحسبک اهل الکوفة قال لا قال فمن این قال من سوادها جعلت فداک قال این انت من قبر جدی المظلوم الحسین قال انی لقریب منه قال کیف اتیانک له قال انی لآتیه و اکثر قال یا شیخ ذاک دم یطلب الله تعالی به مااصیب ولد فاطمة و لایصابون بمثل الحسین و لقد قتل فی سبعة‌عشر من اهل بیته نصحوا لله و صبروا فی جنب الله فجزاهم الله احسن جزاء الصابرین انه اذا کان یوم القیمة اقبل رسول الله و معه الحسین و یده علی رأسه یقطر دما فیقول یا رب سل امتی فیم قتلوا ابنی و قال علیه السلام کل الجزع و البکاء مکروه سوی الجزع و البکاء علی الحسین علیه السلام و من عقاب الاعمال باسناده عن عیص بن القاسم قال ذکر عند ابی‌عبدالله علیه السلام قاتل الحسین بن علی صلوات الله علیه فقال بعض اصحابه کنت اشتهی ان ینتقم الله منه فی الدنیا فقال کأنک تستقل له عذاب الله و ما عند الله اشد عذابا و اشد نکالا و عن الرضا عن آبائه علیهم السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله ان قاتل الحسین بن علی علیهما السلام فی تابوت من نار علیه نصف عذاب اهل الدنیا و قد شد یداه و رجلاه بسلاسل من النار منکس فی النار حتی یقع فی قعر جهنم و له ریح یتعوذ اهل النار الی ربهم من شدة نتنه و هو فیها خالد ذائق العذاب الالیم مع جمیع من شایع علی قتله کلما نضجت جلودهم بدل الله عز و جل علیهم الجلود غیرها حتی یذوقوا العذاب الالیم لایفتر عنهم ساعة و یسقون من حمیم جهنم فالویل لهم من عذاب النار و من عیون الاخبار باسناده قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله ان موسی بن عمران سأل ربه عز و جل فقال یا رب ان اخی هرون مات فاغفر له فاوحی الله عز و جل الیه یا موسی لو سئلنی فی الاولین و الآخرین لاجبتک ماخلا قاتل الحسین بن علی فانی انتقم له من قاتله و من فردوس ابن شیرویه عن ابن‌عباس عن النبی صلی الله علیه و آله قال قال جبرئیل قال الله عز و جل انی قتلت بدم یحیی بن زکریا سبعین‌الفا و انی اقتل بدم ابنک ( ابن بنتک نسخة ) الحسین بن علی سبعین‌الفا و سبعین‌الفا و من کامل الزیارة باسناده عن ابی‌بصیر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال تلا هذه الآیة انا لننصر رسلنا و الذین آمنوا فی الحیوة الدنیا و یوم یقوم الاشهاد قال الحسین بن علی منهم و لم‌ینصر بعد ثم قال والله لقد قتل قتلة الحسین و لم‌یطلب بدمه بعد و عنه بسنده عن ابی‌خالد الکابلی عن ابی‌جعفر علیه السلام قال سمعته یقول فی قول الله عز و جل اذن للذین یقاتلون بأنهم ظلموا و ان الله علی نصرهم لقدیر قال علی و الحسن و الحسین علیهم السلام و من تفسیر العیاشی عن الحسن بیاع الهروی یرفعه عن احدهما فی قوله لا عدوان الا علی الظالمین قال الا علی ذریة قتلة الحسین و روی لایعتدی الله علی احد الا علی نسل ولد قتلة الحسین و من عقاب الاعمال باسناده عن جابر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال سمعته یقول القائم والله یقتل ذراری قتلة الحسین و من کامل الزیارة عن صالح بن سهل عن ابی‌عبدالله علیه السلام فی قول الله عز و جل و قضینا الی بنی‌اسرائیل فی الکتاب لتفسدن فی الارض مرتین قال قتل امیرالمؤمنین و طعن الحسن بن علی علیهما السلام و لتعلن علوا کبیرا قتل الحسین بن علی علیهما السلام فاذا جاء وعد اولیهما قال اذا جاء نصر الحسین بن علی بعثنا عبادا لنا اولی بأس شدید فجاسوا خلال الدیار قوما یبعثهم الله قبل قیام القائم لایدعون وترا لآل‌محمد الا احرقوه و کان وعد الله مفعولا و عنه باسناده عن محمد بن سنان قال سئلت عن ابی‌عبدالله فی قوله تعالی و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا فلایسرف فی القتل قال ذلک قائم آل‌محمد یخرج فیقتل بدم الحسین بن علی علیه السلام فلو قتل اهل الارض لم‌یکن سرفا و قوله تعالی فلایسرف فی القتل لم‌یکن لیصنع شیئا یکون سرفا ثم قال ابوعبدالله علیه السلام یقتل والله ذراری قتلة الحسین بفعال آبائها و من المناقب لابن شهراشوب عن الصادق علیه السلام قتل بالحسین مائة‌الف و ماطلب بثاره و سیطلب بثاره و من علل الشرایع و عیون اخبار الرضا باسناده عن الهروی قال قلت لابی‌الحسن الرضا علیه السلام یا بن رسول الله ما تقول فی حدیث روی عن الصادق علیه السلام انه قال اذا خرج القائم قتل ذراری قتلة الحسین بفعال آبائها فقال علیه السلام هو کذلک فقلت و قول الله عز و جل و لاتزر وازرة وزر اخری ما معناه قال صدق الله فی جمیع اقواله و لکن ذراری قتلة الحسین یرضون بفعال آبائهم و یفتخرون بها و من رضی شیئا کان کمن اتاه و لو ان رجلا قتل بالمشرق فرضی بقتله رجل بالمغرب لکان الراضی عند الله عز و جل شریک القاتل و انما یقتلهم القائم اذا خرج لرضاهم بفعل آبائهم قال قلت له بأی شئ یبدؤ القائم منکم اذا قام قال یبدو ببنی‌شیبة فیقطع ایدیهم لأنهم سراق بیت الله عز و جل و من تفسیر الامام و الاحتجاج بالاسناد الی ابی‌محمد العسکری عن آبائه علیهم السلام ان علی بن الحسین علیه السلام کان یذکر حال من مسخهم الله قردة من بنی‌اسرائیل و یحکی قصتهم فلما بلغ آخرها قال ان الله تعالی مسخ اولئک القوم لاصطیاد السمک فکیف تری عند الله یکون حال من قتل اولاد رسول الله و هتک حریمه ان الله تعالی و ان لم‌یمسخهم فی الدنیا فان المعد لهم من عذاب الآخرة اضعاف اضعاف عذاب المسخ فقیل له یا بن رسول الله فانا قد سمعنا منک هذا الحدیث فقال لنا بعض النصاب فان کان قتل الحسین باطلا فهو اعظم من صید السمک فی السبت فماکان یغضب علی قاتلیه کما غضب علی صیادی السمک قال علی بن الحسین علیهما السلام قل لهؤلاء النصاب فان کان ابلیس معاصیه اعظم من معاصی من کفر باغوائه فاهلک الله من شاء منهم کقوم نوح و فرعون و لم‌یهلک ابلیس و هو اولی بالهلاک فما باله اهلک هؤلاء الذین قصروا عن ابلیس فی عمل الموبقات و امهل ابلیس مع ایثاره لکشف المخزیات ألاکان ربنا عز و جل حکیما بتدبیره و حکمه فی من اهلک و فیمن استبقی فکذلک هؤلاء الصائدون للسمک فی السبت فماکان یغضب علی قاتلیه کما غضب و هؤلاء القاتلون للحسین یفعل فی الفریقین ما یعلم انه اولی بالصواب و الحکمة لایسئل عما یفعل و عباده یسئلون و قال الباقر لما حدث علی بن الحسین علیه السلام بهذا الحدیث قال له بعض من فی مجلسه یا بن رسول الله کیف یعاتب الله و یوبخ هؤلاء الاخلاف علی قبایح اتا بها اسلافهم و هو یقول و لاتزر وازرة وزر اخری فقال زین‌العابدین علیه السلام ان القرآن نزل بلغة العرب فهو یخاطب فیه اهل اللسان بلغتهم یقول رجل لتمیمی قد اغار قومه علی بلد و قتلوا من فیه اغرتم علی بلد کذا و یقول العربی و نحن فعلنا ببنی فلان و نحن سبینا آل فلان و نحن ضربنا بلد کذا لایرید انهم باشروا ذلک و لکن یرید هؤلاء بالعذل و اولئک بالافتخار ان قومهم فعلوا کذا و قول الله عز و جل فی هذه الآیة انما هو توبیخ لاسلافهم و توبیخ العذل علی هؤلاء الموجودین لان ذلک هو اللغة التی نزل بها القرآن و لان هؤلاء الاخلاف ایضا راضون بما فعل اسلافهم مصوبون ذلک لهم فجاز ان یقال لهم انتم فعلتم ای اذا رضیتم قبیح فعلهم .

ابواب احوال مختار بن ابی‌عبیدة الثقفی :

باب فی تحقیق حال المختار و ما ورد فی مدحه و ذمه

الشیخ المذکور عن رجال الکشی باسناده عن الاصبغ بن نباتة قال رأیت المختار علی فخذ امیرالمؤمنین و هو یمسح رأسه یقول یا کیس یا کیس و عنه باسناده عن عمر بن علی بن الحسین ان علی بن الحسین علیه السلام لما اتی برأس عبیدالله بن زیاد و رأس عمر بن سعد خر ساجدا و قال الحمد لله الذی ادرک لی ثاری من اعدائی و جزی المختار خیرا و عنه باسناده عن عمر بن علی ان المختار ارسل الی علی بن الحسین صلوات الله علیهما بعشرین‌الف دینار فقبلها و بنی بها دار عقیل بن ابی‌طالب و دارهم التی هدمت قال ثم انه بعث باربعین‌الف دینار بعد ما اظهر الکلام الذی اظهره فردها و لم‌یقبلها و عنه باسناده عن عبدالله بن شریک قال دخلنا علی ابی‌جعفر علیه السلام یوم النحر و هو متکئ و قد ارسل الی الحلاق فقعدت بین یدیه اذ دخل علیه شیخ من اهل الکوفة فتناول یده لیقبلها فمنعه ثم قال من انت قال انا ابومحمد الحکم بن المختار بن ابی‌عبیدة الثقفی و کان متباعدا من ابی‌جعفر فمد یده الیه حتی کاد یقعده فی حجره بعد منعه یده ثم قال اصلحک الله ان الناس قد اکثروا فی ابی و قالوا و القول والله قولک قال و ای شئ یقولون قال یقولون کذاب و لاتأمرنی بشئ الا قبلته فقال سبحان الله اخبرنی ابی والله ان مهر امی کان مما بعث به المختار اولم‌یبن دورنا و قتل قاتلینا و طلب بدمائنا فرحمه الله و اخبرنی والله ابی انه کان لیشمر عند فاطمة بنت علی یمهد لها الفراش و یثنی لها الوسائد و منها اصاب الحدیث رحم الله اباک رحم الله اباک ماترک لنا حقا عند احد الا طلبه قتل قتلتنا و طلب بدمائنا و عنه باسناده عن یونس بن یعقوب عن ابی‌جعفر علیه السلام قال کتب المختار بن ابی‌عبیدة الی علی بن الحسین و بعث الیه بهدایا من العراق فلما وقفوا علی باب علی دخل الآذن لیستأذن لهم فخرج الیهم رسوله فقال امیطوا عن بابی فانی لااقبل هدایا الکذابین و لااقرأ کتبهم فمحوا العنوان و کتبوا للمهدی محمد بن علی فقال ابوجعفر والله لقد کتب الیه بکتاب مااعطاه فیه شیئا انما کتب الیه یا بن خیر من طشی و مشی فقال ابوبصیر فقلت لابی‌جعفر علیه السلام اما المشی فانا اعرفه فأی شئ الطشی فقال ابوجعفر الحیاة و عنه باسناده عن سدیر عن ابی‌جعفر علیه السلام قال لاتسبوا المختار فانه قتل قتلتنا و طلب بثارنا و زوج اراملنا و قسم فینا المال علی العسرة و عنه باسناده عن حبیب الخثعمی عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال کان المختار یکذب علی علی بن الحسین و عنه باسناده عن جارود بن المنذر عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال ماامتشطت فینا هاشمیة و لااختضبت حتی بعث الینا المختار برؤس الذین قتلوا الحسین صلوات الله علیه و من الکافی باسناده عن عبدالله بن سلیمان قال مازال سرنا مکتوما حتی صار فی یدی ولد کیسان فتحدثوا به فی الطریق و قری السواد و من قصص الراوندی باسناده عن عبدالله بن سنان قال قال ابوعبدالله علیه السلام ان الله عز و جل اذا اراد ان ینتصر لاولیائه انتصر لهم بشرار خلقه و اذا اراد ان ینتصر لنفسه انتصر باولیائه و لقد انتصر لیحیی بن زکریا ببخت‌نصر و من السرایر باسناده عن سماعة قال سمعت اباعبدالله علیه السلام یقول اذا کان یوم القیمة مر رسول الله بشفیر النار و امیرالمؤمنین و الحسن و الحسین فیصیح صایح من النار یا رسول الله اغثنی ثلثا قال فلایجیبه قال فینادی یا امیرالمؤمنین یا امیرالمؤمنین ثلثا اغثنی فلایجیبه قال فینادی یا حسین یا حسین یا حسین اغثنی انا قاتل اعدائک قال فیقول له رسول الله قد احتج علیک قال فینقض علیه کأنه عقاب کاسر کسر الطایر ای ضم جناحیه ، و انقض نزل .

قال فیخرجه من النار قال فقلت لابی‌عبدالله علیه السلام و من هذا جعلت فداک قال المختار قلت له و لم عذب بالنار و قد فعل ما فعل قال انه کان فی قلبه منهما شئ و الذی بعث محمدا بالحق لو ان جبرئیل و میکائیل کان فی قلبیهما شئ لاکبهما الله فی النار علی وجوههما و من التهذیب باسناده عن امیة بن علی القیسی عن بعض من رواه عن ابی‌عبدالله علیه السلام قال قال لی یجوز النبی الصراط یتلوه علی و یتلو علیا الحسن و یتلو الحسن الحسین فاذا توسطوه نادی المختار الحسین یا اباعبدالله انی طلبت بثارک فیقول النبی للحسین اجِبه فینقض الحسین علیه السلام فی النار کأنه عقاب کاسر فیخرج المختار حممة الحَمم الرماد و الفحم .

و لو شق عن قلبه لوجد حبهما فی قلبه .

باب بعض احوالات المختار

الشیخ المذکور من تفسیر الامام علیه السلام قال امیرالمؤمنین علیه السلام کما ان بعض بنی‌اسرائیل اطاعوا فاکرموا و بعضهم عصوا فعذبوا فکذلک تکونون انتم فقالوا فمن العصاة یا امیرالمؤمنین قال الذین امروا بتعظیمنا اهل البیت و تعظیم حقوقنا فخافوا و خالفوا ذلک و جحدوا حقوقنا و استخفوا بها و قتلوا اولاد رسول الله صلی الله علیه و آله الذین امروا باکرامهم و محبتهم قالوا یا امیرالمؤمنین ان ذلک لکاین قال بل خبرا حقا و امرا کائنا سیقتلون ولدی هذین الحسن و الحسین ثم قال امیرالمؤمنین علیه السلام و سیصیب الذین ظلموا رجزا فی الدنیا بسیوف بعض من یسلط الله تعالی للانتقام بما کانوا یفسقون کما اصاب بنی‌اسرائیل الرجز قیل و من هو قال غلام من ثقیف یقال له المختار بن ابی‌عبیدة و قال علی بن الحسین علیه السلام فکان بعد قوله هذا بزمان ای ولد بعد قوله بزمان .

و ان هذا الخبر اتصل بالحجاج بن یوسف لعنه الله من قول علی بن الحسین علیه السلام قال اما رسول الله ماقال هذا و اما علی بن ابی‌طالب انا اشک هل حکاه عن رسول الله و اما علی بن الحسین فصبی مغرور یقول الاباطیل و یغر بها متبعوه اطلبوا لی المختار فطلب فاخذ فقال قدموه الی النطع فاضربوا عنقه فأتی بالنطع فبسط و ابرک علیه المختار ثم جعل الغلمان یجیئون و یذهبون لایأتون بالسیف قال الحجاج ما لکم قالوا لسنا نجد مفتاح الخزانة و قد ضاع منا و السیف فی الخزانة فقال المختار لن‌تقتلنی و لن‌یکذب رسول الله و لئن قتلتنی لیحیینی الله حتی اقتل منکم ثلثمائة و ثلثة و ثمانین‌الفا فقال الحجاج لبعض حجابه اعط السیاف سیفک یقتله فاخذ السیاف سیفه و جاء لیقتله به و الحجاج یحثه و یستعجله فبینا هو فی تدبیره اذ عثر و السیف بیده فاصاب السیف بطنه فشقه فمات فجاء بسیاف آخر و اعطاه السیف فلما رفع یده لیضرب عنقه لدغته عقرب و سقط فمات فنظروا و اذا العقرب فقتلوه فقال المختار یا حجاج انک لاتقدر علی قتلی ویحک یا حجاج اماتذکر ما قال نزار بن معد بن عدنان للشابور ذی‌الأکتاف حین کان یقتل العرب و یصطلمهم فامر نزار ولده فوضع فی زنبیل ( زنبل نسخة ) فی طریقه فلما رآه قال من انت قال انا رجل من العرب ارید ان اسئلک لم تقتل هؤلاء العرب و لا ذنوب لهم الیک و قد قتلت الذین کانوا مذنبین فی عملک و المفسدین قال لأنی وجدت فی الکتاب انه یخرج منهم رجل یقال له محمد یدعی النبوة فیزیل دولة ملوک الاعاجم و یفنیها فاقتلهم حتی لایکون منهم ذلک الرجل فقال نزار لئن کان ما وجدته فی کتب الکذابین فما اولاک ان تقتل البرآء غیر المذنبین و ان کان ذلک عن قول الصادقین فان الله سیحفظ ذلک الاصل الذی یخرج منه هذا الرجل و لن‌تقدر علی ابطاله و یجری قضاؤه و ینفذ امره و لو لم‌یبق من جمیع العرب الا واحد فقال شابور صدقت هذا نزار یعنی بالفارسیة المهزول کفوا عن العرب فکفوا عنهم و لکن یا حجاج ان الله قد قضی ان اقتل منکم ثلثمائة الف و ثلثة و ثمانون‌الف رجل فان شئت فتعاط قتلی و ان شئت فلاتعاط فان الله اما ان یمنعک عنی و اما ان یحیینی بعد قتلک فان قول رسول الله حق لا مریة فیه فقال للسیاف اضرب عنقه فقال المختار ان هذا لن‌یقدر علی ذلک و کنت احب ان تکون انت المتولی لما تأمره فکان یسلط علیک افعی کما سلط علی هذا الاول عقربا فلما هم السیاف ان یضرب عنقه اذا برجل من خواص عبدالملک بن مروان قد دخل فصاح بالسیاف کف عنه و معه کتاب من عبدالملک بن مروان فاذا فیه بسم الله الرحمن الرحیم اما بعد یا حجاج بن یوسف فانه قد سقط الینا طیر الیه رقعة انک اخذت المختار بن ابی‌عبیدة ترید قتله تزعم انه حکی عن رسول الله صلی الله علیه و آله فیه انه سیقتل من انصار بنی‌امیة ثلثمائة و ثلثة و ثمانین‌الف رجل فاذا اتاک کتابی هذا فخل عنه و لاتعرض له الا بسبیل خیر فانه زوج ظئر ابنی الولید بن عبدالملک بن مروان و قد کلمنی فیه الولید و ان الذی حکی ان کان باطلا فلا معنی فی قتل رجل مسلم بخبر باطل و ان کان حقا فانک لاتقدر علی تکذیب قول رسول الله فخلی عنه الحجاج فجعل المختار یقول سافعل کذا و اخرج وقت کذا و اقتل من الناس کذا و هؤلاء صاغرون یعنی بنی‌امیة فبلغ ذلک الحجاج فاخذ و انزل و امر بضرب العنق فقال المختار انک لاتقدر علی ذلک فلاتتعاط ردا علی الله و کان فی ذلک اذ سقط علیه طایر آخر علیه کتاب من عبدالملک بن مروان بسم الله الرحمن الرحیم یا حجاج لاتتعرض المختار فانه زوج مرضعة ابنی الولید و لئن کان حقا فستمنع من قتله کما منع دانیال من قتل بخت‌نصر الذی کان قضی الله ان یقتل بنی‌اسرائیل فترکه الحجاج و تودعه ان عاد بمثل ذلک فعاد بمثل مقالته و اتصل بالحجاج الخبر فطلبه فاختفی مدة ثم ظفر به فلما هم بضرب عنقه اذ قد ورد علیه کتاب عبدالملک ان ابعث الی المختار فاحتبسه الحجاج و کتب الی عبدالملک کیف تأخذ الیک عدوا مجاهرا یزعم انه یقتل من انصار بنی‌امیة کذا و کذا الفا فبعث الیه انک رجل جاهل لئن کان الخبر فیه باطلا فما احقنا برعایة حقه لحق من خدمنا و ان کان الخبر فیه حقا فانا نربیه لیتسلط علینا کما ربی فرعون موسی حتی سلط علیه فبعث به الحجاج و کان من المختار ما کان و قتل من قتل و قال علی بن الحسین علیه السلام لاصحابه و قد قالوا له یا بن رسول الله ان امیرالمؤمنین علیه السلام ذکر امر المختار و لم‌یقل متی یکون قتله لمن یقتل فقال علی بن الحسین علیه السلام اولااخبرکم متی یکون قالوا بلی قال یوم کذا الی ثلث سنین من قولی هذا و سیؤتی برأس عبیدالله بن زیاد و شمر بن ذی‌الجوشن فی یوم کذا و کذا و سنأکل و هما بین ایدینا ننظر الیهما قال فلما کان الیوم الذی اخبرهم انه یکون فیه القتل من المختار لاصحاب بنی‌امیة کان علی بن الحسین علیه السلام مع اصحابه علی مائدة اذ قال لهم معاشر اخواننا طیبوا انفسکم فانکم تأکلون و ظلمة بنی‌امیة یحصدون قالوا این قال فی موضع کذا یقتلهم المختار و سیؤتی برأسین یوم کذا و کذا فلما کان فی ذلک الیوم اتی بالرأسین لما اراد ان یقعد لأکل و قد فرغ من صلوته فلما رآهما سجد و قال الحمد لله الذی لم‌یمتنی حتی ارانی فجعل یأکل و ینظر الیهما فلما کان فی وقت الحلوا لم‌یأت بالحلوا لأنهم کانوا قد اشتغلوا عن عمله بخبر الرأسین فقال ندماؤه و لم‌یعمل الیوم الحلوا فقال علی بن الحسین علیه السلام لانرید حلواء احلی من نظرنا الی هذین الرأسین ثم عاد الی قول امیرالمؤمنین علیه السلام قال و ما للکافرین و الفاسقین عند الله اعظم و اوفی و من امالی الطوسی باسناده عن المنهال قال دخلت علی علی بن الحسین علیه السلام منصرفی من مکة فقال یا منهال ما صنع حرملة بن کاهلة الاسدی فقلت ترکته حیا بالکوفة قال فرفع یدیه جمیعا ثم قال اللهم اذقه حر الحدید اللهم اذقه حر الحدید اللهم اذقه حر النار قال المنهال فقدمت الکوفة و قد ظهر المختار بن ابی‌عبیدة الثقفی و کان لی صدیقا فکنت فی منزلی ایاما حتی انقطع الناس عنی و رکبت الیه فلقیته خارجا من داره فقال یا منهال لم‌تأتنا فی ولایتنا هذه و لم‌تهنئنا بها و لم‌تشرکنا فیها فاعلمته انی کنت بمکة و انی قد جئتک الآن و سایرته و نحن نتحدث حتی اتی الکناس فوقف وقوفا کأنه ینتظر شیئا و قد کان اخبر بمکان حرملة بن کاهلة فوجه فی طلبه فلم‌یلبث ان جاء قوم یرکضون و قوم یشتدون حتی قالوا ایها الامیر البشارة قد اخذ حرملة بن کاهلة فمالبثنا ان جی‌ء به فلما نظر الیه المختار قال لحرملة الحمد لله الذی مکننی منک ثم قال الجزار الجزار فأتی بجزار فقال له اقطع یدیه فقطعتا ثم قال له اقطع رجلیه فقطعتا ثم قال النار النار فأتی بنار و قصب فالقی علیه و اشتعل فیه النار فقلت سبحان الله فقال لی یا منهال ان التسبیح لحسن فمم سبحت فقلت ایها الامیر دخلت فی سفرتی هذه منصرفی من مکة علی علی بن الحسین علیه السلام فقال لی یا منهال ما فعل حرملة بن کاهلة الاسدی فقلت ترکته بالکوفة فرفع یدیه جمیعا فقال اللهم اذقه حر الحدید اللهم اذقه حر الحدید اللهم اذقه حر النار فقال لی المختار اسمعت علی بن الحسین یقول هذا ؟ فقلت الله لقد سمعت یقول هذا قال فنزل عن دابته و صلی رکعتین فاطال السجود ثم قام فرکب و قد احترق حرملة و رکبت معه و سرنا فحاذیت داری فقلت ایها الامیر ان رأیت ان تشرفنی و تکرمنی و تنزل عندی و تحرم بطعامی فقال یا منهال تعلمنی ان علی بن الحسین دعا باربع دعوات فاجابه الله علی یدی ثم تأمرنی ان آکل ؟ هذا یوم صوم شکرا لله عز و جل علی ما فعلته بتوفیقه و حرملة هو الذی حمل رأس الحسین .

فهیهنا انقطع کلام المؤلف کریم بن ابرهیم و لم ‌یوفق لتألیف ازید من ذلک فاقتصر علی ما مر و کان الفراغ من تألیفه فی سنة خمس و خمسین بعد المأتین و الالف ظاهرا و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین .

  نظرات ()
مطالب اخیر تراحم وپیشی گرفتن در حرم تراحم وپیشی گرفتن در حرم ابزار جادوگران تفسیر گوشی قضاوت کانال طتنجیه ماجرای طلوع وغروب طلسم ترجمه جامع الاحکام کاذب ضلالت
کلمات کلیدی وبلاگ